قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران [قانون تقسیمات کشوری، مصوب ۱۳۱۶]

ماده اول- [اصلاحی ۱۳۱۶/۱۰/۱۹]
کشور ایران مطابق نقشه و صورت ضمیمه به ده استان و چهل و نه شهرستان تقسیم میشود.
هر استان مرکب از چند شهرستان، و هر‌ شهرستان مرکب از چند بخش، و هر بخش مرکب از چند دهستان، و هر دهستان مرکب از چند قصبه و ده خواهد بود.

[‌ماده 1 – کشور ایران مطابق نقشه و صورت ضمیمه به شش استان و پنجاه شهرستان تقسیم می‌شود.
هر استان مرکب از چند شهرستان و هر‌ شهرستان مرکب از چند بخش و هر بخش مرکب از چند دهستان و هر دهستان مرکب از چند قصبه و ده خواهد بود.]

---

ماده دوم-
[اصلاحی ۱۳۱۶/۱۰/۱۹]
استانهای کشور و شهرستان های تابعه آنها عبارتند از:

1- استان یکم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – زنجان 2 – قزوین 3 – ساوه 4 – سلطان‌آباد 5 – رشت 6 – شهسوار .

2- استان دوم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – قم 2 – کاشان 3 – تهران 4 – سمنان 5 – ساری 6 – گرگان .

3- استان سوم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – تبریز 2 – اردبیل.

4- استان چهارم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – خوی 2 – رضائیه 3 – مهاباد 4 – مراغه 5 – بیجار.

5- استان پنجم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – ایلام 2 – شاه‌آباد 3 – کرمانشاهان 4 – سنندج 5 – ملایر 6 – همدان .

6- استان ششم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – خرم‌آباد 2 – گلپایگان 3 – اهواز 4 – خرمشهر.

7- استان هفتم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – بهبهان 2 – شیراز 3 – بوشهر 4 – فسا 5 – آباده 6 – لار

8- استان هشتم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 کرمان 2 – بم 3 – بندرعباس 4 – خاش 5 – زابل.

9- استان نهم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – بیرجند 2 – تربت حیدریه 3 – مشهد 4 – قوچان 5 بجنورد 6 – گناباد 7 – سبزوار.

10- استان دهم که تشکیل میشود از شهرستانهای:
1 – اصفهان 2 – یزد.

تبصره 1 – وزارت داخله شهرستانها را با رعایت عده سکنه مساحت و وضعیات طبیعی به بخشهائی تقسیم و بعدا عده قطعی بخش ها را برای تصویب به مجلس شورای ملی پیشنهاد میکند.

تبصره 2 – وزارت داخله میتواند با تصویب هیئت وزرا، تقسیمات داخلی کشور یا مرکز آنها یا حدود شهرستانها را تغییر دهد و پس از آزمایش و رفع نواقص تقسیمات قطعی را برای تصویب تقدیم مجلس شورای ملی مینماید.

تبصره 3- [الحاقی ۱۳۱۶/۱۰/۱۹]
جزائر مجاور هر یک از شهرستانها تابع آن شهرستان خواهند بود.

[‌ماده 2 – استانهای کشور و شهرستانهای تابعه آنها عبارتند از:
1 – استان شمال غرب که تشکیل می‌شود از شهرستانهای:
1 – خوی
2 – رضاییه
3 – مهاباد
4 – تبریز
5 – اردبیل
6 – مراغه

2 – استان غرب که تشکیل می‌شود از شهرستانهای:
1 – کردستان
2 – گروس
3 – کرمانشاهان
4 – باوندپور
5 – پشت‌کوه
6 – لرستان
7 – بروجرد
8 – همدان
9 – ملایر
10 – خرمشهر و آبادان
11 – خوزستان
12 – کهکیلویه

3 – استان شمال که تشکیل می‌شود از شهرستانهای:
1 – گیلان
2 – تنکابن
3 – مازندران
4 – گرگان
5 – تهران
6 – قزوین
7 – قم و ساوه
8 – کاشان
9 – اصفهان
10 – عراق
11 – گلپایگان و محلات
12 – خمسه
13 – سمنان و دامغان

4 – استان جنوب که تشکیل می‌شود از شهرستانهای:
1 – یزد
2 – آباده
3 – شیراز
4 – اصطهبانات
5 – جهرم
6 – لنگه و لارستان
7 – بوشهر
8 – عباسی
9 – کرمان
10 – جیرفت

5 – استان شمال شرق که تشکیل می‌شود از شهرستانهای:
1 – مشهد
2 – قوچان
3 – سبزوار
4 – تربت‌حیدریه
5 – قائنات
6 – فردوس
7 – بجنورد
8 – شاهرود

6 – استان مکران.

‌تبصره 1 – وزارت داخله شهرستانها را با رعایت عده سکنه مساحت و وضعیات طبیعی به بخشهایی تقسیم و بعداً عده قطعی بخشها را برای‌ تصویب به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌کند.

‌تبصره 2 – وزارت داخله می‌تواند با تصویب هیأت وزرا، تقسیمات داخلی کشور یا مراکز آنها یا حدود شهرستانها را تغییر دهد و پس از آزمایش و‌ رفع نواقص تقسیمات قطعی را برای تصویب تقدیم مجلس شورای ملی نماید.]

---

ماده سوم – هر استان در تحت اداره یک نفر استاندار قرار داده میشود که در حدود مقررات این قانون به فرمانداران حوزه ماموریت خود دستور و تعلیمات میدهد و با وزارت داخله رابطه مستقیم دارد.

تبصره – استانداران دارای مرکز ثابت نبوده در کلیه امور شهرستانهای تابعه بازرسی کرده و مسئول حسن جریان امور آنها هستند.

---

ماده چهارم – هر شهرستان را یک نفر فرماندار و هر بخش را یک نفر بخشدار و هر دهستان را یک دهدار و یک یا چند ده را یک کدخدا اداره خواهد نمود .

---

ماده پنجم- [اصلاحی ۱۳۶۰/۳/۱۴]
استاندار از بین مستخدمین رسمی دولت، بموجب پیشنهاد وزارت داخله و تصویب هیئت دولت منصوب میشود.

[‌ماده پنجم- استاندار از بین مستخدمین رسمی دولت، به موجب پیشنهاد وزارت داخله و فرمان همایونی منصوب می‌شود.]

---

ماده ششم- [اصلاحی ۱۳۶۰/۳/۱۴]
فرماندار از بین مستخدمین رسمی دولت با پیشنهاد استاندار بوزارت داخله و تصویب هیئت دولت منصوب میشود.

تبصره [اصلاحی ۱۳۵۸/۴/۲۰]
وزیر کشور در صورت لزوم ممکنست اشخاصی را که دارای سابقه خدمت دولتی نیستند به سمت استاندار یا معاون استاندار و یا فرماندار‌ منصوب نماید.

[‌ماده 6 – فرماندار از بین مستخدمین رسمی دولت با پیشنهاد استاندار به وزارت داخله و فرمان همایونی منصوب می‌شود.

‌تبصره – در صورت لزوم ممکن است اشخاصی که دارای سابقه خدمت رسمی نیستند به موجب تصویب‌نامه هیأت وزراء و فرمان همایونی به‌ سمت استاندار یا فرماندار منصوب شوند.]

---

ماده 7- [اصلاحی ۱۳۵۸/۴/۲۰]
بخشدار از بین مستخدمین رسمی دولت یا اشخاصی که دارای سابقه خدمت دولتی نیستند به پیشنهاد استاندار و حکم وزارت کشور منصوب ‌میشود.

[‌ماده هفتم- بخشدار از بین مستخدمین رسمی دولت به پیشنهاد فرماندار و موافقت استاندار و حکم وزارت داخله منصوب می‌شود.]

---

ماده هشتم – دهدار از بین ساکنین بخش به پیشنهاد بخشدار و حکم فرماندار تعیین میشود.

تبصره – وزارت داخله نیز میتواند دهدار را از بین مستخدمین کشور به پیشنهاد فرماندار انتخاب نماید.

---

ماده نهم- [لغو ۱۳۵۳/۱۲/۲۵]

[کدخدا از بین ساکنین دائمی ده یا دهات به معرفی مالک و به پیشنهاد بخشدار و حکم فرماندار تعیین میگردد.
تبصره – هر گاه کدخدا از انتظامات امور زراعتی فروگذار نماید بتقاضای مالک یا مالکین منعزل می‌شود.]

---

ماده دهم – فرمانداران در حدود قوانین دارای وظایف ذیل هستند که در تحت نظر و مطابق دستور استاندار وظایف محوله را انجام مینمایند.

1 – حفظ سیاست عمومی دولت در حوزه ماموریت خود و مراقبت در بهبودی اوضاع اجتماعی محل.

2- جدیت در پیشرفت امور فلاحت و عمران و وادار کردن اهالی و ملاکین باجرای برنامه فلاحتی که از طرف اداره کل فلاحت داده میشود.

3 – مراقبت در پیشرفت امور اقتصادی و صناعت محل.

4 – مراقبت و جدیت در اجرای مقررات بازرسی بهداشت نباتات و حیوانات و سایر مسائل مربوطه
به پیشرفت فلاحت.

5 – مراقبت در توسعه تربیت بدنی و پیشرفت امور معارفی و تربیت اکابر.

6 – مراقبت و نظارت در امور بهداری و بهداشت

7 – نظارت در امور شهرداریها.

8 – انجام انتخابات نمایندگان مجلس شورای ملی.

9 – انجام امر انتخابات شهرداریها و اطاق های تجارت.

10 – ریاست شورای اداری شهرستانی.

11 – ریاست مجلس سربازگیری.

12 – ریاست کمیسیون مالیات بر درآمد.

13 – کلیه امور دیگر که مطابق قوانین بعهده فرماندار واگذار میشود.

---

ماده یازدهم – فرماندار نماینده دولت و ریاست عالیه بکلیه ادارات کشوری شهرستان دارد و برای انجام وظایف قانونی آنها کمک های لازمه خواهد نمود، و روساء ادارات و شهرستان نیز مکلف هستند در حدود قوانین تذکرات قانونی فرماندار را رعایت نمایند و در مسائلی که با سیاست عمومی دولت و امنیت محل و کارهای سرحدی تماس دارد فرماندار را در جریان بگذارند. فرماندار هر نوع اصلاحی را که از لحاظ حسن اداره لازم بداند باستاندار پیشنهاد خواهد کرد و می تواند نسبت به رؤسای ادارات قلمرو ماموریت خود اظهار نظر نماید. فرماندار در تمام این موارد گزارش اقداماتی که نموده است برای استاندار خواهد فرستاد.

---

ماده دوازدهم – فرماندار قوانین و مقررات عمومی را در هر شهرستان باطلاع اهالی خواهد رسانید وزارتخانه‌ها و ادارات مستقل دولتی نیز یک نسخه از دستورها و بخش نامه هائی را که در موضوعات کلی و اساسی بدوایر تابعه خود در شهرستان صادر می نمایند برای استاندار خواهند فرستاد که توسط مشارالیه به فرماندار ابلاغ شود.

---

ماده سیزدهم – فرماندار قوانین و مقررات را در قسمت مربوط بدوایر تابعه خود مستقلا اجراء میکند و مسئول اجرای آنها است در دوایر و ادارات دیگر شهرستان نیز بدون اینکه مستقیما مداخله نماید که موجب اختلال در امور ادارات بشود نظارت دارد که قوانین و مقررات کاملا مجرا شده مامورین دولت از حدود وظائف و اختیارات خود تجاوز ننمایند.

---

ماده چهاردهم – فرماندار میتواند در قلمرو ماموریت خود بشکایت مردم وارسی کند و اگر ملاحظه نماید که قوانین و مقررات در یک مورد بموقع اجرا گذارده نشده یا یکی از مامورین کشوری قلمرو ماموریت او از حدود اختیارات خود تجاوز نموده است در آن باب وارسی نماید. فرماندار نتیجه وارسی را باستاندار گزارش خواهد داد.

---

ماده پانزدهم – مامورین شهربانی و امنیه مکلف هستند حوادث و اتفاقات محلی را بفرماندار اطلاع داده و دستورات قانونی او را بموقع اجراء گذارند.

---

ماده شانزدهم – فرماندار مکلف است اقلا سالی دو نوبت به قلمرو ماموریت خود سرکشی نموده و اگر سوء جریانی در کار باشد رفع و گزارش اقدامات خود را بوزارت داخله بفرستد. بعلاوه در هر موقع که در قسمتی از شهرستان کار عام المنفعه مهمی در جریان باشد از قبیل ساختن راهها و تاسیس کارخانه و ساختن سد و امور فلاحتی مهم فرماندار باید مرتبا سرکشی نموده مراقبت نماید که در حدود مقررات امور پیشرفت نماید و اگر بی‌ترتیبی‌هائی ملاحظه نماید مکلف است باستاندار و ادارات مربوطه گزارش نماید.

---

ماده هفدهم – فرماندار میتواند در امور فلاحتی با مشورت اداره مربوطه و اوضاع اجتماعی شهرستان و همچنین برای حفظ اموال عمومی و آثار ملی در صورت اقتضاء در حدود قوانین مقررات انتظامی وضع نماید و ادارات شهرستان مکلف هستند از نظامات فرماندار که در حدود قوانین وضع شده باشد تبعیت نمایند فرماندار درهر مورد فورا باید استاندار را مستحضر بدارد

---

ماده هجدهم – شورای اداری شهرستانی تحت ریاست فرماندار تشکیل و مرکب خواهد بود از معاون فرماندار و رؤسای ادارات شهرستان – وظیفه شورای مزبور تهیه وسائل بهبودی امور فلاحتی و آبادی و عمران شهرستان و بهداشت آن و بطور کلی مساعدت با فرماندار است در انجام وظائفی که قانون بعهده او محول داشته شوری هر ماه لاقل [لااقل] یکمرتبه اجلاس مرتب خواهد داشت و بعلاوه هر وقت سوانح و اتفاقاتی در شهرستان بطور فوق العاده اتفاق افتد فرماندار در صورتی که لازم بداند شورا را دعوت خواهد کرد و در هر مورد رای شورا را باستاندار بلافاصله گزارش خواهد داد جزئیات وظائف شورا را وزارت داخله بموجب نظامنامه معین خواهد نمود.

---

ماده نوزدهم – استاندار مؤظف است در کلیه موارد از گزارشات فرمانداران وزارت داخله و وزارتخانه‌ها و ادارات مستقله را در قسمتی که مربوط بان ها است مستحضر نماید.
وزارت داخله در امورات کلی و موارد مهمه و فوری به فرمانداران دستور داده استاندار را هم مطلع خواهد نمود فرمان داران نیز در موارد فوق هم گزارش اقدامات خود را مستقیما برای وزارت داخله خواهند فرستاد و استاندار را از آن مستحضر خواهند داشت.

---

ماده بیستم – کلیه وظائفی که بر عهده فرمانداران محول است بخش داران همان وظائف را در بخش ماموریت خود دارا هستند – بعلاوه مرجع مستقیم رسیدگی به کارهای دهداران و کدخدایان بوده و در اعمال آنها نظارت خواهد داشت و گزارش اقدامات آنها را برای فرمان دار خواهند فرستاد.

---

ماده بیست و یکم – در هر بخش شورای بخش تشکیل میشود از بخش دار و رؤسای امور کشوری بخش به علاوه بقدر لزوم از بین مالکین و زارعین محل بعضویت انتخاب میشوند. مدعوین مالکین و زارعین کمتر از سه نفر نخواهند بود.
وظایف شورای بخش بقرار ذیل است:
الف – بررسی در وضع هر یک از قراء محل و علل خرابی و وسائل عمران آنها و پیشنهاد وسائل مقتضی برای توسعه و پیشرفت عمران.
ب – مراقبت در رفع احتیاجات بهداشت و سایر احتیاجات عمومی قراء واقعه در بخش.
ج – اهتمام در تاسیس شرکت های فلاحتی و بهره برداری.
د – راهنمایی و دادن تعلیمات فلاحتی بمالکین و رعایای محل.
هـ – سایر وظائف شورای بخش در نظامنامه که وزارت داخله تنظیم و به تصویب هیئت وزراء خواهد رسید معین میشود.
بخش دار رای شورا را در هر مورد باطلاع فرماندار و اداره کل فلاحت خواهد رسانید.

---

ماده بیست و دوم – فرمانداران و بخش داران یکنفر از بین ساکنین حوزه ماموریت خود بسمت ده دار معین و برای یک یا چند ده یک نفر از ساکنین دائمی ده را به سمت کدخدائی (مطابق ماده 9) تعیین خواهند نمود.

تبصره – ده دار نماینده دولت و کدخدا نماینده دولت و مالکین میباشد.

---

ماده بیست و سوم – سایر شرائط انتخاب دهدار و کدخدایان و وظائف آنها را وزارت داخله بموجب نظامنامه که به تصویب هیئت وزراء خواهد رسید تعیین خواهد نمود.

---

ماده بیست و چهارم – وزارت داخله مجاز است از تاریخ تصویب این قانون تا آخر سال 1316 هر یک از مستخدمین وزارت داخله و ادارات تابعه آن را که مقتضی بداند متقاعد نماید حقوق تقاعد این اشخاص مطابق اصول و حساب معمولی به نسبت ایام خدمت (تصدی یا غیر تصدی) پرداخته میشود برای تامین حقوق آنها اعتبار لازم هر سال در بودجه وزارت داخله و ادارات تابعه آن منظور و بوسیله اداره تقاعد پرداخته خواهد شد. دخول ثانوی این اشخاص به خدمت دولت مطابق مقرراتی خواهد بود که در قانون استخدام کشوری برای ورود بخدمت دولت مقرر است.

---

ماده بیست و پنجم – وزارت داخله برای اصلاحاتی که در تشکیلات فعلی خود لازم میداند مجاز است مبلغ دو میلیون ریال از وزارت مالیه برسم وام علاوه بر میزان بودجه مصوبه سال 1316 دریافت و از محل اعتباری که در بودجه سال 1317 آن وزارت خانه به تصویب خواهد رسید مسترد دارد.

تبصره – وزارت داخله مکلف است اعتبار اضافی مذکور را با اطلاع وزارت مالیه بمصرف برساند.

---

ماده بیست و ششم – قانون تشکیلات ایالات و ولایات و دستورالعمل حکام مصوب چهاردهم ذیقعده 1325 قمری و کلیه قوانین دیگر در آن قسمتی که مخالف با این قانون است نسخ میشود.

---

این قانون که مشتمل بر بیست و شش ماده و صورت ضمیمه است در جلسه شانزدهم آبانماه یکهزار و سیصد و شانزده به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی – حسن اسفندیاری

---

 

صورت ضمیمه قانون تقسیمات کشور [مصوب ۱۳۱۶/۸/۱۶]

استان	شماره	شهرستان	شماره	بخش	مرکز
استان شمال غرب	1	خوی			خوی
			1	خوی – قطور	خوی
			2	ماکو – بیجیک – قره قویونلو – چای پاره	ماکو
			3	چالدران – اواجیق – سکمن‌آباد	قراعینی
			4	چای باسار	عرب لر
	2	رضائیه			رضائیه
			1	اطراف شهر – نازلوچای – بگشلو – چای – ترگور مرگور	رضائیه
			2	شاپور – چهریق – صومای – برادوست	شاپور
			3	اشنویه	اشنویه
	3	مهاباد			مهاباد
			1	اطراف شهر – شهر ویران – قراصو	مهاباد
			2	سلدوز – کهنه لاهیجان	نقده
			3	ایل تیمور – تورجان – اخته چی	بوکان
			4	سردشت و توابع	سردشت
			5	سقز و بانه	سقز
	4	تبریز			تبریز
			1	مواضع‌خان – اوجان – عباس – مهرانرود	حاجی آقا
			2	اسکو – ویدهر – دهخوارقان – سردصحرا	آذرشهر
			3	رودقات – ارونق – انزاب شها	شبستر
			4	مرند – کرکر – یکانات	مرند
			5	بدوستان – خانمرود – آلان براغوش	هریس
			6	اهر – دکله‌ – یافت – ازوندل – ورگهان	اهر
			7	گرمادوز – میخوان – آنکوت – میشه پاره	خداآفرین
			8	دیزمار . دودانگه – کیوان کلیبر	کلیبر
			9	سراب	سراب
			10	گرمرود – بروانان – کله بور – کندوان	میانج
			11	هشترود – قوری چای – گرمخوران – قوچکانلو	آتش بیک
	5	اردبیل			اردبیل
			1	توابع اردبیل
			2	اوجارود – مغان	پیله سوار
			3	مشکین . ارشق	مشکین شهر
			4	نمین – ولکیج – آستارا	نمین یا آستارا
			5	خلخال و توابع	هراب
	6	مراغه			مراغه
			1	بناجو – دیزج – ساتلمش سراجو – کاودول
			2	میاندوآب – آجرلو – چهاردولی	مرحمت آباد
			3	شاهین دژ – تیکان تپه – صفاخانه	شاهین دژ
استان غرب	1	کردستان			سنندج
			1	اسفندآباد – ییلاق	قروه
			2	اورامان – مریوان – خورخوره	مریوان
			3	حسین آباد – تیله کوه
	2	گروس			بیجار
	3	کرمانشاهان			کرمانشاهان
			1	سرفیروزآباد – ماهی دشت – چمچمال
			2	کنگاور – صحنه	کنگاور
			3	کلیائی – بیلاور – روانسر – جوانرود	سنقر
			4	هرسین – کاکاوند	هرسین
	4	باوندپور			شاه آباد
			1	باوندپور – گیلان	گیلان
			2	قصرشیرین – ذهاب – سنجابی – سرپل	قصرشیرین
			3	کرند – ییلاق – گوران – گهواره	کرند
	5	پشت کوه			عیلام [ایلام]
			1	عیلام و توابع
			2	مهران و توابع	مهران
			3	دهلران – موسیام [موسیان] – آبدانان	ده لران
	6	لرستان			خرم‌آباد
			1	پیشکوه . کره گاه	کره گاه
			2	بالا کریوه – پائین کریوه	بالا کریوه
			3	سلسله – دلفان – الشتر	دلفان
	7	بروجرد			بروجرد
			1	سیلاخور علیا و سفلی	سیلاخور
			2	جاپلق – بربرود	علی گودرز
			3	چهارلنگ	اخوره
	8	همدان			همدان
			1	دروب و توابع
			2	اسدآباد	اسدآباد
			3	درجزین – پیشخور – عاشقلو	رزن
			4	سردرود – مهربان – حاجیلو	کبوترآهنک
	9	ملایر			دولت آباد
			1	ملایر
			2	نهاوند	نهاوند
			3	تویسرکان	تویسرکان
	10	خرمشهر			خرمشهر
			1	خرمشهر و توابع
			2	آبادان – قصبه
	11	خوزستان			اهواز
			1	اهواز – رامهرمز – هفتگل	رامهرمز
			2	دشت میشان – هویزه	خفاجیه
			3	دزفول – شوشتر – مسجد سلیمان	دزفول
			4	ایذه – قشلاق – بختیاری	ایزه یا قلعه زراس
			5	شادگان (فلاحیه)	شادگان
	12	کوه کیلویه			بهبهان
			1	بلاد شاپور – زیدون – دیلم	دهدشت
			2	بابوئی – بویراحمدی – دشم – زیاری – طبیبی – بهمئی
			۳	هندیجان	هندیجان
استان شمال	1	گیلان			رشت
			1	حومه – فومنات – صومعه سرا – لشت نشاء – کوچصفهان	کوچصفهان
			2	لاهیجان – رانکوه – دهشال	لاهیجان
			3	پهلوی – چهار فریضه – خمام – کسکر	پهلوی
			4	رحمت آباد – رودبار – سیاه کل – دیلمان – عمارلو	رودبار
			5	گرگانرود – اسالم – طوالش	گرگانرود
	2	تنکابن			شهسوار
			1	شهسوار – رامسر – رودسر
			2	نوشهر – کجور و کلارستاق	نوشهر
			3	لنگرود	لنگرود
	3	مازندران			ساری
			1	ساری – اشرف – هزار جریب
			2	بابل سر – بابل	بابل
			3	آمل – نور	آمل
			4	شاهی – سوادکوه – بابل کنار	شاهی
			5	فیروزکوه	فیروزکوه
	4	گرگان			گرگان
			1	گرگان – رستاق – شاه کوه  – ساور
			2	انزان – سدن – رستاق	بندر گز
			3	کتول – فندرسک	رامیان
			4	دشت گرگان – جعفربای – آتابای	گنبد قابوس
	5	طهران [تهران]			طهران [تهران]
			1	شمیران – کن	کن
			2	لواسانات	افجه
			3	غار – فشافویه	حضرت عبدالعظیم
			4	ساوجبلاغ – طالقان	ینگی امام
			5	شهریار	علی‌شاه‌عوض
			6	ورامین	شهر ورامین
			7	خوار – ایوانکی	قشلاق
			8	دماوند	دماوند
	6	قزوین			قزوین
			1	دشتابی . رامند . افشاریه . اقبال . بشاریات
			2	دودانگه	نهاوند
			3	زهرا	صدرآباد
			4	رودبار . الموت	گازرخان
			5	خرقان	آوج
			6	قاقازان . قهابه . فشگل دره	کوئین
	7	قم و ساوه			قم
			1	قنوات . اراضی . اردهان . قهستان	قهستان
			2	خلجستان	دستجرد
			3	ساوه – زرند	ساوه
	8	کاشان
			1	کاشان . پشت مشهد . کویرات
			2	جوشقان	میمه
			3	نطنز	نطنز
	9	اصفهان			اصفهان
			1	ماربین . لنجان . براآن . برخوار – جی	لنجان
			2	نجف آباد . کرون . عربستان – دهق	طهران
			3	چهارمحال . ییلاق . بختیاری	شهرکرد
			4	اردستان . مهاباد . کوهپایه . رودشتین	اردستان
			5	شهرضا . سمیرم . جرقویه	شهرضا
			6	فریدون . مکوئی	داران
	10	عراق			سلطان‌آباد
			1	فراهان . شراه . مشک آباد . قره کهریز	فراهان
			2	کزاز . سرابند	سربند
			3	آشتیان . تفرش . رودبار	طرخوران
			4	وفس – بزچلو	وفس
	11	گلپایگان			گلپایگان
			1	گلپایگان . خونسار
			2	کمره	خمین
			3	محلات	دلیجان
	12	خمسه			زنجان
			1	زنجانرود . سلطانیه
			2	ابهررود – خررود	ابهر
			3	ایجرود . سجاسرود . بزینه رود . خدابنده لو	کرسف
			4	انگوران . اوریاد . غنی . بیگلو	ماه نشان
			5	طارم علیا و سفلی	طارم
	13	سمنان و دامغان			سمنان
			1	سمنان و توابع – طرود . جام . دوزهیر
			2	سنگسر و شهمیرزاد	سنگسر
			3	دامغان و توابع	دامغان
استان جنوب	1	یزد			یزد
			1	یزد – رباطات – پیشکوه   – بافق –   بهاباد	بافق
			2	نائین	نائین
			3	اردکان – میبد	اردکان
			4	ندوشن – میانکوه – مهریز – پشت کوه	ندوشن
			5	تفت – کذابات	تفت
			6	جندق	جندق
	2	آباده			آباده
			1	آباده – چهاردانگه –   ابرقو
			2	سمیرم	سمیرم
			3	کام فیروز – اردکان	اردکان
			4	بوانات – قنقری	بوانات
	3	شیراز			شیراز
			1	خلار – سروستان – بیضا – سیاخ
			2	کربال – کوه مره – مرودشت – ارسنجان	ارسنجان
			3	فیروزآباد – فراش بند – جره خواجه	فیروزآباد
			4	کازرون – خشت	کازرون
			5	ممسنی – ماهور – میلاتی	ممسنی
	4	اصطهبانات			نیریز
			1	اصطهبانات – نیریز –   آباده – طشک	اصطهبانات
			2	فسا	فسا
			3	داراب	داراب
	5	جهرم			جهرم
			1	خفر – سیمکان – جهرم
			2	جویم – بیدشهر – خنخ	جویم
			3	قیر – کارزین –  افزر – دریعه – زیرکوه	قیر
	6	لنگه و لارستان			لار
			1	لارستان – مزایجان
			2	لنگه – جهانگیریه – شیب کوه – گهورستان جزایر	لنگه
			3	بیخه فال – بیخه احتشام – فومستان – گاوبندی	گاوبندی
	7	بوشهر			بوشهر
			1	شبانکاره . دشستان . حیات داود	بندر ریگ
			2	دشتی . تنگستان	شنبه
			3	علامرودشت . سیراف . اسیرو	علامرودشت
	8	عباسی			بندرعباس
			1	میناب – شمیل – تازیان جزایر	میناب
			2	محال سبعه – رودان احمدی	طارم
			3	موغستای – بیابان – بشاگرد	جاسک
	9	کرمان			کرمان (گواشیر)
			1	حومه – ماهان – شهداد	ماهان
			2	راور – کوه بنان – زرند	کوه بنان
			3	بم – نرماشیر – راین – تهرود – ریگان	بم
			4	رفسنجان – بهرام آباد –  نوقات – داوران – انار	بهرام آباد
			5	شهربابک – هرات –  مردست	شهربابک
			6	سیرجان – پاریز – بردسیر – اقطاع	شهیدآباد
	10	جیرفت
			1	جیرفت – جبال بارز	سبزواران
			2	اسفندقه – ساردویه –   ارزویه	اسفندقه
			3	رودبار – منوجان – کلاشگرد   – فلاکج	خانوک
استان شمال شرق	1	مشهد			مشهد
			1	تبادکان – ماروشک
			2	ارامه – بیوژن – پائین ولایت – سرجام – جاغرق
			3	چناران – درزاب – بقمج – گل مکان – رادکان	چناران
			4	سرخس – زورآباد	سرخس
			5	جام و فریمان	جام
			6	باخرز	تایباد یا یوسف‌آباد
			7	نیشابور
	2	قوچان			قوچان
			1	سرولایت – میان ولایت – بام صفی آباد
			2	پائین ولایت – قوشخانه	شیروان
			3	درجز	محمدآباد
			4	کلات	کلات
	3	سبزوار			سبزوار
			1	سبزوار – براکوه – طبس – جوین	حکم آباد
			2	مزینان – فرومد – کاه – باشتین – خوار – توران	داورزن
			3	کوه میش – شامگان – تکاب – ربع – شامات همائی
	4	تربت حیدریه			تربت حیدریه
			1	بالا ولایت – ازغند – برس و کدکن – محمولات	فیض آباد
			2	سنگان – زاوه – رشتخوار	سنگان
			3	کاشمر – رستاق – کوهپایه	کاشمر
			4	خواف – زوزن – نصرآباد	روی
	5	قائنات			بیرجند
			1	شهاباد – القور – نهارخان – مؤمن آباد
			2	قائن – زهان – پسکوه – دشت بیاض	قاین
			3	طبس – مسینا – زیرکوه	آبیز
			4	قیس آباد – خسف	مختاران
	6	فردوس			فردوس
			1	فردوس – بشرویه – ارسک – دیهوک
			2	گناباد – پس کاوت – براکوه	جویمند
			3	بجستان – دستجردان
			4	طبس – اسفاک – حلوان	طبس
	7	بجنورد			بجنورد
			1	چهارده چناران – کندبار – گرمخان –   سلقان – شقاق
			2	اسفراین – جاجرم – چهارده – سنخاص	اسفراین
			3	کوکلان	مراوه تپه
	8	شاهرود			شاهرود
			1	زیر رستاق – کوه پایه کلاته خیج – ده ملا	بسطام
			2	میامی – عباس آباد – بی ارجمند	میامی
	6	مکران			زاهدان
			1	زاهدان – میرجاوه و توابع
			2	زابل و نهبندان	زابل
			3	ایرانشهر	ایرانشهر
			4	قصر قند – باهو کلات – چاه بهار	قصر قند

 

این جدول ضمیمه قانون تقسیمات کشور بوده و صحیح است.
رئیس مجلس شورای ملی – حسن اسفندیاری

 

---

---

 

[صورت ضمیمه، اصلاحی ۱۳۱۶/۱۰/۱۹]

 

استان	شهرستانهای تابعه		بخشها
استان یکم – 1	زنجان	1	زنجان
		2	ابهر
		3	سیردان
		4	قیدار
		5	ماه نشان
	2 قزوین	6	قزوین
		7	صدرآباد
		8	ضیاءآباد
		9	معلم کلایه
		10	اوه
		11	قشلاق
	3 ساوه	12	ساوه
		13	نوبران
	4 سلطان آباد	14	سلطان آباد
		15	فرمهین
		16	ترخوران
		17	سربند
		18	وفس
	5 رشت	19	رشت
		20	صومعه سرا
		21	رودبار
		22	لاهیجان
		23	بندر پهلوی
		24	کوچصفهان
		25	خمام
		26	لنگرود
	6 شهسوار	27	شهسوار
		28	نوشهر
		29	رودسر
استان دوم	7 قم	30	قم
		31	کهک
		32	قاضی
		33	محلات
	8 کاشان	34	کاشان
		35	قمصر
		36	میمه
		37	نطنز
	9 تهران	38	کن
		39	افجه
		40	حضرت عبدالعظیم
		41	بنگی امام
		42	علی شاه عوض
		43	ورامین
		44	ایوانکی
		45	دماوند
		46	کولج
	10 سمنان	47	سمنان
		48	سنگسر
		49	دامغان
		50	شاهرود
		51	میامی
		52	قشلاق
	11 ساری	53	ساری
		54	اشرف
		55	چهاردانگه
		56	بابل
		57	بابل سر
		58	بند پی
		59	آمل
		60	نور
		61	لاریجان
		62	شاهی
		63	سوادکوه
		64	فیروزکوه
	12 گرگان	65	علی آباد
		66	بندرشاه
		67	گمش تپه
		68	بندر گز
		69	کردمحله
		70	گنبد قابوس
		71	رامیان
		72	حاجیلر
		73	داش برون
		74	پهلوی دژ
استان سوم	13 تبریز	75	تبریز
		76	بستان آباد
		77	آذر شهر
		78	مرند
		79	شبستر
		80	اهر
		81	خداآفرین
	14 اردبیل	82	اردبیل
		83	سراب
		84	پیله سوار
		85	مشگین شهر
		86	آستارا
		87	هروآباد
		88	شفارود
استان چهارم	15 خوی	89	خوی
		90	ماکو
		91	قراعینی
		92	عرب
		93	شاهپور
	16 رضائیه	94	رضائیه
		95	اشنویه
		96	سلدوز
	17 مهاباد	97	مهاباد
		98	بوکان
		99	سردشت
		100	بانه
		101	سقز
		102	شاهین دژ
		103	تکاب
	18 مراغه	104	مراغه
		105	مرحمت آباد
		106	آتش بیک
		107	میانه
	19 بیجار	108	بیجار
استان پنجم	20 ایلام	109	ایلام
		110	ابدانان
		111	مهران
		112	ارکوازی
		113	دهلران
		114	جوار
		115	بدره
		116	صالح آباد
	21 شاه اباد	117	شاه آباد
		118	کرند
		119	قصر شیرین
		120	ایوان
	22 کرمانشاهان	121	کرمانشاهان
		122	کنگاور
		123	هرسین
		124	صحنه
	23 سنندج	125	سنندج
		126	قروه
		127	کامیاران
		128	سقز
		129	مریوان
		130	اوی هنگ
		131	میزان شاه
		132	پاوه
	24 ملایر	133	ملایر
		134	نهاوند
		135	تویسرکان
	25 همدان	136	همدان
		137	اسد آباد
		138	رزن
		139	کبوترآهنک
		140	سمینه رود
استان ششم –	26 خرم آباد	141	خرم آباد
		142	سلسله
		143	دلفان
		144	چاغروند
		145	ویسیان
		146	زاغه
		147	کوه دشت
		148	دوده
		149	ملاوی
		150	بروجرد
		151	دورود
		152	اشترینان
	27 گلپایگان	153	گلپایگان
		154	خمین
		155	خوانسار
		156	الیگودرز
	28 اهواز	157	اهواز
		158	شوشتر
		159	دزفول
		160	مسجدسلیمان
		161	طوف سفید
		162	رامهرمز
		163	سوسنگرد
		164	بستان
		165	ایذه
		166	قلعه زراس
		167	ده دز
		168	جانکی
	29 خرم شهر	169	خرم شهر
		170	آبادان
		171	قصبه
		172	شادگان
		173	هندیجان
استان هفتم	30 بهبهان	174	بهبهان
		175	تل خسرو
	31 شیراز	176	شیراز
		177	فیروزکوه
		178	ممسنی
		179	کازرون
		180	بیضا
		181	زرقان
		182	قیر و کارزین
	32 بوشهر	183	بوشهر
		184	برازجان
		185	خرموج
		186	ریگ
		187	بولخیر
		188	کنگان
		189	دیلم
	33 فسا	190	فسا
		191	نیریز
		192	اصطهبانات
		193	داراب
		194	سعادت آباد
	34 آباده	195	آباده
		196	سمیرم
		197	بوانات
	35 لار	198	لار
		199	لنگه
		200	گاوبندی
		201	بستک
		202	جهرم
		203	جویم
	36 کرمان	204	کرمان
		205	شهداد
		206	راور
		207	زرند
		208	رفسنجان
		209	سیرجان
		210	ماهان
		211	بافت
	37 بم	212	بم
		213	سبزوران
		214	ساردویه
		215	کهنو
		216	مشیر
	38 بندرعباس	217	بندرعباس
		218	میناب
		219	جاسک
		220	قشم
	39 خاش	221	خاش
		222	قصر قند
		223	ایوان شهر
		224	سراوان
		225	بزمان
		226	سرباز
		227	چاه بهار
		228	زاهدان
	40 زابل	229	زابل
		230	میان کنگی
استان نهم	41 سبزوار	231	سبزوار
		232	جغتای
		233	داورزن
		234	تکاب
		235	صفی آباد
	42 بیرجند	236	بیرجند
		237	قاین
		238	درمیان
		239	ماژان
	43 تربت حیدریه	240	تربت حیدریه
		241	فیض آباد
		242	سنگان
		243	خواف
		244	کدکن
	44 مشهد	245	مشهد
		246	ارداک
		247	طرقبه
		248	احمدآباد
		249	سرخس
		250	فریمان
		251	زورآباد
		252	باخرز
		253	نیشابور
		254	کلات
	45 قوچان	255	قوچان
		256	شیروان
		257	محمدآباد
		258	لطف آباد
		259	باجگیران
	46 بجنورد	260	بجنورد
		261	اسفراین
		262	مانه
	47 جویمند	263	جویمند
		264	بجستان
		265	فردوس
		266	طبس
		267	کاشمر
استان دهم	48 اصفهان	268	اصفهان
		269	نجف آباد
		270	شهرکرد
		271	شهرضا
		272	اردستان
		273	خوراسگان
		274	داران
		275	فلاورجان
		276	اردل
		277	لوردگان
		278	آخوره
	49 یزد	279	یزد
		280	اردکان
		281	نائین
		282	خور
		283	خضرآباد
		284	خرانق
		285	بافق
		286	اشک دز
		287	مهریز
		288	تفت
		289	نیر
		290	شهر بابک