آیین‌نامه اجرای قانون مقررات مرزنشینان کشور مصوب اسفندماه ۱۳۴۴

هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۴۵/۵/۱۲ در اجرای قانون مقررات مرزنشینان کشور مصوب اسفندماه ۴۴ آیین ‌نامه اجرای قانون مزبور را بشرح زیر تصویب نمودند.

ماده ۱ـ مناطق سه گانه مرزی و سواحل کشور و جزایر خلیج فارس از نظر مبادلات مرزی بشرح زیر تعیین می‌شود:

الف ـ منطقه درجه یک عبارت است از:
جزایر کیش ـ سری ـ هندوراس ـ لاوان
ساکنین منطقه درجه یک از تاریخ تصویب این آیین‌ نامه میتوانند هر نوع کالای مجاز محصول محل را بهر میزان بدون دادن تعهد ارزی و بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و سود بازرگانی صادر و هر نوع کالائی را باستثناء کالای ممنوع الورود و غیرمجاز حداکثر تا مبلغ سی هزار ریال کالا برای هر نفر در سال بدون پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و هر نوع عوارض گمرکی و غیر گمرکی وارد نمایند.

تبصره ـ هرگاه اجناسی که بمنطقه درجه یک وارد شده بمناطق درجه ۲ و ۳ یا سایر نقاط کشور حمل شود باید مستقیماً بنزدیکترین دفتر گمرکی مجاز ساحلی که از طرف اداره کل گمرک تعیین و اعلام خواهد شد اظهار و با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و غیر گمرکی و سود بازرگانی منطقه و رعایت سایر مقررات ترخیص شود.

ب ـ منطقه درجه ۲ عبارت است از جزایر قشم ـ هرمز ـ هنگام ـ لارک و آبادیهای متصل به مرز که از بندر دیلم شروع و به بندر ریگ ختم و از دلوار شروع و به بندر بل منتهی و از بندر گرگان شروع و به بندر گواتر پایان مییابد.
کلیه ساکنین منطقه درجه ۲ اعم از زن و مرد برای خود و افراد عائله تحت تکفل خود با ارائه شناسنامه میتوانند برای هر نفر تا مبلغ پانزده هزار ریال در سال کالای مجاز اعم از محصول محل و غیر محل با سپردن تعهد نامه مبادله مرزی از کشور صادر و در مقابل کالای مجاز وارد و تا پنج هزار ریال معافیت از مجموع حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض گمرکی و غیر گمرکی ترخیص و پیمان خود را واریز نمایند.

[برخورداری ساکنین مناطق مرزی شهرستان زابل از مزایای مندرج در بند (ب) تصویب‌نامه اجرای قانون مقررات مرزنشینان کشور]

تبصره ۱ـ عوارض گمرکی عبارت است از هزینه و کارمزدهای گمرکی من جمله بهای تمبر گمرکی و نظایر آن.

تبصره ۲ـ اسامی آبادیهای متصل به مرز مشمول منطقه درجه ۲ که در فواصل بندر دیلم تا بندر گواتر واقع شده است با اطلاع ژاندارمری کل کشور از طرف وزارت اقتصاد تعیین و اعلام خواهد شد.

ج ـ منطقه درجه ۳ عبارت است از سایر نقاط مرزی و جزایر باستثناء نقاط مرزی و جزایری که نام آنها در بندهای الف و ب فوق ذکر شده است.
ساکنین منطقه درجه ۳ از لحاظ مقررات مبادلات مرزی از کلیه مزایای ساکنین منطقه درجه ۲ استفاده مینمایند ولی حق استفاده از پنج هزار ریال معافیت موضوع بند ب ماده ۱ این آیین ‌نامه را ندارد.

ماده ۲ـ بمنظور رسیدگی و احراز سکونت هر خانواده و افراد آن که در منطقه درجه ۲ اقامت دارند همه ساله کمیسیونی در محل بدعوت فرماندار یا بخشدار با شرکت رئیس یا نماینده اداره آمار و رئیس ژاندارمری محل در شهریور ماه تشکیل می‌ شود این کمیسیون حداکثر پس از دعوت ظرف یکماه باید بدرخواست متقاضیانی که حداقل یک سال در محل سکونت داشته اند رسیدگی نموده و صورت واجدین شرایط را (رئیس خانواده و افراد آن) با ذکر مشخصات کامل تهیه و یک نسخه آن را بگمرک حوزه مربوطه ارسال دارد. استفاده از مزایای مبادلات مرزی در منطقه ۲ برای هر مرزنشین منوط باین است که نام و مشخصات او از طرف کمیسیون فوق در فهرست اشاره شده ذکر شده باشد و این فهرست برای مدت یک سال از تاریخ تسلیم ‌بگمرک ملاک عمل گمرک خواهد بود.

تبصره ـ هر یک از ساکنین مناطق مرزی بنادر خلیج فارس و بحر عمان و جزایر خلیج فارس میتوانند در سال فقط پنج کیلو قند یا شکر تحت عنوان مبادلات مرزی وارد و طبق مقررات مربوط بمناطق درجه ۲ و ۳ از گمرک مرخص نمایند.

ماده ۳ـ وزارت اقتصاد میتواند قیمت کالاهای وارده و صادره موضوع مبادلات مرزی را با رعایت مقررات تعیین نموده و جهت اجراء بگمرکات ابلاغ نماید.

ماده ۴ـ تشریفات گمرکی و صدور کالا و ترخیص کالای وارده موضوع مبادلات مرزی مستقیماً وسیله اشخاص ذینفع یا از طرف حق العمل کاران مجاز گمرکی بعمل خواهد آمد.
رؤساء خانواده میتوانند بوکالت از طرف افراد خانواده تحت تکفل خود تشریفات گمرکی کالای موضوع مبادلات مرزی را انجام دهند.

ماده ۵ ـ کارکنان ایرانی قایق‌های موتوری و کشتیهای شراعی و بلمها که ساکنین مناطق ۱ و ۲ بوده و در سواحل جنوبی رفت و آمد میکنند هنگام ورود بمحل سکونت بشرطی میتوانند از مزایای ماده ۵ قانون مقررات مرزنشینان کشور استفاده نمایند که کارت دریانوردی از طرف اداره بنادر و کشتیرانی منطقه برای آنها صادر شده باشد.

ماده ۶ـ ساکنان مناطق درجه ۲ و ۳ مکلفند تعهد نامه مبادله مرزی خود را ظرف مدت هشت ماه از تاریخ انعقاد پیمان واریز نمایند در غیر این صورت مادام که تعهد نامه مبادله مرزی خود را انجام نداده اند حق استفاده از مزایای مبادلات مرزی ندارند و اداره گمرک مکلف است تعهد واریز نشده را جهت تعقیب ببانک مرکزی ارسال دارد.

ماده ۷ـ بمنظور نظارت مستمر در اجرای مقررات مرزنشینان کشور و این آیین ‌نامه و بررسی آثار اجرای آنها در مناطق مرزی هیئتی بنام هیئت نظارت نقاط مرزی مرکب از یک افسر عالیرتبه ژاندارمری ـ یک بازرس از اداره بازرسی کل کشور و یک مأمور عالیرتبه گمرکی تشکیل می‌ شود. وظیفه این هیئت سرکشی بنقاط مرزی لااقل هر شش ماه یک مرتبه می‌باشد سازمانهای گمرک و ژاندارمری و سایر ادارات دولتی بتوصیه‌های این هیئت بلافاصله ترتیب اثر خواهند داد.

ماده ۸ـ نوع و مقدار کالاهای مورد مبادله مرزنشینان مناطق درجه ۲ و ۳ موضوع ماده ۶ قانون مقررات مرزنشینان کشور بشرح فهرست پیوست تعیین می ‌شود.
هر گونه تغییری در این فهرست منوط به پیشنهاد وزارت اقتصاد و وزارت دارائی و تصویب هیئت دولت خواهد بود.

وزیر مشاور ـ دکتر محمود کشفیان