هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴/۷/۲۰ به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارتخانه های نفت، نیرو، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد بند (ت) ماده (۲۲) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ تصویب کرد:
برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور به شرح پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیئت دولت است تعیین می‌شود و دستگاه‌های مقرر در برنامه، موظف به اجرای اقدامات مربوط هستند.
معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف
برنامه مدیریت تغییر اقلیم کشور
برنامه مدیریت تغییرات اقلیم در سه محور توسعه اقتصاد سبز و صنعت کم کربن، تقویت سازگاری و کاهش آسیب های ناشی از آن و سایر موارد (مشترک) به شرح زیر بوده و اجرای آن در سطوح مختلف اجرایی کشور (ملی، منطقه‌ای، استانی و محلی) مورد تاکید می‌باشد تا در اثر ارتقای تاب آوری محیطی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی (توسعه پایدار)، آحاد جامعه از نتایج آن برخوردار شوند:
الف – محور اول: توسعه اقتصاد سبز و صنعت کم کربن
راهبردها و برنامه‌های محور توسعه اقتصاد سبز و صنعت کم کربن به شرح زیر است:
۱– راهبرد اول: کاهش انتشار از طریق بهینه سازی و تنوع بخشی به منابع انرژی در بخش عرضه انرژی
* برنامه‌های راهبرد اول مطابق تکالیف مندرج در جدول شماره (۸) ماده (۴۲) و مواد (۴۶) و (۴۸) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– جمع‌آوری گازهای مشعل
۲– احداث کارخانه های گاز و گاز مایع
۳– توسعه ظرفیت نصب
شده
نیروگاه های تجدیدپذیر
۴– توسعه بستر تولید و ترویج
انرژی های پاک از قبیل خورشیدی، بادی و هسته ای
۵– کاهش تلفات انرژی و بهینه سازی شبکه های تولید، انتقال و توزیع برق
۶– ارتقای راندمان متوسط نیروگاهی کشور
۲– راهبرد دوم: کاهش انتشار از طریق بهینه سازی در بخش تقاضای انرژی
* برنامه‌های راهبرد دوم مطابق تکالیف مندرج در ردیف (۷) جدول شماره (۸) ماده (۴۲)، جدول شماره (۱۰) ماده (۴۶)، مواد (۴۸) و (۵۶) و بند (پ) ماده (۵۹) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان ها و ارتقای راندمان سامانه های سرمایشی و گرمایشی
۲– توسعه حمل و نقل بار و مسافر با راه آهن
۳– تسهیل در نوسازی ناوگان و خروج خودروهای فرسوده و کاهش مصرف سوخت در بخش حمل و نقل و تردد شهری و برون شهری
۴– توسعه سامانه
های پایش هوشمند تردد ناوگان حمل و نقل جاده ای و درون شهری
۳– راهبرد سوم: کاهش انتشار از طریق جذب و ترسیب کربن
* برنامه‌های راهبرد سوم مطابق تکالیف مندرج در مواد (۳۲)، (۳۶) و (۴۶) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– ارتقای حفاظت از منابع طبیعی و احیای عرصه های تخریب یافته در چهارچوب طرح مدیریت پایدار
۲– اصلاح و بهسازی باغات کشاورزی و بهینه
سازی مصرف انرژی در بخش کشاورزی
۴– راهبرد چهارم: مدیریت پسماند
* برنامه‌های راهبرد چهارم مطابق تکالیف مندرج در بند (چ) ماده (۲۲) و بند (ب) ماده (۴۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– ساماندهی دفن مهندسی – بهداشتی پسماندهای شهری
۲– برنامه‌ریزی و توسعه زیرساخت های لازم برای تولید و استفاده از سوخت مشتق شده از پسماند در صنایع انرژی بر
۳– مدیریت پسماندهای کشاورزی (دامداری ها)
۵– راهبرد پنجم: مطالعات ملی مورد نیاز برای توسعه صنعت کم کربن
* برنامه‌های راهبرد پنجم مطابق تکالیف مندرج در ماده (۲۲) و بند (پ) ماده (۴۶) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– تدوین برنامه ملی مدیریت کربن با در نظر گرفتن اولویت
های اقدام در بخش عرضه و تقاضای انرژی و آثار اقتصادی و اجتماعی اقدامات برای مدیریت کربن
۲– تدوین و بروزرسانی استانداردهای مصرف انرژی و اندازه
گیری و گزارش
دهی انتشار و کاهش انتشار
۳– طراحی و پیاده سازی نظام اندازه گیری، گزارش دهی و صحه گذاری ملی و طراحی ساز و کار بازار داوطلبانه ملی کربن در چارچوب قوانین و مقررات
ب – محور دوم: تقویت سازگاری و کاهش آسیب های ناشی از تغییر اقلیم
راهبردها و برنامه‌های محور تقویت سازگاری و کاهش آسیب های ناشی از تغییر اقلیم به شرح زیر است :
۱– راهبرد اول: ارتقای سازگاری بخش آب کشور در مواجهه با اثرات تغییر اقلیم
* برنامه‌های راهبرد اول مطابق سیاست های کلی ابلاغی محیط زیست و تکالیف مندرج در ماده (۲۲)، تبصره (۱) بند (ج) ماده (۳۸) و جزء (۱) بند (ب) ماده (۳۹) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– ارتقای تاب آوری روش (سیستم) های تامین، مدیریت و استفاده از آب با تمرکز بر بهینه سازی روش های ذخیره سازی و توزیع آب
۲– تقویت و توسعه همکاری های بین سازمانی و مشارکت جوامع محلی در بهبود مدیریت منابع آب برای سازگاری با اثرات تغییرات اقلیمی
۳– تدوین برنامه تاب آوری مدیریت آب های سطحی و سیلاب های شهری در اثر تغییرات شدت – مدت بارش ها ناشی از تغییرات اقلیمی
۲– راهبرد دوم: ارتقای سازگاری بخش کشاورزی
* برنامه‌های راهبرد دوم مطابق سیاست های کلی ابلاغی محیط زیست و تکالیف مندرج در ماده (۲۲)، ماده (۳۲) و بند (الف) ماده (۳۳) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳به شرح زیر است:
۱– اصلاح الگوی کشت (اجرای برنامه بهینه تولید) با بهره گیری از فناوری های پیشرفته و توسعه الگو (مدل) های بومی در سازگاری با تغییر اقلیم
۲– افزایش تاب آوری از طریق اصلاح و تولید ارقام و نژادهای مقاوم
۳– توانمندسازی کشاورزان از طریق توسعه آموزش های تخصصی کشاورزی اقلیم محور
۳– راهبرد سوم: تقویت سازگاری بخش بهداشت کشور در مواجهه با اثرات تغییر اقلیم
* برنامه‌های راهبرد سوم مطابق تکالیف مندرج در بند (ح) ماده (۷۰) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– شناسایی، ارزیابی و پایش مناطق و جمعیت های آسیب پذیر ناشی از تغییر اقلیم
۲– تدوین اقدامات اجرایی مناسب و تقویت ظرفیت نظام (سیستم) های بهداشتی و درمانی برای پاسخ به اثرات ناشی از تغییر اقلیم
۳– مدیریت خطر (ریسک) های محیطی و کاری تهدیدکننده سلامت در اثر تغییر اقلیم (آب، هوا، خاک، مواد غذایی، ناقلین و غیره)
۴– راهبرد چهارم: ارتقای سازگاری بخش محیط زیست کشور در مواجهه با اثرات تغییر اقلیم در دوره های آتی
* برنامه‌های راهبرد چهارم مطابق سیاست های کلی ابلاغی محیط زیست و تکالیف مندرج در ماده (۲۲) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– تقویت تاب آوری مناطق تحت مدیریت (منابع طبیعی و موضوع ماده (۳) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست) و بهسازی بوم سازگان (اکوسیستم های) آسیب دیده و تخریب شده از اثرات تغییرات اقلیمی
۲– شناسایی و هماهنگی لازم با دستگاه‌های مرتبط برای کاهش مخاطرات کمی – کیفی آب دریاهای کشور (خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر) ناشی از اثرات تغییرات اقلیمی
۵– راهبرد پنجم: ارتقای سازگاری مرتبط با پایش و پیش‌بینی تغییر اقلیم
* برنامه‌های راهبرد پنجم مطابق سیاست های کلی ابلاغی محیط زیست و تکالیف مندرج در بند (چ) ماده (۳۹) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به شرح زیر است:
۱– توسعه و بهبود پیش‌بینی و پیش آگاهی وضع هوا و اقلیم
۲– توسعه انواع سامانه های هشدار به منظور سازگاری و آمادگی در مواجهه با مخاطرات اقلیمی
پ – محور سوم: سایر موارد مشترک
راهبرد و برنامه‌های محور سوم به شرح زیر است :
– راهبرد ارتقای هماهنگی و انسجام سازمانی و دیپلماسی محیط زیست
* برنامه‌های راهبرد فوق به شرح زیر است:
۱– تهیه و ارایه گزارش عملکرد دستگاه اجرایی در راستای اجرای این برنامه
۲– تسهیل فرایند الزامات قانونی و تقویت ظرفیت کشور جهت دریافت حمایت های داخلی و بین‌المللی، ظرفیت سازی و انتقال فناوری های اقلیمی
ت – سرمایه گذاری لازم برای اجرای پروژه های عملیاتی مرتبط با راهبردها و برنامه‌های موضوع این برنامه حسب مورد در سقف اعتبارات ابلاغی و یا بصورت مشارکت عمومی – خصوصی و از محل ساز و کارها و مشوق های مالی موجود پیش‌بینی شده در اسناد بالادستی و قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ خواهد بود.
ث – سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری دستگاه‌های اجرایی مرتبط مکلف است برنامه‌های عملیاتی سالانه مربوط را در چارچوب بند (پ) ماده (۱۳) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ تدوین و به تصویب کارگروه ملی تغییر اقلیم موضوع تصویب‌نامه شماره ۸۷۵۱/ت ۴۸۱۵۳ هـ مورخ ۱۳۹۴/۰۷/۰۵ برساند.
ج – بروزرسانی و اصلاح راهبردها و برنامه‌های موضوع این برنامه، به پیشنهاد دستگاه اجرایی و تأیید کارگروه ملی تغییر اقلیم به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
چ – مسئولیت اجرای این برنامه بر عهده بالاترین مقام دستگاه اجرایی مرتبط است. سازمان حفاظت محیط زیست مسئول نظارت بر حسن اجرای آن می‌باشد.
دیدگاه شما