آیین‌نامه اجرایی قانون نظام رتبه‌بندی معلمان [مصوب ۱۴۰۴]

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴/۱۰/۳ به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش و با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان اداری و استخدامی کشور و نمایندگان کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر و به استناد مواد (۵) و (۹) قانون نظام رتبه‌بندی معلمان مصوب ۱۴۰۰، آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌نامه اجرایی قانون نظام رتبه‌بندی معلمان

ماده ۱ـ در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند و سایر اصطلاحات، تابع تعاریف مندرج در قانون است:

۱ـ قانون:  قانون نظام رتبه‌بندی معلمان مصوب ۱۴۰۰.

۲ـ وزارت: وزارت آموزش و پرورش.

۳ـ رتبه‌بندی: نظام رتبه‌بندی معلمان.

۴ـ ارتقاء: دستیابی به رتبه بالاتر بر اساس کسب امتیازات تعیین شده در این آیین‌نامه.

۵ ـ ارزیابان حرفه‌ای: افراد صاحب نظر و منتخب وزارت از میان اعضای هیئت علمی دانشگاه های وابسته به وزارت و معلمان شاغل و بازنشسته با حداقل (۳۵) سال سن و (۱۵) سال سابقه خدمت و واجد مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی که دوره آموزشی «تربیت ارزیاب حرفه‌ای» را براساس مجوز مرکز آموزش مدیریت دولتی که در وزارت برگزار می‌شود، طی نموده یا می‌نمایند.

ماده ۲ـ مشمولین این آیین‌نامه، افراد موضوع بند (۱) ماده (۲) و تبصره ماده (۴) قانون در طرح طبقه بندی مشاغل معلمان که در یکی از رتبه های آموزشیارمعلم، مربی معلم، استادیارمعلم، دانشیارمعلم و استاد معلم قرار گرفته یا می گیرند، می‌باشند.

تبصره ۱ـ با رعایت تبصره ماده (۷) قانون نحوه اجرای قانون مربوط به خدمت نیمه وقت بانوان مصوب ۱۳۶۲، سنوات خدمت نیمه وقت بانوان حداکثر تا سه سال برای رتبه‌بندی، تمام وقت تلقی می‌گردد.

تبصره ۲ـ مشمولین مأمور به سایر دستگاه‌های اجرایی خارج از وزارت در مدت مأموریت مشمول رتبه‌بندی نمی شوند.

ماده ۳ـ ارتقای مشمولین به رتبه های بالاتر مستلزم حداقل (۵) سال خدمت معلمی در هر یک از رتبه های استحقاقی قبلی با اعمال مفاد تبصره های (۱) و (۲) ماده (۵) قانون و کسب شرایط زیر می‌باشد:

۱ـ ثبت درخواست ارتقاء توسط متقاضی و ارائه مستندات مربوط در سامانه ذی ربط.

۲ـ کسب حداقل امتیاز لازم برای ارتقاء به رتبه بالاتر موضوع جدول ذیل تبصره (۱) ماده (۷) این آیین‌نامه.

۳ـ دارا بودن حداقل (۱۵) سال سابقه خدمت معلمی برای رتبه دانشیار معلم و (۲۱) سال سابقه خدمت معلمی برای رتبه استاد معلم.

۴ـ برای ارتقاء رتبه، تمامی مدارک و مستندات در کلیه شایستگی های عمومی، تخصصی و حرفه‌ای باید در بازه زمانی اخذ رتبه فعلی تا تاریخ استحقاق رتبه جدید باشد.

ماده ۴ـ وزارت مکلف است در اجرای ماده (۸) قانون و رعایت بند (پ) ماده (۸۸) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ و به منظور پایش مستمر عملکرد مشمولین، دستورالعمل اجرایی ارزشیابی سالانه مدیران و کارکنان را با تأیید سازمان اداری و استخدامی کشور به نحوی بازنگری و اصلاح نماید که نتایج عملکرد سالانه افراد در طول دوره ارزیابی در ارتقاء، تثبیت و تنزل رتبه مؤثر باشد.

ماده ۵ ـ مراجع ارزیابی موضوع این آیین‌نامه به شرح جدول زیر است:

جدول شماره (۱) ـ مراجع ارزیابی

ماده ۶ ـ ابزارهای ارزیابی که حسب اقتضای شرایط مورد استفاده قرار می گیرند و سهم و میزان اثرگذاری هر یک از مؤلفه های ارزیابی به شرح جداول زیر می‌باشد:

جدول شماره (۲) ـ ابزارهای ارزیابی

جدول شماره (۳) ـ سهم و میزان اثرگذاری هر یک از مؤلفه های ارزیابی

تبصره ـ وزارت می‌تواند برای سنجش مؤلفه های ارزیابی به تناسب شرایط و وظایف مشمولین از هرکدام از ابزارهای جدول شماره (۲) موضوع این ماده استفاده نماید. شیوه‌نامه نحوه استفاده از ابزارها، در هیئت ممیزه مرکزی تصویب و توسط وزیر آموزش و پرورش ابلاغ می‌شود.

ماده ۷ـ مصادیق و شاخص های رفتاری و عملکردی جهت ارزیابی برای احراز رتبه ها از جمله مدرک تحصیلی، سنوات خدمت، گواهینامه‌ها، تألیفات، طرح(پروژه) ها و همچنین میزان و ضریب تأثیر هرکدام از آنها به موجب شیوه‌نامه ای خواهد بود که توسط وزارت با همکاری سازمان اداری و استخدامی کشور تهیه و به تأیید وزیر آموزش و پرورش خواهد رسید.

تبصره ۱ـ رتبه مشمولین براساس حداقل امتیاز کسب شده در هریک از مؤلفه های ارزیابی جدول شماره (۴) به شرح زیر تعیین می‌شود:

جدول شماره (۴) ـ امتیاز مورد نیاز برای احراز هریک از رتبه ها در هریک از مولفه های ارزیابی

تبصره ۲ـ سامانه رتبه‌بندی در طول سال تحصیلی برای تشکیل پرونده و دریافت مستندات مشمولین فعال می‌باشد.

ماده ۸ ـ  وزارت برای هریک از افرادی که ارزیابی می شوند، «کارنامه رتبه‌بندی» شامل مشخصات فردی، سازمانی، شغلی، وضعیت و امتیازات فرد در هریک از شایستگی ها و الزامات و توصیه های آموزشی و توسعه فردی مربوط را تهیه و به صورت الکترونیکی در اختیار فرد ارزیابی شده قرار می دهد. شرکت فرد در ارزیابی دوره بعدی، منوط به طی موفقیت آمیز توصیه های آموزشی و توسعه فردی خواهد بود.

ماده ۹ـ وزارت به منظور مدیریت کارآمد فرایند رتبه‌بندی معلمان و تسهیل امکان گردآوری سازمان یافته اطلاعات، شواهد و مستندات مربوط از مراجع ارزیابی و صحت سنجی آنها، سامانه های پشتیبان سامانه رتبه‌بندی از قبیل سامانه منابع انسانی، نظام ارزشیابی عملکرد و آموزش های کوتاه مدت ضمن خدمت را با رعایت قوانین و مقررات حداکثر ظرف (۳) ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه براساس فناوری های نوین و روزآمد متناسب سازی می کند.

تبصره ـ صحت سنجی کتب، مقالات و گزارش های پژوهشی معلمان از طریق سامانه ذی ربط و توسط کارشناسان تخصصی وزارت و یا حسب مورد استعلام از پایگاه های استنادی موجود در کشور و براساس شیوه‌نامه اجرایی این آیین‌نامه صورت می پذیرد.

ماده ۱۰ـ رتبه هریک از مشمولین توسط مراجع ذیل احراز و تایید می‌شود: 

۱ـ رتبه های آموزشیار معلم، مربی معلم و استادیار معلم توسط هیئت های ممیزه شهرستان/ منطقه / ناحیه محل خدمت فرد انجام می پذیرد.

۲ـ رتبه های دانشیار معلم پس از ارزیابی هیئت های ممیزه شهرستان/ منطقه / ناحیه ، برای بررسی و تأیید نهایی به هیئت ممیزه استان مربوط ارسال می‌شود.

۳ـ رتبه استاد معلم پس از ارزیابی توسط هیئت های ممیزه شهرستان/ منطقه / ناحیه و استان برای بررسی و تأیید نهایی به هیئت ممیزه مرکزی ارسال می‌شود.

۴ـ رتبه های مشمولین شاغل در ادارات آموزش و پرورش شهرستان/ناحیه/منطقه در رتبه های آموزشیار معلم، مربی معلم، استادیار معلم و دانشیار معلم توسط هیئت ممیزه استان انجام می پذیرد و در رتبه استاد معلم پس از ارزیابی هیئت ممیزه استان برای بررسی و تأیید نهایی به هیئت ممیزه مرکزی ارسال می‌شود.

۵ ـ رتبه های مشمولین شاغل در ادارات کل آموزش و پرورش استان ها در رتبه های آموزشیار معلم، مربی معلم، استادیارمعلم و دانشیار معلم توسط هیئت ممیزه استان و رتبه استاد معلم توسط هیئت ممیزه مرکزی انجام می‌شود.

۶ ـ مشمولین شاغل در حوزه ستادی و سازمان های تابعه موضوع بخشنامه شماره ۲۳۰/اد مورخ ۱۳۵۸/۱۲/۶ وزارت در کلیه رتبه ها توسط هیئت ممیزه مرکزی انجام می پذیرد.

۷ـ رتبه مشمولین اعضای هیئت های ممیزه شهرستان، منطقه و ناحیه در هیئت ممیزه استان، و رتبه مشمولین اعضای هیئت ممیزه های استانی و ستادی در هیئت ممیزه مرکزی انجام می‌شود.

ماده ۱۱ـ فرایند تحلیل و ارزیابی داده ها به نحوی صورت می پذیرد که نتایج آن در قالب داده های کمی، مقایسه پذیر و قابل ارزیابی در اختیار هیئت های ممیزه قرار گیرد.

ماده ۱۲ـ حق الزحمه اعضای هیئت ممیزه، کارگروه های مربوط، ارزیابان حرفه‌ای و سایر مراجع ارزیابی و عوامل اجرائی درصورت تشکیل جلسات آنها در خارج از اوقات موظف اداری، مبتنی بر عملکرد و تعداد جلسات رسمی در چارچوب مقررات بند (۹) ماده (۶۸) قانون مدیریت خدمات کشوری و پس از تامین اعتبار قابل پرداخت می‌باشد.

ماده ۱۳ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۲/۲۳] وزارت در اجرای ماده (۸) قانون، موظف است پس از احراز و اعطای رتبه بالاتر به هرکدام از مشمولین، هر (۳) سال یکبار نسبت به ارزیابی میان دوره اقدام نماید. افرادی که حداقل امتیاز لازم را برای حفظ رتبه فعلی کسب ننمایند، براساس امتیازات کسب شده خود به رتبه یا رتبه‌های پایین‌تر تنزل می‌یابند. دو بار تنزل رتبه موجب خروج از رسته آموزشی و فرهنگی می‌گردد.

ماده ۱۴ـ سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است هر ساله نسبت به پیش‌بینی بودجه مورد نیاز اجرای قانون با رعایت قوانین و مقررات مربوط در لوایح بودجه سالانه اقدام نماید.

ماده ۱۵ـ چنانچه در ارائه مدارک و مستندات مورد نیاز برای ارزیابی شـایستگی ها و تجربه افراد مشمول قانون، محرز شـود فردی اطلاعات و مستندات خلاف واقع در اختیار هیئت های ممیزه قرار داده است، مراتب جهت رسیدگی به هیئت های رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع می‌شود. تا زمان تعیین تکلیف قطعی موضوع در آن مرجع، رسیدگی به پرونده رتبه‌بندی فرد متوقف می‌گردد.

ماده ۱۶ـ هریک از مشمولین براساس مفاد شیوه‌نامه اجرایی این آیین‌نامه، در فرآیند ارزیابی قرار می گیرند. مسئولیت شرکت یا عدم شرکت در این فرآیند برعهده مشمول خواهد بود.

تبصره ـ درصورتی که مشمول در دوره ارزیابی مربوط، امتیاز لازم را برای ارتقاء رتبه کسب ننماید، می‌تواند پس از (۶) ماه در فرآیند ارزیابی مجدد شرکت نماید.

ماده ۱۷ـ در صورتی که هر یک از ارزیابی شوندگان نسبت به نحوه رسیدگی، ارزیابی و رتبه تعیین شده خود، اعتراض داشته باشند، می‌توانند حداکثر ظرف (۲۰) روز از تاریخ ابلاغ رتبه، درخواست خود را در سامانه ذی ربط ثبت نمایند. اعتراض آنان توسط هیئت ممیزه یک سطح بالاتر بررسی خواهد شد. چنانچه اعتراض نسبت به تصمیم هیئت ممیزه مرکزی باشد، موضوع با ارجاع وزیر آموزش و پرورش، مجدد در هیئت مذکور رسیدگی می‌شود. درصورت وارد بودن اعتراض متقاضی، تاریخ اجرای حکم از تاریخ استحقاق خواهد بود.

ماده ۱۸ـ با تعیین رتبه فرد مشمول توسط هیئت ممیزه ذی ربط، فوق العاده رتبه‌بندی مطابق ماده (۶) قانون برای رتبه های پنج گانه آموزشیار معلم، مربی معلم، استادیار معلم، دانشیار معلم و استاد معلم به ترتیب حداقل چهل و پنج درصد (۴۵%)، پنجاه و پنج درصد (۵۵%)، شصت و پنج درصد (۶۵%)، هفتاد و پنج درصد (۷۵%) و نود درصد (۹۰%) مجموع امتیازات حق شغل، حق شاغل و فوق العاده شغل در حکم کارگزینی مشمولان به صورت جداگانه درج و ماهانه پرداخت می‌شود.

ماده ۱۹ـ وظایف و اختیارات هیئت ممیزه مرکزی به شرح زیر تعیین می‌شود:

۱ـ راهبری و نظارت بر حُسن اجرای رتبه‌بندی و تحقق اهداف قانون.

۲ـ تعیین و تصویب خط مشی، تدوین شیوه‌نامه‌های اجرایی و برنامه‌های عملیاتی مورد نیاز برای اجرای مطلوب قانون و این آیین‌نامه.

۳ـ نظارت بر عملکرد و تصمیمات هیئت های ممیزه (استان و شهرستان/ منطقه/ناحیه).

۴ـ پاسخگویی به سوالات و ابهامات و ایجاد رویه واحد برای تسهیل فرایند اجرا، محاسبه امتیازات و تعیین رتبه های مشمولین قانون از طریق ابلاغ سازوکارهای مناسب و پیش‌بینی آنها در سامانه رتبه‌بندی.

۵ ـ رسیدگی به اعتراضات و شکایات احتمالی از عملکرد هیئت های ممیزه استانی از طریق ایجاد بستر مناسب در سامانه رتبه‌بندی جهت اعتراض و شکایت افراد به صورت الکترونیکی.

۶ ـ بررسی و آسیب شناسی فرآیندها و رویه ها و ارائه پیشنهاد اصلاح و بازنگری در قوانین و مقررات ذی ربط به وزارت.

۷ـ طراحی و پیشنهاد سازوکارهای تغییر و افزایش اعتبارات طرح رتبه‌بندی معلمان در لوایح بودجه سنواتی.

تبصره ۱ـ چنانچه تصمیمات هیئت های ممیزه استانی و شهرستانی در تعیین رتبه مشمولین در طول فرایند رتبه‌بندی و پس از آن و همچنین سایر تصمیمات آنها، برخلاف قانون و این آیین‌نامه و دستورالعمل های صادره باشد، هیئت ممیزه مرکزی می‌تواند تصمیم مقتضی را (اعم از تأیید، اصلاح یا لغو رتبه اعطاشده) پس از ارزیابی مجدد پرونده متقاضی اتخاذ کند.

تبصره ۲ـ دبیرخانه هیئت ممیزه مرکزی در مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری تشکیل می‌شود.

ماده ۲۰ـ وظایف و اختیارات هیئت ممیزه استانی به شرح زیر تعیین می‌شود:

۱ـ تشکیل دبیرخانه هیئت ممیزه استانی بدون توسعه ساختار تشکیلاتی در مدیریت منابع انسانی و امور اداری اداره کل.

۲ـ راهبری و نظارت بر عملکرد و تصمیمات هیئت های ممیزه شهرستان/ منطقه/ ناحیه و ابطال و اصلاح تصمیمات آنها درصورت عدم رعایت ضوابط قانونی.

۳ـ نظارت بر تشکیل دبیرخانه های هیئت های ممیزه شهرستان/ منطقه/ ناحیه و پشتیبانی از دبیرخانه ها.

۴ـ پاسخگویی به سوالات و ابهامات در نحوه رسیدگی، محاسبه امتیازات و تعیین رتبه های مشمولین قانون در چهارچوب قانون و آیین‌نامه اجرایی و مصوبات هیئت ممیزه مرکزی.

۵ ـ رسیدگی به اعتراضات و شکایات احتمالی از عملکرد هیئت های ممیزه شهرستان/ منطقه/ ناحیه و ارجاع به هیئت ممیزه مرکزی درصورت نیاز.

۶ ـ نظارت بر عملکرد و پشتیبانی مناسب از سامانه رتبه‌بندی در سطح استان.

۷ـ تهیه و ارائه گزارش های دوره ای و انعکاس موانع و مشکلات مربوط به اجرای فرایندهای رتبه‌بندی معلمان به هیئت ممیزه مرکزی.

ماده ۲۱ـ وظایف و اختیارات هیئت ممیزه شهرستان/ منطقه/ ناحیه به شرح زیر تعیین می‌شود:

۱ـ تشکیل دبیرخانه هیئت ممیزه بدون توسعه تشکیلاتی در کارشناسی امور اداری و تشکیلات.

۲ ـ هدایت و نظارت بر حُسن اجرای فرایند رتبه‌بندی و انجام پشتیبانی های لازم.

۳ ـ رسیدگی به اعتراضات و شکایات احتمالی از فرایند ارزیابی و تخصیص رتبه.

۴ـ نظارت بر عملکرد و پشتیبانی مناسب از سامانه رتبه‌بندی در سطح شهرستان/ منطقه/ ناحیه.

۵ ـ تهیه و ارائه گزارش های دوره ای و انعکاس موانع و نارسایی های مربوط به اجرای فرایندهای رتبه‌بندی معلمان به هیئت ممیزه استانی.

ماده ۲۲ـ جلسات هیئت ممیزه موضوع ماده (۷) قانون با ترکیب قانونی و با دعوت دبیر جلسه و با حضور دو سوم اعضاء تشکیل و رسمیت می یابند. مصوبات هیئت ها در حدود امتیازات و وظایف و با رعایت موازین قانونی با رأی اکثریت اعضاء در جلسه معتبر و با تأیید رئیس هیئت، جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.

ماده ۲۳ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۲/۲۳] این آیین‌نامه جایگزین آیین‌نامه اجرایی قانون نظام رتبه‌بندی معلمان، موضوع تصویب‌نامه شماره ۵۹۴۲۶/ت۵۹۷۹۴هـ مورخ ۱۴۰۱/۴/۱۲ با اصلاحات بعدی می‌شود.

معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف