هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴/۱۰/۲۱ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی ایران و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای تبصره (۲) ماده (۱۳) آیین‌نامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیرجاری بانکی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۷۶۸۱۸/ت۵۶۱۷۳هـ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی، دستورالعمل رتبه بندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص را به شرح زیر تصویب کرد:
دستورالعمل رتبه‌بندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص
ماده ۱ـ در این دستورالعمل، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
۱ـ سامانه: سامانه‌ای که جامعه حسابداران رسمی ایران برای تحقق اهداف این دستورالعمل عملیاتی نموده و توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی به اشخاص مشمول و سایر استفاده کنندگان برای بهره‌برداری ابلاغ می‌شود.
۲ـ حسابرسان: مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و شاغلین انفرادی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی.
۳ـ رتبه حسابرسان: شاخصی کمّی، مبتنی بر معیارهای کمّی و کیفی مشخص از جمله کیفیت خدمات، ساختار سازمانی، سوابق حرفه‌ای و تحصیلی، ارزیابی مدیران و کارکنان و سوابق تخلفاتی که بیانگر عملکرد حرفه‌ای حسابرسان است.
۴ـ اشخاص مشمول: اشخاص موضوع ماده (۲) آیین‌نامه اجرایی تبصره (۴) قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابدار رسمی موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۸۴۲۳/ت۱۷۷۹۰هـ مورخ ۱۳۷۹/۷/۳ با اصلاحات بعدی.
۵ ـ آیین‌نامه نظارت حرفه‌ای: آیین‌نامه نظارت حرفه‌ای جامعه حسابداران رسمی ایران که در اجرای بند (ج) ماده (۱۷) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب ۱۳۷۸ با اصلاحات بعدی و به منظور نظارت حرفه‌ای بر مؤسسات حسابرسی و حسابداران رسمی عضو جامعه، توسط هیئت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران تهیه و مطابق با بند (الف) ماده (۵۱) اساسنامه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است.
ماده ۲ـ رتبه حسابرسان جامعه حسابداران رسمی ایران وفق بند (۱۷) ماده (۱۳) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب ۱۳۷۸ با اصلاحات بعدی با شاخص هایی نظیر نوع و تعداد کارهای خدمات اطمینان بخشی، تعداد شرکا، ترکیب کارکنان حرفه‌ای، سوابق شکایت ها، احکام انضباطی و خطر (ریسک) حسابرسی و سایر معیارهای مندرج در پرسشنامه‌های پایش(کنترل) وضعیت مؤسسه حسابرسی و پایش (کنترل) کیفیت کار حسابرسی، مطابق با آیین‌نامه نظارت حرفه‌ای صورت خواهد پذیرفت.
ماده ۳ـ حسابرسان تحت نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران برحسب امتیاز پرسشنامه پایش (کنترل) کیفیت کار و پایش (کنترل) وضعیت مؤسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی که مطابق با آیین‌نامه نظارت حرفه‌ای تعیین می شوند، به شرح جدول زیر بر اساس میانگین دو امتیاز طبقه بندی می گردند:
| میانگین امتیاز مکتسبه براساس جداول بند (۱) ماده (۳) | ||
| طبقه | از امتیاز | تا امتیاز |
| الف | ۸۰۱ | ۱۰۰۰ |
| ب | ۶۵۱ | ۸۰۰ |
| ج | ۵۲۶ | ۶۵۰ |
| د | ۰ | ۵۲۵ |
۱ـ امتیاز کیفیت کار و وضعیت مؤسسات حسابرسی مطابق با آیین‌نامه نظارت حرفه‌ای به صورت جداگانه به عنوان مبنای تعیین رتبه حسابرسان به طور سالیانه بر حسب طبقه بندی انجام شده و در دو لیست جداگانه به شرح جداول زیر در پایگاه اطلاع رسانی جامعه حسابداران رسمی ایران منتشر می‌گردد.
| امتیاز مکتسبه وضعیت مؤسسه | ||
| طبقه | از امتیاز | تا امتیاز |
| الف | ۸۵۱ | ۱۰۰۰ |
| ب | ۷۰۱ | ۸۵۰ |
| ج | ۵۵۱ | ۷۰۰ |
| د | ۰ | ۵۵۰ |
| امتیاز مکتسبه کیفیت کار | ||
| طبقه | از امتیاز | تا امتیاز |
| الف | ۷۵۱ | ۱۰۰۰ |
| ب | ۶۰۱ | ۷۵۰ |
| ج | ۵۰۱ | ۶۰۰ |
| د | ۰ | ۵۰۰ |
۲ـ جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است، ظرف شش ماه پس از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، سامانه تحت نظر خود را بر اساس شاخص های این ماده تهیه و طبقات مؤسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی را برای انجام حسابرسی اشخاص مشمول موضوع ماده (۶) این دستورالعمل مشخص و بهره‌برداری نماید.
ماده ۴ـ رتبه حسابرسان بر اساس معیارها و ضوابط تعیین شده در چهارچوب آیین‌نامه نظارت حرفه‌ای، باید بلافاصله پس از ارزیابی، توسط جامعه حسابداران رسمی ایران در سامانه به روز رسانی شود.
ماده ۵ ـ هیئت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است، نسبت به صحت سنجی اطلاعات بارگذاری شده در سامانه و نیز رتبه بندی به صورت مستمر نظارت نماید.
ماده ۶ ـ به منظور تطابق رتبه حسابرسان با شرایط اشخاص مشمول، اشخاص مزبور بر اساس معیار میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات به چهار گروه به شرح زیر طبقه بندی می شوند:
| طبقه اشخاص مشمول | میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات |
| الف | مساوی و یا بیش از ۵۰،۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
| ب | مساوی و یا بیشتر از ۱۶،۰۰۰ برابر و کمتر از ۵۰،۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
| ج | مساوی و یا بیشتر از ۳،۰۰۰ برابر و کمتر از ۱۶،۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
| د | کمتر از ۳،۰۰۰ برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
۱ـ محاسبه میانگین جمع دارایی ها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات بر اساس آخرین صورت های مالی سالانه حسابرسی شده صورت می پذیرد. در صورت الزام اشخاص مشمول به ارائه صورت های مالی تلفیقی/ مجموعه، مطابق با استانداردهای حسابداری، آخرین صورت های مالی سالانه حسابرسی شده تلفیقی/ مجموعه، ملاک عمل قرار می گیرد.
تبصره ـ اشخاص مشمولی که برای سال اول حسابرسی می شوند، می‌توانند از مؤسسات حسابرسی هر یک از رتبه ها استفاده نمایند.
۲ـ اشخاص مشمول موظفند با توجه به رتبه خود، که براساس جدول موضوع ماده (۶) این دستورالعمل تعیین شده است، حسابرس مستقل و بازرس قانونی را از میان مؤسسات حسابرسی که رتبه آنها در همان رتبه یا رتبه بالاتر ارزیابی شده اند، انتخاب نمایند.
۳ـ مؤسسات حسابرسی با در نظر داشتن آیین‌نامه سقف مجاز ارائه خدمات تخصصی و حرفه‌ای توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب ۱۳۹۴ وزیر امور اقتصادی و دارایی با اصلاحات بعدی و سایر مقررات ذی ربط می‌توانند اقدام به پذیرش کار نمایند. مؤسسات حسابرسی مجاز نیستند، حسابرس و بازرس قانونی اشخاص مشمول که در رتبه های بالاتر از رتبه مؤسسه آن ها قرار دارند، پذیرش نمایند.
تبصره ـ برای شاغلین انفرادی طبقه (د) جدول موضوع ماده (۶) اعمال خواهد شد.
۴ـ مسئولیت رعایت این ماده حسب مورد به عهده مجامع عمومی اشخاص مشمول و مؤسسات حسابرسی و شخص حسابدار رسمی شاغل انفرادی می‌باشد.
۵ ـ صورت های مالی اشخاص مشمول که برخلاف ضوابط این دستورالعمل مورد حسابرسی قرار گرفته باشد، معتبر نبوده و به آن شناسه یکتا موضوع ماده (۷) دستورالعمل اجرایی ماده (۱۱) آیین‌نامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیر جاری بانکی مصوب ۱۳۹۷ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی تعلق نمی گیرد.
ماده ۷ـ دستگاه‌های نظارتی از جمله بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان بورس و اوراق بهادار و همچنین کارگروه انتخاب حسابرس موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۳۰۰/ت۳۹۰۳۷ک مورخ ۱۳۸۷/۱/۱۹، می‌توانند در محاسبه رتبه مؤسسات حسابرسی و طبقه اشخاص مشمول تحت الزامات خود، از نتایج رتبه بندی و طبقه بندی این دستورالعملاستفاده نمایند. جامعه حسابداران رسمی ایران و هیئت عالی نظارت، پایش (کنترل) وضعیت و پایش (کنترل) کیفیت کار مؤسسات حسابرسی تحت الزامات دستگاه‌های فوق الذکر را هر سال ارزیابی و امتیاز کسب شده را تا پایان خردادماه سال بعد در اختیار دستگاه‌های مذکور قرار دهند.
اشخاص مشمول الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باید حسابرس مستقل و بازرس قانونی خود را با رعایت الزامات آن سازمان و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انتخاب نمایند.
ماده ۸ ـ سازمان حسابرسی که مطابق با تبصره (۲) ماده واحده قانون تشکیل سازمان حسابرسی مصوب ۱۳۶۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، عهده دار وظایف بازرس قانونی و امور حسابرسی سالانه مؤسسات و شرکت‌های تحت پوشش دولت می‌باشد و عمده شرکت‌های تحت رسیدگی سازمان در طبقه (الف) اشخاص موضوع ماده (۶) این دستورالعمل قرار می گیرند، مقررات مرتبط با مؤسسات سطح (الف) در این دستورالعمل برای سازمان مذکور اعمال خواهد شد.
ماده ۹ـ نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل و ارائه گزارش لازم به دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی، به عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف
زمان اجرای دستورالعمل مشخص نشده است خصوصا باتوجه به بند 2 ماده 3 که به جامعه حسابداران رسمی 6ماه از تاریخ ابلاغ زمان آماده سازی سامانه مورد استفاده داده شده وهمچنین ماده 7 که جامعه حسابداران رسمی مکلف به اعلام امتیازات موسسات تا پایان خرداد ماه هرسال شده است شروع اجرای دستورالعمل برای اشخاص مشمول با ابهام مواجه می باشد
قاعدتا در این قبیل دستورالعمل ها تاریخ شروع سال مالی اشخاص ذکر می گردد (مثلا اشخاصی که سال مالی آنها از ابتدای فروردین سال 1405 به بعد آغاز می گردد)