‌قانون راجع به قرارداد منعقده بین دفتر برنامه‌ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران و‌ اتحادیه کل انتفاعی و بازرگانی (‌سایوز ترانزیت) شوروی درباره ترانزیت کالاهای تجاری با پروتکل و پیوست‌های‌ چهارگانه آن

‌ماده واحده – قرارداد منعقده بین دفتر برنامه‌ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه کل انتفاعی و بازرگانی (‌سایوز ترانزیت) شوروی درباره ترانزیت کالاهای تجاری که در تاریخ 25 شهریورماه 1359 بین طرفین قرارداد به امضاء رسیده است با پروتکل و‌ پیوست‌های چهارگانه آن به شرح پیوست این قانون تصویب و اجازه اجرای آن داده می‌شود و وزارت راه و ترابری می‌تواند طبق مفاد آنها اقدامات لازم‌ را به عمل آورد.

‌قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و ضمایم چهارگانه آن در جلسه علنی روز یکشنبه شانزدهم آذرماه یک هزار و سیصد و پنجاه و نه شمسی با حضور‌ شورای نگهبان به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است.

‌رئیس مجلس شورای اسلامی – اکبر هاشمی

موافقتنامه بین دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی راجع به مسائل ترانزیت

دولت ایران از یکطرف و هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از طرف دیگر با توجه به روابط دوستانه موجود میان دو کشور و نظر به میلی که به توسعه تجارت ترانزیتی از خاک کشورهای خود دارند تصمیم گرفتند مقررات ماده 10 قرارداد بازرگانی و دریانوردی میان ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مورخ 5 فروردین 1319 (25 مارس 1940) را تکمیل نمایند و برای این مقصود اشخاص ذیل را بعنوان نمایندگان مختار خود تعیین نمودند:
جناب آقای حمید سیاح سفیر کبیر وهیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی آقای لئونید ساوویچ یژوف قائم‎مقام مدیرکل وزارت بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را.
نمایندگان مختار مزبور پس از ارائه اعتبار‎نامه‎های خود که موافق قاعده و ترتیبات مقتضیه بود، در مقررات ذیل توافق نظر حاصل نمودند:

ماده 1 ـ اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در تکمیل حقی که ماده 10 قرارداد مذکور در فوق به ایران میدهد و با تغییر بند 3 و 4 همین ماده به موسسات دولتی ایران و شرکت‎های تجاری و بازرگانان حق ترانزیت آزاد را از خاک خود بقصد ایران برای تمام کالاها صرف نظر از کشور مبداء و یا کشور تولید کننده اعطاء مینماید.
حق مذکور در فوق شامل ترانزیت اسلحه و تجهیزات و مهمات جنگی از کشور ثالث نمی‎گردد.

ماده 2 ـ ایران در تکمیل حقی که ماده ده قرارداد مذکور در فوق باتحاد جماهیر شوروی می‎دهد و با تغییر بند 6 همین ماده بموسسات دولتی و اقتصادی شوروی حق ترانزیت آزاد را از خاک خود بقصد اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی برای تمام کالاها صرفنظر از کشور مبداء و یا کشور تولید کننده اعطاء مینماید.
حق مذکور در فوق شامل ترانزیت اسلحه و تجهیزات و مهمات جنگی از کشور ثالث نمی‎گردد.

ماده 3 ـ طرفین متعاهدین کالاهائیرا که بمنظور حفظ حیوانات و نباتات و بعلل بهداشتی ورودشان به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و یا ایران قدغن میباشد بطور ترانزیت حمل نخواهند کرد.

ماده 4 ـ طرفین متعاهدین هیچگونه حقوق گمرکی و مالیات و عوارضی ـ از کالاهای ترانزیتی دریافت نخواهند نمود اعم از اینکه کالاهای ترانزیتی مستقیما حمل و یا اینکه کالاهای مذکور تخلیه و تجدید بارگیری شود و یا برای نگاهداری به انبارها تحویل گردیده و یا برای حمل و نقل مجددا بسته بندی گردد.
پرداخت هزینه حمل و نقل کالاهای ترانزیتی و سرویسهای مربوطه (انبارداری و تخلیه بار و باربری و حفاظت و بارگیری و غیره) در خاک هر یک از طرفین متعاهدین طبق نازلترین تعرفه انجام خواهد شد.

ماده 5 ـ طرفین متعاهدین بمنظور تسریع حمل و نقل کالاهای ترانزیتی اقدامات لازم را برای تسهیل اجرای تشریفات گمرکی و حداقل وقت لازم برای ترخیص کالاها خواهند نمود.

ماده 6 ـ عملیات حمل و نقل مربوط بترانزیت کالا از خاک ایران را موسسات حمل و نقل دولتی ایران و از خاک اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی را موسسات حمل و نقل شوروی انجام خواهند داد.
این موسسات بین خود موافقتنامه‎هائی راجع بترتیب حمل و نقل ترانزیتی و خط سیر و طرز محاسبه و تسویه حساب و ترتیب مبادله اطلاعات مبنی بر حجم کالا که برای حمل در نظر است و شرایط دیگر منعقد خواهند ساخت.

ماده 7 ـ طرفین متعاهدین موافقت مینمایند که کمیسیون مختلطی بمنظور مراقبت در اجرای این موافقتنامه و همچنین برای رفع اشکالاتیکه ممکن است حین اجرای آن پیش بیاید تشکیل دهند.
کمیسیون مزبور بنا به پیشنهاد یکی از طرفین در مسکو یا در تهران منعقد خواهد شد.

ماده 8 ـ این موافقتنامه بتصویب خواهد رسید و از روز مبادله اسناد مصوبه که در اسرع اوقات در مسکو صورت خواهد گرفت دارای اعتبار میگردد موافقتنامه برای مدت سه سال معتبر است هرگاه هیچیک از طرفین سه ماه قبل از موعد سه ساله مذکور اظهار تمایل بعدم تمدید آن ننمایند موافقتنامه مزبور خود بخود سال بسال تمدید خواهد شد تا اینکه یکی از طرفین سه ماه قبل از انقضاء مدت یکساله تمایل خود را بعدم تمدید آن ابراز نماید.
در تهران در تاریخ پنجم اردیبهشت 1336 (25 آوریل 1957) در دو نسخه اصلی هر کدام بزبانهای فارسی و روسی که هر دو دارای اعتبار مساوی هستند تنظیم گردید. علیهذا اختیارداران نام‎برده در فوق، این موافقتنامه را امضاء و بمهر خود ممهور نمودند.

پروتکل مربوط به امضاء قرارداد بین دفتر برنامه‎ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه کل انتفاعی و بازرگانی خارجی «سایوز ترانزیت» درباره ترانزیت کالاهای تجاری
پروتکل حاضر بمناسبت انعقاد قرارداد ترانزیت که در تاریخ بیست و پنجم شهریور ماه 1359 مطابق با شانزدهم سپتامبر 1980 در شهر مسکو با حضور جناب آقای دکتر محمد مکرمی سفیر جمهوری اسلامی ایران در اتحاد جماهیر شوروی و آقای ای‎.ت‎. گریشین معاون وزارت بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بین دفتر برنامه ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه کل سایوز‎ترانزیت بامضاء رسیده است، ضمیمه گردیده است مذاکرات پیرامون قرارداد در محیط دوستانه و با روح تفاهم انجام گردید.
دفتر برنامه ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران
محمد اسماعیل قائم مقامی
اتحادیه کل سایوز‎ترانزیت
و‎.س‎. ژینکین

بسمه تعالی
قرارداد بین دفتر برنامه‌‎ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه کل انتفاعی و بازرگانی (سایوز‎ترانزیت) شوروی درباره ترانزیت کالاهای تجاری
باستناد ماده 6 موافقتنامه منعقده بین دولت ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در مورد مسائل ترانزیت کالای دو کشور که در تاریخ پنجم اردیبهشت ماه 1336 (25 آوریل 1957) در تهران بامضا رسیده است بین دفتر برنامه‎ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران که منعبد در این قرارداد (ترابری) نامیده می‎شود از طرف دیگر قرارداد بشرح زیر منعقد میگردد:

ماده اول
د ر اجرای این قرارداد «ترابری» و «سایوز‎ترانزیت» نمایندگان موسسات حمل و نقل کشورهای خویش میباشند و صدور اسناد حمل مربوطه بمنظور حمل کالاهای ترانزیتی طرف مقابل را تامین خواهند نمود.
«ترابری» سفارشات مربوط به انجام عملیات حمل و نقل و تشریفات و خدمات (از قبیل گمرکی و بندری و غیره) کالاهای صادراتی و وارداتی شوروی در قلمرو کشور جمهوری اسلامی ایران را که بطریق ترانزیت از ایران به کشورهای ثالث و یا از کشورهای ثالث به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سازمان های دولتی و اقتصادی شوروی قبول خواهد نمود.
«سایوز‎ترانزیت» سفارشات مربوط به انجام عملیات حمل و نقل و تشریفات و خدمات (از قبیل گمرکی و بندر و غیره) کالاهای صادراتی و وارداتی ایران در قلمرو اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که بطریق ترانزیت از شوروی بکشورهای ثالث یا از کشورهای ثالث به ایران حمل میشود از «ترابری» و همچنین از موسسات دولتی و اقتصادی ایران و شرکتهای تجاری و بازرگانان قبول خواهد نمود.
«ترابری» و «سایوز‎ترانزیت» سفارشات و تعهدات خود را با استفاده از تجارب شایسته خویش، منافع سفارش دهندگان را در مقابل سازمانها و اشخاص ثالث حفظ نموده و مسئولیتهای مذکور در ماده هفتم این قرارداد را بعهده خواهند داشت.

ماده دوم
حمل و نقل کالاهای ترانزیت میتواند از نقاط خشکی و بنادر زیر بین ایران و شوروی انجام پذیرد:
الف ـ در قلمرو ایران:
1 ـ نقاط خشکی: جلفای ایران ـ آستارای ایران ـ باجگیران ـ زاهدان.
2 ـ بنادر: انزلی ـ نوشهر ـ خرمشهر ـ بندر خمینی ـ بندر عباس ـ بوشهر.
ب ـ در قلمرو شوروی:
1 ـ نقاط خشکی: جلفای شوروی ـ آستارای شوروی ـ گااودان ـ برست ـ چوب ـ اونگنی ـ رنی ـ لوژایکا ـ ناؤشکی ـ زابایکاسک.
2- بنادر: باکو ـ باطومی ـ پوتی تواپسه ـ ژدانف ـ رنی ـ اسماعیل ـ لنینگراد ـ تالین ریگا ـ ونتسپیلس ـ کلاپپدا ـ کالنین‎گراد ـ ناخودکا.
در صورت توافق طرفین ممکن است کالاها از سایر نقاط مرزی ایران و شوروی نیز حمل گردد.

ماده سوم
در مورد سفارشات مذکور در ماده اول این قرارداد نکات زیر باید رعایت شود:
الف ـ برای محمولات ترانزیتی صادراتی و وارداتی شوروی از طریق بنادر جمهوری اسلامی ایران بوسیله راه آهن دولتی ایران سفارشات بایستی کامیون از طریق آستارای ایران ـ جلفای ایران و باجگیران سفارشات باید قبلا حداکثر ظرف مدت سه روز بوسیله تلگراف یا تلکس به «ترابری» اعلام شود.
پ ـ برای محمولات ترانزیتی صادراتی و وارداتی شوروی بوسیله کشتی از طریق بنادر جمهوری اسلامی ایران یا بوسیله کامیون از طریق آستارای ایران ـ جلفای ایران و باجگیران ـ سفارشات باید قبلا بوسیله تلگراف یا تلکس بتهران «ترابری» اعلام شود . حمل کالا فقط پس از تائید «ترابری» میتواند انجام پذیرد.
پ ـ برای محمولات ترانزیتی صادراتی و وارداتی جمهوری اسلامی ایران بوسیله راه‎آهن بدون تخلیه و بارگیری در بنادر اتحاد شوروی، سفارشات باید قبلا و حداکثر تا یک روز قبل از بارگیری بوسیله تلگراف یا تلکس به «سایوزترانزیت» در مسکو اعلام گردد.
ت- برای محمولات ترانزیتی صادراتی و وارداتی جمهوری اسلامی ایران بوسیله کشتی از طریق بنادر اتحاد شوروی یا بوسیله کامیون از طریق جلفای شوروی – آستارای شوروی و گااودان – سفارشات باید قبلاً بوسیله تلگراف یا تلکس به ‹‹ سایوزترانزیت ›› در مسکو اعلام گردد . حمل کالا فقط پس از تأیید ‹‹ سایوز ترانزیت ›› میتواند انجام پذیرد .
درکلیه موارد سفارشاتی که برای ترانزیت کالا داده میشود باید لا اقل حاوی اطلاعات و مشخصات زیر باشد :
نام و نشانی فرستنده- نوع کالا- تعداد عدل و بسته – وزن کل هر پارتی – تاریخ تقریبی ورود به ایستگاه مرزی یا بندر – مقصد – نام و نشانی گیرنده – نام نقطه یا بندر خروجی که باید کالا از آن خارج شود .
در موارد لزوم سفارشاتی باید شامل دستورات لازم در مورد طرز تنظیم اسناد بارگیری حمل نیز باشد.

تبصره ـ هنگام ارسال محمولات خارج از قواره، سنگین وزن، طویل، خطرناک و قرنطینه‎ای از قلمرو جمهوری اسلامی ایران و قلمرو اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی باید قبلا موافقت عامل حمل جلب گردد.

ماده چهارم
حمل و نقل و تشریفات و خدمات مربوط به محمولات ترانزیت که سفارشات حمل آنها قبلا مورد موافقت طرفین قرار گرفته بترتیب زیر انجام خواهد یافت:
الف ـ محمولاتی که از جلفای ایران با راه‎آهن شوروی حمل میشود بایستی دارای بارنامه‎ای باشد که طبق موافقتنامه ارتباط مستقیم راه‎آهن ایران و شوروی تنظیم شده و این محمولات باید بنشانی «سایوزترانزیت» در ایستگاه جلفای شوروی فرستاده شود و«سایوزترانزیت» حمل بعدی آنرا طبق مدارک و مشخصات ذکر شده در بارنامه راه‎آهن به نقطه خروجی مرزی شوروی یا مقصد نهائی تامین مینماید.
ب ـ در مورد حمل کالاهای صادراتی جمهوری اسلامی ایران که از طریق دریا حمل خواهد شد، «سایوزترانزیت» آنها را در بنادر انزلی و یا نوشهر طبق مشخصات بارنامه تنظیم شده کشتی تحویل گرفته و حمل بعدی آنها را بنقاط مرزی خروجی و یا مقصد نهائی تامین مینماید.
پ ـ محمولات صادراتی ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران که بوسیله کامیون از طریق جلفای شوروی و آستارای شوروی و یا گااودان فرستاده میشود، «سایوزترانزیت» آنها را بموجب بارنامه کامیون تحویل گرفته و حمل بعدی آن‎ها را مطابق با بارنامه کامیون به نقاط مرزی شوروی و یا تا مقصد نهائی تامین مینماید.
ت ـ محمولاتی که از کشورهای ثالث با راه‎آهن اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به جمهوری اسلامی ایران فرستاده میشود باید به ایستگاه راه‎آهن جلفای شوروی به نشانی «سایوزترانزیت» حمل شود و «سایوزترانزیت» حمل بعدی آن‎ها را طبق بارنامه‎های راه‎آهن تا ایستگاه جلفای ایران تامین مینماید.
ث ـ محمولاتیکه از کشورهای ثالث با راه‎آهن اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از طریق گااودان به جمهوری اسلامی ایران
حمل میگردد باید به ایستگاه راه‎آهن عشق آباد به نشانی «سایوزترانزیت» فرستاده شود و «سایوزترانزیت» حمل بعدی آنها را طبق بارنامه‎های راه‎آهن با کامیون تا باجگیران به نشانی «ترابری» تامین مینماید و «ترابری» طبق صورتمجلس تنظیمی حاوی تعداد محموله ترتیب تحویل آنها را به گمرک میدهد.
ج ـ محمولاتیکه از بنادر اروپا از طریق دریا به جمهوری اسلامی ایران حمل میشود توسط «سایوزترانزیت» در آن بنادر طبق مندرجات بارنامه کشتی تحویل گرفته میشود و «سایوزترانزیت» حمل بعدی آن محمولات را بطور ترانزیت از طریق اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تا نقطه ورودی یا بندر مربوط به جمهوری اسلامی ایران تامین مینماید.
چ ـ محمولاتیکه از اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بطور ترانزیت از قلمرو جمهوری اسلامی ایران با راه‎آهن به کشورهای ثالث فرستاده میشود بایستی دارای بارنامه‎هائی باشند که طبق موافقتنامه ارتباط مستقیم راه‎آهن ایران و شوروی تنظیم شده و این محمولات به نشانی «ترابری» به ایستگاه جلفای ایران فرستاده شود و «ترابری» حمل بعدی آنها را به یکی از نقاط مذکور در بند «الف» ماده دوم این قرارداد و یا مقصد نهائی بر طبق مندرجات بارنامه راه‎آهن تامین مینماید.
ح ـ محمولاتیکه از کشورهای ثالث ازطریق جمهوری اسلامی ایران به مقصد جماهیر شوروی سوسیالیستی حمل میشود بایستی بنشانی «ترابری» در بنادر خرمشهر ـ خمینی ـ بوشهر و بندرعباس و یا زاهدان فرستاده شود و «ترابری» محمولات رسیده را در نقاط مذکور بر طبق مشخصات بارنامه‎ کشتی (در مورد زاهدان طبق صورتمجلس حاوی تعداد محموله) دریافت و حمل بعدی آن‎ها را بر طبق سفارشات «سایوزونشترانس» به جلفای ایران یا بندر انزلی و یا بندر نوشهر و یا آستارای ایران و یا باجگیران تامین مینماید.
خ ـ محمولاتیکه از اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بمقصد کشورهای ثالث، از قلمرو جمهوری اسلامی ایران از طریق بنادر انزلی و یا نوشهر فرستاده میشوند باید به بنادر مذکور به نشانی «ترابری» حمل گردند و «ترابری» حمل بعدی آن‎ها را بر طبق مشخصات بارنامه کشتی به بکی از نقاط مذکور در بند «الف» ماده دوم این قرارداد و یا بمقصد نهائی تامین مینماید.
د ـ محمولاتیکه از کشورهای ثالث با کامیون‎های شوروی در سرویس مستقیم باربری و بدون تخلیه و بارگیری از قلمرو اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی به جمهوری اسلامی ایران حمل میشود به نشانی «ترابری» فرستاده میشود و «ترابری» عملیات زیر را در گمرکات جمهوری اسلامی ایران تامین مینماید:
تحویل گیری کالا از حمل کنندگان و تحویل‎دهی آن‎ها به گیرندگان کالا مطابق با پلمپ، با بررسی صحت آنها و وضع برچسب پلمب‎ها و مطابقت علامت کنترل روی پلمب‎ها با مشخصات اسناد، و در صورت عدم و نقص پلمب‎ها مطابق با مشخصات بارنامه‎های کامیون با بررسی تعداد نگله‎ها.
تحویل گیری کالا از فرستندگان کالا و تحویل دهی کالا به حمل کننده و حمل کالاها تا مقصد براساس مشخصات بارنامه‎های کامیون.
ذ ـ در موقع حمل کالاها در کانتینر تحویل و تحول کالاها توسط طرفین براساس پلمب‎های نصب شده روی کانتینرها توسط فروشنده یا فرستنده کالا و یا مقامات گمرکی کشورهای مسیر ترانزیت با بررسی صحت و سالم بودن وضع پلمب‎ها و مطابقت علامت کنترل روی پلمب‎ها با آنچه در روی اسناد حمل و همراه کالا و در صورت فقدان یا نقص پلمبها، براساس مشخصات اسناد مذکور و با بررسی تعداد نگله‎ها انجام میگردد.
ر ـ دو نسخه اسناد حمل سرتاسری همراه کالا فرستاده میشود. بعلاوه عاملین «سایوزترانزیت» درنقاط حمل کالا سه نسخه از بارنامه سرتاسری را به شعب شرکت ایرسوتر در بنادر شمالی و نقاط مرزی شمالی مربوطه در جمهوری اسلامی ایران و یک نسخه از بارنامه مزبور را به دفتر مرکزی شرکت ایرسوتر در تهران ارسال میدارد. ترتیب ارسال بارنامه‎های سرتاسری در موافقتنامه منعقده بین «سایوزترانزیت» و شرکت ایرسوتر تشریح میگردد.
انجام امور تحویل گرفتن کالاها از سازمانهای حمل و نقل شوروی و انجام امور تحویل دادن آنها به سازمانهای حمل و نقل شوروی در بنادر شمالی و نقاط مرزی شمالی جمهوری اسلامی ایران توسط شرکت سهامی خاص مختلط امور حمل و نقل ایران و شوروی (ایرسوتر) انجام میگردد.

ماده پنجم
در موقع تحویل گرفتن کالاهای ترانزیتی از موسسات حمل و نقل در مسیر حمل ترانزیتی چنانچه اختلافی از لحاظ تعداد عدل‎ها و یا آسیب دیدگی بسته‎بندی کالا با آنچه در بارنامه و سایر اسناد حمل و یا در صورتمجلسهای تحویل و تحول مشاهده گردد طرفین موظفند اختلافهای مشهوده را در صورتمجلس منعکس نمایند.
صورتمجلس مذکور به طرفی تسلیم میگردد که کالاهای ترانزیت را تحویل میگیرد. چنانچه ظرف و یا بسته‎بندی کالاهای ترانزیتی آسیب دیده و احتیاج به تعمیر یا تعویض داشته باشد نمایندگان موسسات حمل و نقل باید ظرف و یا بسته‎بندی را تعویض نموده و صورت‎حساب هزینه کار را جهت پرداخت به سازمانها یا اشخاصی که مقصر در آسیب‎‌‌دیدگی در ظرف کالا میباشند ارائه نمایند.

ماده ششم
بیمه کردن کالاهای ترانزیت از وظایف صاحب کالا است و برای جبران خسارت احتمالی صاحب کالا باید مستقیما به موسسات بیمه مراجعه نمایند.
در مورد کالاهائی که بوسیله صاحبان آنها بیمه نشده باشد «ترابری» و «سایوزترانزیت» و یا «سایوزونشترانس» نسبت به تامین خسارت وارده هیچگونه مسئولیتی نخواهند داشت.

ماده هفتم
هر یک از طرفین خساراتی را که به صاحبان کالاهای ترانزیتی در موقع حمل آنها در خاک خود ممکن است وارد گردد در چهارچوب مسئولیت موسسات حمل و نقل خود جبران خواهند نمود.
در صورت وارد شدن خسارت به کالاهای ترانزیتی بترتیب زیر عمل میشود:
1 ـ در موقع حمل کالاهای صادراتی و وارداتی جمهوری اسلامی ایران از خاک شوروی با حمل و نقل ترکیبی و همچنین با کامیون و کشتی توسط «سایوزترانزیت» جبران میگردد.
2 ـ در موقع حمل کالاهای صادراتی و وارداتی شوروی از خاک جمهوری اسلامی ایران توسط «ترابری» جبران میگردد.
3 ـ درموقع حمل کالاهای ترانزیتی ایران و کالاهای ترانزیتی شوروی در حمل و نقل مستقیم با راه‎آهن جبران خسارت بر حسب مورد توسط راه‎آهنهای ایران و شوروی انجام میگردد.

ماده هشتم
«ترابری» و «سایوزترانزیت» سفارشات حمل محصولات ترانزیتی را در قلمرو جمهوری اسلامی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی فقط در صورت ارائه اجازه‎نامه‎های ترانزیت صادره مقامات صالحه کشوری که کالای ترانزیت از آن عبور میکند قبول خواهند کرد.
درخواست و دریافت اجازه‎نامه‎های ترانزیت بعهده فروشنده کالا است. اجازه‎نامه‎های ترانزیت باید هنگام ارسال و حمل محصولات ضمیمه اسناد حمل باشد.

ماده نهم
فرم تخلیه و بارگیری کالاها و همچنین انجام خدمات مربوط به کشتیها ـ واگنها و کامیون‎ها مورد توافق موسسات ذیصلاح طرفین قرار خواهد گرفت.

ماده دهم
پرداخت کرایه حمل و خدمات مربوط به کالاهای صادراتی و وارداتی جمهوری اسلانی ایران که بطور ترانزیت از خاک اتحاد جماهیر شوروی حمل می‎گردد طبق نرخهای مقطوع مندرج در ضمائم شماره 1 و 2 و 3 که جزء لاینفک این قرارداد میباشد انجام خواهد گرفت.
پرداخت کرایه حمل کالاهای صادراتی و وارداتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که بطور ترانزیت از خاک جمهوری اسلامی ایران حمل میگردد طبق نرخهای مقطوع مندرج در ضمیمه‎های شماره چهار که جزء لاینفک این قرارداد میباشد انجام خواهد گرفت.
نرخهای مقطوع در ضمائم شماره‎های یک و چهار برای مدت یکسال از تاریخ اجرای این قرارداد لازمالاجرا خواهد بود.

ماده یازدهم
«ترابری» و «سایوزترانزیت» و «سایوزونشترانس» کلیه محاسبات تسویه حساب مربوط به حمل و خدمات کالاهای ترانزیتی را انجام خواهند داد.
بابت کرایه حمل و نقل و انجام خدمات مربوط به کالاها «ترابری» و «سایوترانزیت» صورت‎حساب‎های مربوطه را به واحد محاسباتی طبق موافقتنامه جاری پرداخت منعقده بین جمهوری اسلامی ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (در حال حاضر موافقتنامه پرداخت مورخ 20 ژوئن سال 1964) به یکدیگر ارائه خواهند داد.
چنانچه کالاها بطور ترانزیت از خاک اتحاد جماهیر شوروی حمل میگردد اعتبارات اسنادی غیر قابل برگشت بنام «سایوزترانزیت» در بانک تجارت خارجی در مسکو و اگر بطور ترانزیت از خاک جمهوری اسلامی ایرانحمل شوند اعتبارات اسنادی مذکور بنام «ترابری» در بانک مرکزی در تهران افتتاح خواهد شد.
پرداخت وجه از اعتبارات مفتوحه در مقابل صورت‎حسابهای عاملینی که ترتیب حمل کالا را میدهند با تعیین الزامی جمع مبلغ هزینه‎ها ـ تاریخ بارگیری کالا از نقاط خروجی ـ شماره بارنامه‎های راه‎آهن ـ کامیون و کشتی و همچنین با تعیین نام صاحب کالا و شماره سفارش انجام خواهد گردید.
کلیه پرداختهای مربوط به هزینه‎های ترانزیت بر طبق بند 2 (دوم) ماده 3 (سوم) موافقتنامه پرداخت مورخ 20 ژوئن 1964 بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی براساس صورتحسابهای پیش‎بینی شده در این قرارداد صورت خواهد گرفت.

ماده دوازدهم
طرفین قرارداد موافقت می‎نمایند چنانچه مدت نگهداری انبارداری کالاهای ترانزیتی به تقصیر فروشنده یا گیرنده کالا از پانزده روز تجاوز نماید هزینه نگهداری و انبارداری برای مدت اضافه بر پانزده روز به‎ماخذ تعرفه‎های جاری در جمهوری اسلامی ایران و در اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی از فروشنده یا گیرنده کالا اخذ خواهد شد. در صورتی که کالاا برای مدتی بیش از پانزده روز بتقصیر موسسه حمل و یا نماینده او و یا بعللی خارج از اختیار آنان و بدون تقصیر فروشنده یا گیرنده کالا نگهداری شود هزینه نگهداری و انبارداری بعهده و به‎حساب موسسه حمل و نقل و یا نماینده او منظور و توسط «ترابری» و یا «سایوزترانزیت»پرداخت خواهد شد.

ماده سیزدهم
فرستنده کالا موظف است کالا را جهت حمل یا بسته‎بندی و بارپیچ سالم که مناسب با شرایط حمل و استاندارد بین‎المللی بوسیله راه‎آهن، کامیون و کشتی باشد بضمیمه صورت مشخصات بار تحویل دهد.
علامت گذاری روی عدلها باید کاملا روشن و واضح باشد. کالاهائیکه در بسته‎بندی غیر قابل حمل و نقل و بسته‎بندی ناقص باشد و یا فاقد اسناد مربوطه باشد برای حمل پذیرفته نخواهد شد.

ماده چهاردهم
کلیه اختلافات ناشی از اجرای این قرارداد یا مربوط بآن بترتیب زیر بین طرفین حل و فصل خواهد شد:
الف ـ در وهله اول موضوع اختلاف از طریق مذاکره مستقیم نمایندگان طرفین و توافق نظر آنان حل و فصل میگردد.
ب ـ در صورتیکه نمایندگان طرفین در مدت پانزده روز از تاریخ وصول اعلامیه در موضوع مورد اختلاف توافق ننمایند، موضوع اختلاف برای حل و فصل به کمیسیون متساوی‎الاعضاء مرکب از چهار نفر (از هر طرف دو نفر) ارجاع میشود. کمیسیون در کشور طرفی تشکیل خواهد شد که باو اعلام اختلاف شده است.
پ ـ چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ تقاضای یکی از طرفین اعضای کمیسیون مذکور در قسمت «ب» تعیین نشوند و یا کمیسیون تشکیل نگردد و یا پس از تشکیل در مدت پانزده روز از تاریخ تشکیل اتخاذ تصمیم ننمایند موضوع مورد اختلاف به کمیسیون مختلط که طبق ماده 7 موافقتنامه مربوط به امور ترانزیت تشکیل میگردد ارجاع خواهد شد تا این کمیسیون مختلط ترتیب بررسی اختلاف را از طریق داوری تعیین و اعلام نماید.

ماده پانزدهم
مدت اعتبار این قرارداد از تاریخ امضاء لغایت سی و یکم دسامبر 1981 مطابق با دهم دیماه 1360 تعیین میشود و چنانچه یکی از طرفین تا سه ماه قبل از انقضای مدت قرارداد کتبا نسبت به فسخ یا تجدید نظر در شرایط اقدام ننماید این قرارداد بخودی‎خود برای هر یک از سالهای بعد تمدید شده تلقی خواهد شد.
این قرارداد پس از تائید آن از طرف مقامات ذیصلاح جمهوری اسلامی ایران قابل اجرا خواهد بود.

ماده شانزدهم
سفارشاتی که قبل از خاتمه این قرارداد مورد قبول طرفین واقع شده است پس از انقضای قرارداد تا انجام کامل حمل و نقل و تحویل کالا تابع شرایط این قرارداد خواهد بود.

ماده هفدهم
این قرارداد در دو نسخه هر یک بزبانهای فارسی و روسی تنظیم گردیده و هر دو متن دارای اعتبار یکسان میباشند.
نشانی قانونی طرفین:
دفتر برنامه‎ریزی و هدایت ترابری
وزارت راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران
خیابان آیت الله طالقانی شماره 1/169 تهران
تلگرافی: وزارت راه ـ تهران
اتحادیه کل سایوزترانزیت
میدان اسمولنسگایاسنا یا شماره 34/32 ـ مسکو
تلگرافی: سوترا ـ مسکو
دفتر برنامه‎ریزی و هدایت ترابری وزارت راه و ترابری جمهوری اسلامی ایران
محمد اسماعیل قائم مقامی محمد ابراهیم عباسیان
اتحادیه کل انتفاعی و بازرگانی سایوزترانزیت
مسکو. بتاریخ 25 شهریور ماه 1359 و‎.س‎. ژینکین ن‎.م‎ پوریمف

ضمیمه شماره 1

نرخهای مقطوع مربوط به حمل کالاهای صادراتی ایران از ایستگاه جلفای ایران ـ آستارای ایران ـ بندر‎انزلی ـ بندر‎نوشهر و باجگیران
( به دلار آمریکائی برای هر تن شرایط فیوس )

تبصره
1 ـ در موقع حمل کالاهای صادراتی ایران به بنادر شرقی انگلستان (لندن وهول) اضافه‎ای معادل هشت دلار آمریکا و در موقع حمل به بنادر غربی انگلستان (منچستر و لیورپول) اضافه‎ای معادل 15 دلار آمریکا به نرخ‎های فوق منظور میگردد.
2 ـ برای حمل کالاها در مسیرهای مذکور در این ضمیمه موافقت قبلی طرفین ضروری خواهد بود.
3 ـ نرخهای مربوط به حمل کالاها در باربری مستقیم با کامیون و کانتینر در هر مورد جداگانه بین طرفین توافق خواهد شد.
4 ـ مقدار هر پارتی کالا باید مطابق حداقل وزن تعیین شده و ضرایب آن باشد.
5 ـ مبالغ قابل پرداخت براساس وزن واقعی یا حجم محمولات محاسبه میگردد.
6 ـ در نرخهای مقطوع بالا هزینه‎های بارگیری کشتی یا واگن و تخلیه آن‎ها در خاک ایران منظور نشده است.
7 ـ سایوزترانزیت حق خواهد داشت پس از انقضای مدت یکسال از تاریخ اجرای این قرارداد و در مدت اجرای آن نرخها را بتناسب تغییر نرخهای مربوط به مسیرهای رقیب از طریق خاک ترکیه و با کشتیهای کنفرانس به بنادر خلیج فارس (طبق تعرفه آکمل) افزایش یا کاهش دهد.
8 ـ در صورت تغییر نرخ دلار آمریکا نرخهای فوق بتناسب آن افزایش یا کاهش می‎یابد.
9 ـ سایوزترانزیت تخفیفهائی نسبت به نرخهای بالا برای ترابری منظور مینماید:
ـ در مورد محمولات از شانزدهم سپتامبرتا سی و یکم اکتبر 1980 بمیزان 30 %
ـ در مورد محمولات از اول نوامبر 1980 تا سی‎ام آوریل 1981 بمیزان 20 %
ـ در مورد محمولات از اول مه تا سی و یکم اکتبر 1981 بمیزان 30 %

ضمیمه شماره 2

نرخهای حمل کالاهای وارداتی ایران از بنادر قاره در خطوط دریای خزر ـ ولگا ـ بالت بایران (اعم از راههای مستقیم آبی و حمل و نقل مختلط راه‎آهن و دریا
به دلار آمریکا برای هر تن

1 ـ تبصره:
نرخهای مقطوعمربوط به کالاهای وارداتی ایران براساس نرخ‎های پایه کنفرانس (آکمل) تعیین گردیده و کلیه تخفیفها و اضافاتی که معمولا از طرف کنفرانس اعلام میگردد در مورد این نرخها نیز اعمال خواهد شد.
2 ـ هزینه‎های بارگیری در بندر اروپائی در نرخهای مقطوع فوق منظور شده ولی هزینه‎های تخلیه در نقطه ورودی (بندر) ایران در آن‎ها منظور نشده است (جلفا ـ فرانکوواگن ـ آستارا و باجگیران فرانکو کامیون ـ بندر انزلی و بندر نوشهر «فری‎اوت»).
3 ـ مبالغ قابل پرداخت براساس وزن واقعی یا حجم محمولات محاسبه میگردد.
4 ـ برای حمل با وسائط مختلط (راه‎آهن و دریا) حداقل مقدار کالای مورد قبول سی تن یا چهل و پنج متر مکعب خواهد بود.
5 ـ نرخ حمل کالاها از بنادر دریای مدیترانه براساس نرخهای بالا منهای ده درصد تخفیف محاسبه میگردد.
6 ـ نرخهای حمل سایر کالاهای وارداتی ایران که در این ضمیمه ذکری از آن‎ها نشده است براساس نرخهای پایه کنفرانس آکمل با توافق بین ترابری و سایوزترانزیت محاسبه میگردد.
7 ـ در صورت تععین نرخ دلار آمریکا نرخ‎های فوق‎الذکر بنسبت آن افزایش یا کاهش مییابد.
8 ـ سایوزترانزیت نسبت به نرخهای فوق تخفیفهائی بشرح زیر برای ترابری منظور مینماید:
ـ در مورد محمولات از شانزدهم سپتامبر تا سی و یکم اکتبر 1980 بمیزان سی درصد
ـ در مورد محمولات از اول نوامبر 1980 تا سی‎ام آوریل 1981 بمیزان بیست درصد
ـ در مورد محمولات از اول مه تا سی و یکم اکتبر 1981 بمیزان سی درصد

ضمیمه شماره 3

نرخهای مقطوع در ارتباط مستقیم راه‎آهن بایران بطور ترانزیت از خاک شوروی تا ایستگاه مرزی جلفا (فرانکوواگن)
( برحسب دلار آمریکا ـ برای هر تن کالا)
نرخهای مقطوع تا جلفا از ایستگاه‎های مرزی شوروی (فرانکوواگن در مرز)

ضمیمه شماره 4

فرم (الف)
نرخهای مقطوع صادرات شوروی بطور ترانزیت از قلمرو جمهوری اسلامی ایران بوسیله راه‎آهن از جلفا تا خرمشهر به دلار آمریکائی برای هر تن

فرم (ب)

نرخهای مقطوع واردات شوروی به طور ترانزیت از قلمرو جمهوری اسلامی ایران با راه ‎آهن از خرمشهر تا جلفا برای هر تن به دلار آمریکائی

تبصره
1 ـ در صورت تغییر نرخ دلار آمریکا نرخهای فوق بتناسب افزایش یا کاهش خواهد یافت.
2 ـ نرخهای مقطوع برای حمل کالاهای صادراتی و وارداتی شوروی بطور ترانزیت از قلمرو ایران براساس نرخهائیکه برای حمل کالاهای صادراتی و وارداتی ایران بطور ترانزیت از قلمرو اتحاد شوروی (ضمیمه شماره 3) مورد عمل میباشد بتناسب طول مسافت تعیین گردید و کلیه تخفیفها و اضافاتی که در مسیر رقیب (اکمل) اعلام میگردد نسبت به نرخهای فوق نیز اعمال خواهد گردید.
3 ـ نرخهای مربوط به حمل کالاها در باربری مستقیم با کامیون و کانتینر از نقاط مذکور در بند «ب» ماده 2 این قرارداد در هر مورد جداگانه با توافق طرفین تعیین میگردد.
4 ـ هنگام حمل کالاهای صادراتی و وارداتی شوروی از قلمرو ایران تا مقصد نهائی در کشورهای ثالث و بالعکس اضافه‎ای طبق تعرفه «اکمل» بتناسب نرخهائیکه در موقع حمل کالاهای صادراتی و وارداتی ایران بطور ترانزیت از قلمرو شوروی با حمل و نقل مختلط راه‎آهن و دریا (طبق ضمیمه شماره 2) مورد استفاده قرار میگیرد بر نرخهای فوق منظور میگردد.
5 ـ در نرخهای مقطوع فوق هزینه‎های بارگیری و تخلیه در مرز کشور شوروی منظور نشده است.
6 ـ از اول ژانویه 1981 «ترابری» تخفیفهائی بشرح زیر نسبت به نرخهای بالا برای «سایوزترانزیت» منظور مینماید.
ـ در موقع حمل کالاهای وارداتی شوروی بمیزان 10 %
ـ در موقع حمل کالاهای صادراتی شوروی بمیزان 15 %

تبصره
1 ـ در صورت تغییر نرخ دلار آمریکا نرخهای فوق متناسب با تغییرات افزایش یا کاهش مییابد.
2 ـ در موقع حمل از ایران فرم محاسباتی و وزنی دوبرابر میشود.
3 ـ سایوزترانزیت تخفیفهائی بشرح زیر نسبت به نرخهای فوق برای ترابری منظور مینماید.
ـ در مورد محمولات از شانزدهم سپتامبر تا سی و یکم اکتبر 1980 بمیزان 30 %
ـ در مورد محمولات از اول نوامبر 1980 تا سی‎ام آوریل 1981 بمیزان 20 %
ـ در مورد محمولات از اول مه تا سی و یکم اکتبر 1981 بمیزان 30 %