شیوه‌نامه شناسایی و گروه بندی اقتصادی خانوارها

در جلسه ۱۴۰۵/۶/۲۵ به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد بند (الف) ماده (۳۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ و بند (ب) ماده (۲)، بند (الف) ماده (۴) و ماده (۱۰) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی مصوب ۱۳۸۳، شیوه‌نامه شناسایی و گروه بندی اقتصادی خانوارها را به شرح زیر تصویب کرد:

شیوه‌نامه شناسایی و گروه بندی اقتصادی خانوارها

ماده ۱ـ خانوارهای کشور بر اساس مجموع درآمدشان و مشخصه های اجتماعی به سه گروه با وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین تقسیم می شوند. ملاک ها و حدنصاب های مربوط توسط کارگروهی با مسئولیت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و عضویت سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی و ارتباطات و فناوری اطلاعات و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تهیه و به تصویب هیئت وزیران می رسد.

تبصره ۱ـ خانوارهای مستمری بگیر از سازمان بهزیستی کشور و کمیته امداد امام خمینی(ره) پس از راستی آزمایی با کارپوشه اقتصادی ایرانیان در گروه با وسع اقتصادی پایین قرار می گیرند.

تبصره ۲ـ خانوارهایی که واجد هر یک از شرایط زیر باشند، در گروه با وسع اقتصادی بالا قرار می گیرند:

الف ـ زمین های با کاربری مسکونی که مجموع ارزش روز آنها بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده (۶۴) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴ با اصلاحات بعدی بیش از پانصد میلیارد (۰۰۰ر۰۰۰ر۰۰۰ر۵۰۰) ریال باشد؛

ب ـ زمین های فاقد کاربری و زمین های با انواع کاربری به استثنای کاربری مسکونی، که ارزش روز هر یک از آن ها بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده (۶۴) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴ با اصلاحات بعدی بیش از هفتصد و پنجاه میلیارد (۰۰۰ر۰۰۰ر۰۰۰ر۷۵۰) ریال باشد؛

پ ـ واحدهای مسکونی که ارزش روز هر یک از آن ها بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده (۶۴) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴ با اصلاحات بعدی بیش از هفتصد و پنجاه میلیارد (۰۰۰ر۰۰۰ر۰۰۰ر۷۵۰) ریال باشد؛

ت ـ خودروهای سواری و وانت دوکابین دارای شماره انتظامی شخصی که مجموع ارزش آنها بیش از هفتاد و پنج میلیارد (۰۰۰ر۰۰۰ر۰۰۰ر۷۵) ریال باشد؛

ث ـ ارزش مصرفی انرژی، براساس اطلاعات و تشخیص وزارت نفت و وزارت نیرو، در زمره پنج درصد (۵%) خانوارهای دارای بیشترین میزان مصرف انرژی باشد؛

ج ـ ارزش سبد سرمایه گذاری در بازار سرمایه، در زمره پنج درصد (۵%) خانوارهای دارای بیشترین ارزش دارایی مذکور به تشخیص وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان بورس و اوراق بهادارـ شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه) باشد؛

چ ـ ارزش مانده تسهیلات، در زمره دو و نیم درصد (۵/۲%) خانوارهای دارای بیشترین ارزش تسهیلات به تشخیص بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باشد؛

ح ـ دارندگان کارت بازرگانی؛

خ ـ افرادی که در طول یک سال به تشخیص فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران بیش از (۱۸۲) روز در کشور حضور نداشته باشند.

تبصره ۳ـ ملاک تشخیص مستأجر بودن خانوار، اطلاعات ثبت شده شخص در سامانه ملی املاک و اسکان کشور می‌باشد. سامانه ها و سکو(پلتفرم) های ثبت قراردادهای اجاره واحدهای مسکونی ازجمله خودنویس و کاتب موظفند اطلاعات قراردادهای مذکور را به سامانه ملی املاک و اسکان ارائه نمایند. همچنین سکونت در واحد مسکونی متعلق به دیگری بدون پرداخت اجاره بها، موجب تلقی خانوار به عنوان مستأجر نخواهد بود.

تبصره ۴ـ خانوار دارای واحد مسکونی، برای اعمال حدنصاب های موضوع این ماده، مالک محسوب می‌شود؛ هرچند در واحد مسکونی دیگری به عنوان مستأجر سکونت داشته باشد.

ماده ۲ـ به منظور شناسایی و گروه بندی خانوار سازمان امور مالیاتی کشور موظف است دسترسی لازم به اطلاعات اقتصادی هر شخص متقاضی مندرج در کارپوشه اقتصادی ایرانیان را به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه نماید. وزارت یادشده موظف است براساس ترکیب اطلاعات مزبور با سایر اطلاعات خانوار وسع خانوار را تعیین نماید.

تبصره ـ کاربرگ مربوط به اطلاعات خانوار می بایست مشتمل بر اطلاعات زیر باشد:

الف ـ اطلاعات هویتی؛

ب ـ اطلاعات اعضای خانوار؛

پ ـ محل و وضعیت سکونت از حیث مالک یا مستأجر بودن؛

ت ـ اطلاعات درآمدی از قبیل حقوق و دستمزد، درآمد مشاغل، درآمد حاصل از اجاره، سود سپرده های بانکی، سود توزیعی سهام؛

ث ـ اطلاعات دارایی ها از قبیل املاک، وسایل نقلیه، سهام و سایر اوراق بهادار؛

ج ـ سایر اطلاعات اقتصادی به تشخیص وزارت امور اقتصادی و دارایی.

ماده ۳ـ اطلاعات پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و اطلاعات جدول زیر توسط دستگاه‌های ذی ربط، ظرف یک ماه پس از ابلاغ این تصویب‌نامه و به صورت دوره ای به روزرسانی و در اختیار سازمان امور مالیاتی کشور جهت درج در کارپوشه غیرتجاری (کارپوشه اقتصادی ایرانیان) قرار خواهد گرفت:

ماده ۴ـ اشخاص می‌توانند نسبت به ثبت اعتراض در خصوص اطلاعات مندرج در کاربرگ موضوع تبصره ماده فوق الذکر از طریق کاربرگ غیرتجاری اقدام نمایند. در صورتی که اعتراض مربوط به صحت اطلاعات دریافت شده از سایر دستگاه‌ها و مراجع، از جمله اطلاعات املاک، وسایل نقلیه، اوراق بهادار، اطلاعات هویتی، ساختار خانوار و سایر اطلاعات ثبتی باشد، اعتراض از طریق کاربرگ غیرتجاری به دستگاه یا مرجع ارائه دهنده اطلاعات ارجاع می‌شود. بررسی و اصلاح اطلاعات مذکور بر عهده دستگاه یا مرجع ارائه دهنده اطلاعات می‌باشد. دستگاه یا مرجع مزبور موظف است ظرف یک ماه نتیجه را به صورت برخط به کارپوشه اقتصادی ارسال نماید.

تبصره ـ سازمان امور مالیاتی کشور مجاز به تغییر یا اصلاح اطلاعاتی که توسط سایر دستگاه‌ها و مراجع تولید و ارائه شده، نمی‌باشد و اصلاح این اطلاعات صرفاً توسط دستگاه یا مرجع ذی ربط انجام می‌شود.

ماده ۵ ـ سازمان امور مالیاتی کشور موظف است امکان تکمیل و اصلاح اطلاعات اقتصادی از طریق خوداظهاری افراد را فراهم نماید.

ماده ۶ ـ مسئولیت صحت و کامل بودن خوداظهاری اطلاعات کارپوشه اقتصادی بر عهده سرپرست خانوار بوده و درصورت احراز عدم صحت و یا تکمیل بودن اطلاعات ارائه شده با تشخیص دستگاه‌های ذی ربط مرجع داده، وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی، مطابق ماده (۱۰) قانون هدفمند کردن یارانه ها مصوب ۱۳۸۸ با اصلاحات بعدی پرداخت کالابرگ آن خانوار را متوقف می‌نماید.

ماده ۷ـ درصورتی که براساس اطلاعات دریافتی از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و شبکه بانکی، وجوه واریزی به حساب های غیرتجاری هر شخص، از حدود و آستانه های خانوارهای با وسع بالا تجاوز نماید، اشخاص مذکور مکلفند از طریق کارپوشه غیرتجاری، نسبت به خوداظهاری منشأ و علت واریز و برداشت و تایید تبعات اظهار خلاف واقع اقدام نمایند. سازمان امور مالیاتی کشور موظف است پس از دریافت خوداظهاری های موضوع این ماده، با استفاده از اطلاعات و سوابق موجود و براساس شاخص ها و معیارهای خطر(ریسک) مصوب، اشخاص مشکوک و پرخطر(ریسک) را شناسایی و نسبت به بررسی اطلاعات اظهارشده درخصوص وجوه غیردرآمدی با تشخیص کارگروه موضوع ماده (۱) اقدام نماید. درصورت احراز عدم صحت اطلاعات اظهارشده، مطابق ماده (۶) اقدام می‌شود.

تبصره ـ درصورت عدم انجام تکالیف ماده فوق توسط اشخاص موضوع این ماده، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است از ادامه پرداخت کالابرگ به آنها جلوگیری نماید.

ماده ۸ ـ درصورتی که سرپرستان خانوار درخواست اصلاح گروه وسع اقتصادی خود را داشته باشند باید براساس فرایند زیر اقدام نمایند:

الف ـ سرپرست خانوار نسبت به روزرسانی و ارسال مجدد اطلاعات کارپوشه اقتصادی اقدام نماید.

ب ـ سرپرست خانوار، درخواست بازبینی گروه وسع اقتصادی خود را در درگاه کارپوشه اقتصادی ایرانیان ثبت نماید. تاریخ آخرین به روزرسانی کارپوشه نباید بیش از یک ماه با تاریخ ثبت درخواست فاصله زمانی داشته باشد.

پ ـ خانوارهایی که متقاضی تغییر گروه وسع اقتصادی خود به گروه با وسع اقتصادی پایین هستند، مکلفند همکاری لازم را برای انجام بررسی میدانی و تکمیل اطلاعات مربوط توسط مددکاران نهادهای محله محور و حمایتی، شامل سازمان بهزیستی کشور و کمیته امداد امام خمینی (ره) به عمل آورند.

ت ـ پس از استعلام مجدد اطلاعات ثبتی توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی از دستگاه‌های ذی ربط مرجع داده و بازدیدهای میدانی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اصلاح گروه اقتصادی خانوار توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام و نتیجه اصلاحات مذکور از طریق کارپوشه اقتصادی به اطلاع سرپرست خانوار می رسد.

ث ـ درخواست تغییر وضعیت وسع هر خانوار فقط یک بار در سال امکان پذیر است و هر سال پس از تعیین حدنصاب های موضوع ماده (۱) این تصویب‌نامه قابل انجام است.

تبصره ـ درخصوص خانوارهای مشمول شرایط تغییر سرپرست، مطابق سازوکار آیین‌نامه اجرایی نحوه تعیین و شناسایی خانوارهای ایرانی و اتباع خارجی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۶۴۴۹۵/ت۵۸۷۱۷هـ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۷ اقدام می‌گردد.

ماده ۹ـ کارکنان نیروهای مسلح، سازمان انرژی اتمی ایران، وزارت اطلاعات و وزارت امور خارجه از شمول این تصویب‌نامه مستثنی می‌باشند.

ماده ۱۰ـ میزان مبلغ کالابرگ هریک از گروه های خانوار براساس وسع اقتصادی به پیشنهاد کارگروه موضوع ماده (۱) این تصویب‌نامه به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

ماده ۱۱ـ در اجرای این تصویب‌نامه رعایت قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب ۱۴۰۱ لازم الاتباع می‌باشد.

معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف