رأی شماره ۳۱۸۳۳۴ – ۱۴۰۵/۲/۱۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری: ابطال بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات فضای سبز مصوب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۲/۱۵    شماره دادنامه:  ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۸۳۳۴

شماره پرونده: ۰۳۰۲۷۴۵

مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای بهمن زبردست

طرف شکایت: شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی سال ۱۳۹۷ (تحت عنوان فضای سبز مصوّب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی)

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی سال ۱۳۹۷ مصوّب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

“با توجه به بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است اما بر مبنای ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پروانه ممنوع اعلام شده است و در قوانین مرتبط با فضای سبز، از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش بینی نشده است.

همچنین در آرای متعدّد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، از جمله رأی شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۶۴ مورخ ۱۴۰۰/۳/۴ [۱۴۰۰/۳/۸] این هیئت، دریافت بهای خدمات توسط شهرداری احمدآباد مستوفی برای فضای سبز، مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، لذا با اتّخاذ ملاک از این رأی، درخواست ابطال از زمان تصویب بند (ب) ماده ۱۱ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۷ شهرداری احمدآباد مستوفی تحت عنوان «فضای سبز» را به دلیل مغایرت آن با رأی یادشده و همچنین مغایرت با ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و خروج از حدود اختیارات تعیین شده در ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران را دارم.”

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

“تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی در سال ۱۳۹۷

………………..

۱۱ ـ عوارض خدمات شهری

الف: ………………

ب: فضای سبز

۴% عوارض صدور پروانه در زمان اخذ پروانه و ۲% عوارض بدون پروانه.

در زمان صدور پروانه یا پایانکار جهت توسعه فضای سبز از مالک اخذ می شود.

…………………. ـ شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی”

در پاسخ به شکایت مذکور، شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی به موجب لایحه شماره ۴۲۰۵۱۴۶ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۲۶ ثبت شده در دفتر هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر توضیح داده است که:

“به استحضار می رساند این شورا به استناد مواد قانونی از جمله بند ۸ ماده ۴۵ قانون شهرداری مصوّب ۱۳۳۴، بند ۳۰ آیین‌نامه مالی شهرداری مصوّب ۱۳۴۶، بند ۱ ماده ۳۵ قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری مصوّب ۱۳۶۱، بند (الف) ماده ۴۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معیّن مصوّب ۱۳۶۹، بندهای ۱۶ و ۲۶ مواد ۸۰ و ۸۵ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب ۱۳۷۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن، تبصره ۱ ماده ۵ قانون تجمیع عوارض مصوّب ۱۳۸۱، تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوّب ۱۳۸۷ و تبصره ۳ بند (ب) ماده ۲ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری های کشور مصوّب ۱۴۰۱، اقدام به تهیه و تنظیم دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل سال ۱۴۰۲ شهرداری احمدآباد مستوفی نموده است.

کلّیه عناوین عوارض و بهای خدمات درج شده و همچنین دفترچه تعرفه عوارض سال ۱۴۰۲ مطابق دستورالعمل اجرایی عناوین عوارض و بهای خدمات و ترتیبات وصول آنها، موضوع تبصره ۱ ماده ۲ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری به شماره نامه ۲۰۳۷۲۶ مورخ ۱۴۰۱/۹/۳۰ ابلاغی وزیر کشور، می باشد.

ماده ۲۳ دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۲ تحت عنوان بهای خدمات فضای سبز به استناد موارد قانونی به شرح ذیل مغایر با قانون نبوده و در حدود اختیارات شورای اسلامی شهر می باشد.

این عنوان در ماده ۲۴ دستورالعمل اجرایی عناوین عوارض و بهای خدمات، ابلاغی وزیر کشور ملحوظ شده است که با کد ۱۲۰۱۰۹ تحت عنوان کدهای درآمدی در بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۲ شهرداری های کشور توسط سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور طی نامه شماره ۴۶۳۸۱ مورخ ۱۴۰۱/۸/۲۴ ابلاغ شده است.

لازم به ذکر است عنوان درآمدی بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز با کد ۳۰۱۰۹۹ که طی رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۶۴ مورخ ۱۴۰۰/۳/۴ [۱۴۰۰/۳/۸] نقض شده است، مربوط به تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۹ بوده که با تصویب قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری های کشور در مورخ ۱۴۰۱/۴/۱، عناوین تعرفه شهرداری مطابق این قانون و دستورالعمل اجرایی آن تهیه و تنظیم و لحاظ شده است.

با عنایت به موارد مطروحه رد شکایت مطروحه مورد استدعا است.”

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۲/۱۵ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیئت عمومی

هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به این که در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش بینی نشده و در آراء مختلف هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۲۰۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۲/۱۲ این هیئت نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی سال ۱۳۹۷که تحت عنوان فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی