بسمه تعالی
با توجه به رشد فزاینده و نگران کننده میزان مصرف و اعتیاد به مواد مخدر و با علم به گسترش این آفت اجتماعی که تهدیدی جدی برای سلامت و سعادت جامعه بشمار می رود، با تمایل به برخورد جدی با علل ریشه ای سوء استفاده از مواد مخدر و با درک اهمیت همکاری کلیه ارگانهای دولتی و غیردولتی در این زمینه «پیش نویس آییننامه پیشگیری از اعتیاد، درمان معتادان به مواد مخدر و حمایت از افراد در معرض خطر اعتیاد» به شرح زیر تصویب و الحاق می گردد.
آییننامه پیشگیری از اعتیاد، درمان معتادان به مواد مخدر و حمایت از افراد در معرض خطر اعتیاد
ماده یک )
در اجرای مواد ۳۳ و ۳۴ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب ۱۳۷۶/۷/۱۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام و به منظور: ۱ – پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر و داروهای روانگردان، ۲ – درمان و بازپروری معتادان، ۳ – تمهیدات لازم پس از آزادی ۴ – اتخاذ تدابیر مناسب به منظور مصون سازی افراد در معرض خطر و انجام اقدامات فرهنگی ، ارشادی ، تبلیغی و معاضدتی جهت کاهش تقاضای مواد مخدر، اعضای ستاد مبارزه با مواد مخدر و سایر وزارتخانه ها، سازمانها و مؤسسات دولتی و غیردولتی ضمن جلب حمایت مردمی موظفند به شرح مواد آتی اقدام نمایند.
ماده دو )
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با هماهنگی دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر نسبت به انجام موارد ذیل الذکر اقدام نماید.
۱– توسعه و تجهیز مراکز تخصصی برای درمان معتادان خود معرف و ارایه تسهیلات ویژه درمانی به منظور ترغیب بخش خصوصی به ایجاد مراکز ترک اعتیاد؛
۲– فراهم آوردن تسهیلات و امکانات لازم (از جمله داروهای مورد نیاز) برای فعال کردن شبکه بهداشتی و درمانی کشور به منظور ترک اعتیاد معتادین؛
۳– تأمین و تربیت کادر تخصصی مراکز درمانی و بازپروری و ایجاد واحدهای درسی تخصصی ویژه در چارچوب آموزشهای دانشگاهی برای پزشکان ، روانپزشکان ، روانشناسان و مددکاران اجتماعی در زمینه آسیب شناسی روانی و بهبود وضعیت معتادان؛
۴– ادغام برنامههای پیشگیری و درمان اعتیاد در نظام بهداشتی و درمانی کشور؛
۵– طراحی و اجرای منطقه ای برنامههای جامع پیشگیری از اعتیاد؛
۶– انجام تمهیدات لازم برای نهادینه کردن آموزش دانشجویان رشته های پزشکی و پیراپزشکی و بازآموزی مداوم روانپزشکان ، پزشکان و کادر پیراپزشکی؛
۷– برقراری دوره های آموزش تکمیلی و روانپزشکی اعتیاد و رشته های تخصصی با گرایش اعتیاد برای رشته های مربوطة پیراپزشکی، روانشناسی و جامعه شناسی؛
۸– تولید مجموعه های آموزشی و برگزاری دوره ای آموزشی برای گروههای مختلف هدف شامل : کودکان و نوجوانان ، کادر آموزش و پرورش ، والدین ، مربیان و رابطین بهداشت؛
۹– طراحی و اجرای برنامههای مبارزه با مصرف سیگار؛
۱۰– گسترش کمّی و کیفی مراکز مشاوره ای و حمایتی برای گروههای در معرض خطر و خطوط تلفنی مداخله در بحران برای اعتیاد؛
۱۱– طراحی برنامههای آزمایش تصادفی اعتیاد برای مراکز دولتی و کارگاههای تابع قانون کار؛
۱۲– تمهید اقدامات لازم برای گسترش مشارکتهای مردمی در امر پیشگیری و درمان اعتیاد بویژه گروههای خودیاری معتادان با هماهنگی وزارت کشور؛
۱۳– انجام اقدامات لازم برای اجرای کنوانسیون ۱۹۶۱، ۱۹۷۱، ۱۹۸۸ درخصوص نظارت بر مواد و داروهای اعتیادآور؛
۱۴– فراهم نمودن امکان درمان معتادان در کلیة درمانگاههای عمومی و امکان بستری معتادان نیازمند به درمان به شیوه بستری ، گسترش مراکز خاص درمان و بازتوانی معتادان و تمیهد تسهیلات لازم برای راه اندازی کلینیک های خصوصی ترک اعتیاد، تأمین داروها و کیت های تشخیصی مورد نیاز؛
۱۵– فراهم نمودن امکانات لازم برای کاهش آسیبهای بهداشتی ناشی از اعتیاد؛
۱۶– ایجاد بانک اطلاعات اعتیاد و اجرای برنامههای سالانه همه گیرشناسی اعتیاد؛
۱۷– ارتباط با سازمانهای بین المللی مرتبط با کاهش تقاضای مواد مخدر و تمهید دریافت امکانات و کمکهای مربوطه از آنان باهماهنگی ستاد؛
تبصره ۱ – وزارت بهداشت موظف است در فاصله زمانی یکسال با هماهنگی سازمان امور استخدامی نسبت به ایجاد تشکیلات مناسب به نحوی که بتواند مرجعیت و تمرکز اقدامات کاهش تقاضا در کشور و اهداف پیش بینی شده در این آییننامه را تأمین نماید، اقدام و به تصویب هیأت وزیران برساند.
تبصره ۲ – دستورالعمل اجرائی ماده ۲ و تبصره های مربوطه طبق جدول زمانبندی توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی تدوین و پس از تصویب وزیر متبوع جهت اجراء ابلاغ خواهد شد.
ماده سه )
کمیته امداد امام خمینی (ره) در بودجه سالانه خود اعتبار لازم جهت اعطای پوشش مناسب مالی و حمایتی ، برای خانواده های معدومین (کودکان، همسران و افراد تحت تکفل) با کمک مؤسسات خیریه، عام المنفعه و افراد نیکوکار پیش بینی می نماید.
تبصره- آییننامه مربوط به طرز تامین بودجه و نحوه اختصاص آن به خانواده های تحت پوشش و نیز افراد مشمول این ماده توسط کمیته امداد امام خمینی “ره” با هماهنگی دبیرخانه ستاد تدوین و به تصویب ستاد مبارزه با مواد مخدر خواهد رسید.
ماده چهار )
دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر موظف است با کمک وزارت امور خارجه نسبت به جذب کمکهای آموزشی و مالی از سازمانهای بین المللی، منطقه ای و سایر کشورها جهت پیشگیری ، درمان و آموزش عمومی اقدام نماید.
ماده پنج )
وزارت آموزش و پرورش موظف است با اتخاذ تدابیر لازم نسبت به اجرای موارد ذیل در وزارتخانه و ادارات تابعه اقدام نماید.
۱) ارائه و اجرای طرحهایی به منظور پیشگیری از اعتیاد و آلودگی به مواد مخدر و افزایش آگاهیهای پرسنل (اداری و آموزشی) ، دانش آموزان و انجمن اولیاء و مربیان.
۲) شناسائی دانش آموزان در معرض آسیب (دانش آموزانی که سرپرست یا والدین آنها قاچاقچی ، معتاد، زندانی یا فراری هستند ) و اتخاذ تدابیر مقتضی نسبت به معرفی آنان به مراجع پیشگیری و حمایتی و در صورت لزوم انجام مشاوره و آموزشهای لازم برای این نوع دانش آموزان.
۳) شناسائی دانش آموزان معتاد، مصرف کننده یا توزیع کننده مواد مخدر و اتخاذ تدابیر لازم جهت اقدامات درمانی ، حمایتی ، تامینی و قانونی برای آنها.
تبصره انجام موارد مذکور باید به نحوی صورت پذیرد تا آسیب روانی واجتماعی به اینگونه دانش آموزان وارد نیاورد.
۴) فراهم آوردن زمینه اجرای برنامههای آموزشی ، فرهنگی ، تبلیغاتی از طریق مقتضی.
۵) اجرای برنامههای فرهنگی و تجهیز کتابخانه های مدارس و نیز گسترش مراکز مشاوره برای اوقات فراغت دانش آموزان.
۶) تهیه و انتشار بروشورهای تبلیغی به منظور آگاهی دانش آموزان و خانواده آنها از اثرات و مضرّات اعتیاد.
ماده شش)
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی موظف است نسبت به موارد ذیل اقدام نماید:
۱) اتخاذ تدابیر لازم برای آموزش عمومی (از جمله درج آگهی های آموزشی با تخفیف ویژه) از طریق رسانه های نوشتاری (مجلات / روزنامهها / کتب و… ) و ایجاد زمینه مناسب جهت تسهیل انتشار کتب آموزشی مربوطه.
۲) فراهم آوردن زمینة مناسب جهت ساخت فیلمهای کوتاه و بلندمدت سینمایی ، آموزشی یا هشدار دهنده و کمک به اجرای تئاترهای مختلف و انجام برنامههای هنری و تشویق هنرمندان متعهد و مجرب کشور جهت شرکت در برنامههای پیشگیرانه.
۳) تخصیص بخشی از اقلام فرهنگی با یارانه به متقاضیان بخش خصوصی و دولتی فعال در امر پیشگیری با هماهنگی دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر.
ماده هفت)
سازمان صدا و سیما مکلف است با هماهنگی ستاد مبارزه با مواد مخدر درصدی از برنامههای خود را در قالب فیلم ، سریال ، پیامهای آموزشی و هشدار دهنده و آموزشهای تخصصی از شبکه سراسری و شبکه های استانی در زمینة پیشگیری و درمان اعتیاد اختصاص دهد.
ماده هشت)
سازمان تبلیغات اسلامی موظف است با توجیه مبلغین اعزامی به اقصی نقاط کشور تمهیدات لازم را برای فراگیر کردن امر پیشگیری از اعتیاد و … فراهم آورد.
ماده نه )
بکارگیری و استخدام معتادین اصلاح شده در صورتی که منع قانونی دیگری برای اشتغال نداشته باشند بلامانع است . وزارت کار و امور اجتماعی، سازمان امور اداری و استخدامی ، هیأتهای گزینش و هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری مکلف هستند تدابیر لازم را در این خصوص اتخاذ نمایند.
ماده ده )
از آنجا که عمده فعالیتهای عمرانی شهرداریها تأثیر مستقیمی در پیشگیری از وقوع بزه و بویژه اعتیاد دارد، لذا به منظور جهت دهی این اقدامات برای پیشبرد امر پیشگیری از اعتیاد، شهرداران سراسر کشور به عنوان اعضای شوراهای هماهنگی استانها و شهرستانها در جلسات مذکور شرکت خواهند نمود.
ماده یازده )
ستاد کل نیروهای مسلح و کلیه وزارتخانه ها، ارگانها، نهادها، مؤسسات و شرکتهای دولتی موظفند با هماهنگی ستاد مبارزه با مواد مخدر ضمن تخصیص بخشی از فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی خود با برگزاری جلسات آموزشی درون سازمانی ، پرسنل ذیربط و خانواده آنها را از لحاظ اقدامات کاهش تقاضا تحت پوشش قرار داده و تسهیلات لازم را نیز جهت ترک اعتیاد پرسنل معتاد فراهم نمایند.
ماده دوازده)
سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی با هماهنگی و همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان تربیت بدنی موظف است با انجام فعالیتهای فرهنگی ، تبلیغی ، آموزشی و ورزشی و ارایه خدمات مشاوره ای ، درمانی و مددکاری در زندانها و سایر مراکز مربوط نسبت به بهبود وضعیت جسمی و روحی معتادان زندانی اقدامات لازم را به عمل آورد.
ماده سیزده) وزارتخانه های کار و امور اجتماعی، کشاورزی، جهاد سازندگی و نیرو مکلفند با همکاری سازمان زندانها نسبت به گسترش امکانات لازم جهت کارآموزی در داخل و خارج از زندان برای معتادان فاقد تخصص یا شغل معین اقدام نماید.
ماده چهاردهم)
این آییننامه در ۱۴ ماده و چهار تبصره در جلسه مورخ ۲۰ /۱۱ /۷۷ به تصویب ستاد مبارزه با مواد مخدر رسیده و کلیه آییننامهها مغایر با آن ملغی اعلام می گردد.
