متحدالمال ریاست وزرا راجع به الغای عناوین و القاب [فصل هفتم نظامنامه تشریفات]

وزارت عدلیه

نظر به اینکه یکی از آداب ناپسند سابق که ناشی از بیکاری و تقلید به الفاظ و عبارات بدون توجه به معانی بودن، استعمال عناوین و القاب و تعارفات دور و دراز و بی‌تناسب است که هر چند این اواخر یک اندازه اصلاح شده بود و لیکن هنوز با مقتضیات این زمان موافق نبود که اوقات بجای اینکه به لفاظی و عبارت‌پردازی و تعارفات بی‌معنی تضییع شود باید مصروف عمل و کار مفید بامعنی گردد؛ بنابر این اراده مقدس اعلیحضرت همایون شاهنشاهی بر این قرار گرفت که این اصلاح نیز صورت وقوع یابد و در ضمن نظامنامه‌ای که برای دستور تشریفات و آداب رسمی دولتی تهیه شده دستخط همایونی مبنی بر ساده و مختصر کردن القاب و عناوین صادر گردیده، نظامنامه تشریفات تحت طبع است و به اطلاع اشخاصی که مکلف به رعایت آن‌ها میباشند خواهد رسید؛ و لکن آن قسمت از نظامنامه مزبور که راجع به القاب و عناوین است مربوط به عموم می‌باشد و علیهذا ذیلا ابلاغ می‌شود که به اطلاع عامه رسانیده مقرر فرمائید که عینا معمول و مجری دارند و قدغن اکید نمائید که تخلف از آن را جایز ندانسته بر آنچه در این دستخط ملوکانه مقرر گردیده در موقع تحریر و تقریر، عبارات و تعارفات دیگر نیفزایند.

فصل هفتم- در عناوین

ماده اول - کلیه عناوین موجوده ملغی و بجای آنها بطریق ذیل استعمال خواهد شد:

الف: شاهنشاه ایران ـ اعلیحضرت همایون شاهنشاهی ملکه ایران: علیاحضرت. ولیعهد ایران: والاحضرت همایونی شاه‌پورها و شاه‌دخت‌ها: والاحضرت.

ب ـ رئیس‌الوزرا - رئیس مجلس شورای ملی . وزرا . سفرای کبار . ولاة . وزرای مختار - کفیل‌های وزارتخانه‌ها - رؤسای ادارات مستقل و معاونین وزارت‌خانه‌ها: جناب. و در موقع خطاب: جنابعالی. سایرین بلااستثناء: آقا یا خانم - و در موقع خطاب: شما.

تبصره- شاغلین سابق مقدمات مذکوره در قسمت (ب) نیز دارای عناوین فوق خواهند بود.

ماده دوم ـ عناوین شهرها مثل دارالخلافه طهران، و وزارتخانه‌ها مثل وزارت جلیله داخله، و ادارات مثل ادارات محترمه صحیه، یا پستخانه مبارکه و غیره بکلی موقوف است.

ماده سوم ـ انواع عناوین و صفاتی که قبل از اسم گذارده می‌شد مثلا حضور مبارک یا مقام منیع و ساحت محترم و غیره یا آنچه بعد از اسم گذارده می‌شد از قبیل شیدالله ارکانه و دامت عظمة و غیره، و کلمات مشرف گردد و غیره ملغی است و فقط منحصرا قبل از عنوان اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و علیاحضرت و والاحضرت همایونی کلمه پیشگاه استعمال می‌شود.

ماده چهارم ـ عناوین از قبیل میرزا و خان و بیگ و امیر، چه قبل از اسم و چه بعد از اسم، بکلی باید متروک شود.

ماده پنجم ـ عناوین سلاطین و رؤسای جمهور و مامورین ممالک خارجه از قرار ذیل است: 1ـ عنوان امپراطورها: اعلیحضرت امپراطوری 2ـ عنوان پادشاهان: اعلیحضرت 3- عنوان ولیعهدها نایب‌السلطنه‌ها ـ پرنس‌هائی که سلطنت میکنند، نظام حیدرآباد و مهاراجه‌های نیم ‌مستقل که در هندوستان سلطنت دارند: والاحضرت. 4ـ رؤسای جمهور: حضرت 5 ـ رؤسای وزرا ـ رؤسای مجلسها ـ وزرا ـ سفرای کبار ـ وزرای مختار: جناب.

رئیس الوزرا - محمدعلی فروغی