آیین‌نامه تأمین مسکن آزادگان، جانبازان و خانواده شهدا [مصوب ۱۳۹۰]

تاریخ تصویب: ۱۳۹۰/۰۴/۲۷
تاریخ انتشار: ۱۳۹۰/۰۷/۱۶

شماره ۱۳۱۹۵۶/ت۴۷۰۹۸ک – ۱۳۹۰/۷/۳

وزیران عضو کارگروه مسکن در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۴/۲۷ به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت تصویب‌نامه شماره ۱۵۲۷۵۳ت۴۳۵۰۵هـ مورخ ۲/۸/۱۳۸۸ «آیین‌نامه تامین مسکن آزادگان، جانبازان و خانواده شهدا» را به شرح زیر تصویب نمودند:


ماده ۱ـ افراد ذیل مشمول این تصویب‌نامه می‌باشند:
الف ـ جانبازان بیست و پنج درصد (۲۵%) و بالاتر
ب ـ آزادگان
ج ـ خانواده شهدا (همسر و فرزندان و والدین)
د ـ خانواده جانبازان و آزادگان متوفی موضوع قانون الزام بانکها به پرداخت تسهیلات به وارث جانبازان و آزادگان متوفی ـ مصوب ۱۳۸۰ـ

تبصره ـ تسهیلات مندرج در این تصویب‌نامه به جانبازان زیر (۲۵%) صرفا برای تامین مسکن در قالب مسکن مهر و تسهیلات بانکی موضوع این آیین‌نامه به خانواده شهدا به صورت جداگانه (همسر، فرزندان و والدین) ارایه می‌شود.


ماده ۲ـ در اجرای بند (ل) ماده (۴۴) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و بند (۱۲۶)قانون بودجه سال ۱۳۹۰ کل کشور، وزارت راه و شهرسازی موظف است با هماهنگی بنیاد شهید و امور ایثارگران نسبت به تامین مسکن کلیه مشمولان ماده (۱) تا پایان برنامه پنجم توسعه در قالب تحویل زمین (با رعایت الگوی مصوب مسکن) تا سقف یکصد مترمربع براساس قیمت منطقه‌ای به منظور ساخت مسکن و یا واگذاری واحدهای مسکونی اجاره به شرط تملیک یا واحدهای در اختیار با مالکیت عرصه و اعیان اقدام نماید.

تبصره ۱ـ قدرالسهم عرصه واگذاری‌های قبلی دولتی به همسر و فرزندان شهدا در کلان‌شهرها به میزان کمتر از (۵۰) مترمربع و در سایر شهرها به میزان کمتر از (۷۰) مترمربع، مانع واگذاری مجدد زمین یا مسکن به افراد یادشده نمی‌شود.

تبصره ۲ـ در صورت واگذاری واحدهای مسکونی اجاره به شرط تملیک به ایثارگران، بهای قدرالسهم عرصه این واحدها براساس قیمت منطقه‌ای سال واگذاری و بهای اعیانی به قیمت تمام‌شده یا کارشناسی (هرکدام که پایین‌تر باشد) محاسبه و وصول می‌گردد. واحدهای اجاره به شرط تملیک واگذار شده که تا کنون اسناد آنها به ایثارگران منتقل نشده است نیز مشمول این تبصره می‌گردند.

تبصره ۳ـ در اجرای ماده (۸) قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن، در صورت واجد شرایط بودن و واگذاری این واحدها به جانبازان، آزادگان و خانواده شهدا، نحوه قیمت‌گذاری به صورت کارشناسی روز با تقسیط (۶۰) ماهه بدون احتساب سود و کارمزد محاسبه و وصول می‌گردد.

تبصره ۴ـ وزارت راه و شهرسازی می‌تواند در صورتی که مشمولین تبصره ماده (۱)، تاکنون زمین یا مسکن دولتی دریافت نکرده باشند، در صورت رضایت آنها نسبت به تامین مسکن افراد یادشده از محل واحدهای ساخته‌شده مسکن مهر در استانها با انتقال مالکیت اعیانی به آنها اقدام نماید.


ماده ۳ـ مشمولین این آیین‌نامه از پرداخت هزینه‌های انشعاب آب، برق، گاز و عوارض شهرداری و هزینه‌های صدور پروانه ساخت تا یکصد مترمربع بنای مفید و در مجتمع‌های مسکونی تا سقف یادشده در سهم هر فرد معاف می‌باشند. در صورتی که متراژ هر واحد یا سهم هر واجد شرایط بیش از یکصد مترمربع باشد، صرفا مازاد بر یکصد مترمربع مشمول پرداخت هزینه‌ها و عوارض یادشده می‌باشد.

تبصره ـ دستورالعمل اجرایی این ماده توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران با هماهنگی وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، نیرو، نفت، کشور و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه تهیه و با تایید وزیر راه و شهرسازی ابلاغ می‌شود.


ماده ۴ـ وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) مجاز است به جای زمین یا واحد مسکونی اجاره به شرط تملیک به ازای هر فرد واجد شرایط معرفی شده از سوی بنیاد شهید و امور ایثارگران مبلغ یکصد میلیون    (۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال در کلانشهرها و مبلغ هفتاد میلیون (۷۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال برای سایر شهرها از محل اعتبارات مصوب مربوط، به حساب بنیاد شهید و امور ایثارگران واریز و به هزینه منظور و نسبت به تکمیل فرم اطلاعاتی افراد معرفی‌شده مبنی بر استفاده از امکانات زمین یا مسکن اقدام نماید.


ماده ۵ ـ در مواردی که آماده‌سازی زمینهای مورد واگذاری به هر دلیل توسط وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) میسر نباشد، حداکثر تا سقف مبلغ سرانه هزینه‌های آماده‌سازی برای هر نفر (حداکثر ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال) از محل منابع مذکور در این ماده به صورت نقدی در وجه بنیاد شهید و امور ایثارگران قابل پرداخت می‌باشد. هزینه آماده‌سازی بیش از مبلغ یادشده در برخی مناطق با اعلام اداره کل راه و شهرسازی استان قابل تأمین و پرداخت می‌باشد.


ماده ۶ ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است از طریق بانکهای عامل با معرفی بنیاد شهید و امور ایثارگران و تایید وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) به یکصد هزار نفر از مشمولین ماده (۱) تسهیلات خرید و یا احداث مسکن پرداخت نماید.

تبصره ۱ـ افراد مشمول می‌توانند مشترکا از تسهیلات بانکی متعلقه برای یک واحد مسکونی استفاده نمایند.

تبصره ۲ـ در صورتی که مشمولان این ماده از طریق خرید واحدهای احداثی سازمان ملی زمین و مسکن و یا انبوه‌سازان طرف قرارداد وزارت راه و شهرسازی یا واحدهای در حال ساخت شخصی نسبت به تأمین مسکن خود اقدام کنند، می‌توانند با تبدیل تسهیلات مشارکت مدنی به فروش اقساطی، از تسهیلات موضوع این آیین‌نامه استفاده نمایند.


ماده ۷ـ میزان تسهیلات بانکی برای خرید و ساخت مسکن به نسبت هر کدام (۵۰%) درصد، برای هر یک از مشمولین این آیین‌نامه در شهرستانهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر چهارصد میلیون (۴۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال، در مراکز استانها سیصد میلیون (۳۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال، سایر شهرها دویست و پنجاه میلیون (۲۵۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال و برای روستاها یکصد و بیست میلیون (۱۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال با نرخ چهاردرصد (۴%) و با مدت بازپرداخت بیست ساله بدون رعایت الگوی مصوب مسکن و نوساز بودن تعیین می‌شود.

تبصره ۱ـ میزان تسهیلات بانکی برای خرید و ساخت مسکن در شهرهای جدید، معادل سقف تسهیلات مرکز همان استان تعیین می‌گردد.

تبصره ۲ـ دریافت تسهیلات بانکی حمایتی از قبیل وامهای کارمندی، شرکتی و مانند آن مانع ارایه تسهیلات این آیین‌نامه و بالعکس به واجدین شرایط نمی‌شود.

تبصره ۳ـ در مواردی که واگذاری زمین و یا واحدهای مسکونی از طریق اداره کل راه و شهرسازی استانها انجام شود، اوراق واگذاری از قبیل برگه یا قرارداد واگذاری، ملاک ارایه تسهیلات از سوی بانک می‌باشد.

تبصره ۴ـ جانبازان بیست و پنج درصد (۲۵%) و بالاتر، آزادگان و خانواده شهدای عضو تعاونیهای نیروهای مسلح و همچنین ساکنان روستاها و شهرهایی که اکثریت املاک و منازل مسکونی آنها فاقد سند رسمی هستند می‌توانند با وثیقه و یا تضمین معتبر بدون ارایه سند ملکی رسمی یا ثبتی تسهیلات مقرر را دریافت نمایند.

تبصره ۵ ـ دریافت تسهیلات بانکی مشروط به عدم برخورداری از مسکن با تایید بنیاد شهید و امور ایثارگران مانع واگذاری زمین، واحد مسکونی و یا وجه زمین توسط وزارت راه و شهرسازی نمی‌شود.


ماده ۸ ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف بیست روز پس از ابلاغ این آیین‌نامه نسبت به تعیین بانک‌های عامل پرداخت‌کننده تسهیلات مسکن اقدام نماید.

تبصره ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران برای ایجاد وحدت رویه بین بانکهای عامل و در راستای اخذ ضمانت لازم از ایثارگران، شیوه‌نامه‌ای را تهیه و برای اجرا به بانکهای عامل ابلاغ نماید.


ماده ۹ـ بانکهای عامل مجازند برای احداث واحدهای مسکونی توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران، تسهیلات مقرر در این آیین‌نامه را پرداخت نمایند تا پس از احداث به افراد واجد شرایط که توسط بنیاد معرفی می‌شوند فروش اقساطی نمایند.


ماده ۱۰ـ در صورتی که مشمولین این آیین‌نامه در گذشته از تسهیلات یارانه‌ای بخش مسکن استفاده کرده باشند و در طی دوره وصول اقساط ثابت شود دوباره نسبت به دریافت تسهیلات یارانه‌ای اقدام کرده‌اند، با اعلام وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) بانک عامل مکلف است نسبت به اخذ مبالغ یارانه اضافی پرداخت شده به افراد یاد شده اقدام و وجوه دریافت شده را به حساب خزانه‌داری کل کشور واریز نماید.


ماده ۱۱ـ پرداخت تسهیلات به افراد مشمول این آیین‌نامه که در سالهای گذشته تسهیلات تا سقف پنجاه میلیون     (۵۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال دریافت نموده‌اند مشروط به فک رهن و تسویه اصل و یارانه پرداختی آن تا پایان سال ۱۳۸۹ و مشروط به عدم برخورداری از مسکن با تایید بنیاد شهید و امور ایثارگران مجاز می‌باشد.

تبصره ـ واگذاری زمین به ایثارگران در سنوات گذشته مانع دریافت تسهیلات بانکی و یا بالعکس نخواهدشد.


ماده ۱۲ـ خانواده شهداء (والدین، همسران و فرزندان)، جانبازان بیست و پنج درصد (۲۵%) و بالاتر و آزادگانی که در سالهای گذشته از تسهیلات بانکی موضوع تبصره‌های قوانین بودجه سالانه استفاده نموده‌اند و حداکثر طی مدتی کمتر از سه سال تا پایان سال ۱۳۸۹ نسبت به تسویه و فک رهن اقدام نموده‌اند می‌توانند از یک فقره وام یارانه‌ای مسکن مشروط به بازپرداخت یارانه‌های دریافتی با معرفی بنیاد شهید و امور ایثارگران و تأیید وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) بهره‌مند شوند.


ماده ۱۳ـ جانبازان هفتاد درصد (۷۰%) که با توجه به وضعیت جسمانی دارای مسکن نامناسب می‌باشند و افراد مشمول این آیین‌نامه که در سالهای قبل از تسهیلات تا سقف بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال استفاده نموده‌اند به تشخیص و معرفی بنیاد شهید و امور ایثارگران می‌توانند برای تبدیل به احسن نمودن منزل خود پس از تسویه وام قبلی از یک فقره تسهیلات بانکی موضوع این آیین‌نامه بهره‌مند شوند.


ماده ۱۴ـ همسر و فرزندان شهدایی که به صورت جمعی به بانک معرفی و یک فقره وام بانکی دریافت کرده‌اند پس از انتقال به یکی از وراث با توافق سایر اعضای خانواده شهید می‌توانند به صورت مجزا از تسهیلات بانکی مندرج در این آیین‌نامه بهره‌مند شوند. واگذاری زمین یا مسکن به همسر و فرزندان شهید مانع واگذاری زمین یا تسهیلات به والدین و یا بالعکس نمی‌شود.

ماده ۱۵ـ [اصلاحی ۱۳۹۰/۸/۱]
پرداخت مابه‌التفاوت نرخ سود تسهیلات موضوع این آیین‌نامه توسط دولت تضمین می‌شود و در صورت عدم پیش‌بینی رقم یاد شده در بودجه سنواتی، به عنوان بدهی دولت به بانکها تلقی می‌شود.

ماده ۱۶ـ بانکهای عامل موظفند موارد فسخ قراردادهای فروش اقساطی را بلافاصله برای قطع یارانه به وزارت راه و شهرسازی (سازمان ملی زمین و مسکن) اعلام نمایند.

ماده ۱۷ـ زمان استفاده از تسهیلات این آیین‌نامه برای پذیرش تقاضا توسط بانکهای عامل از ابتدای شهریور ماه سال ۱۳۹۰ لغایت پایان تیرماه سال ۱۳۹۱ می‌باشد.

ماده ۱۸ـ بنیاد شهید و امور ایثارگران موظف است به منظور کمک به تأمین مسکن واجدین شرایط، علاوه بر منابع و امکانات پیش‌بینی شده در این آیین‌نامه، نسبت به واگذاری زمینهای ملکی خود و تأمین و پرداخت تسهیلات مالی از محل منابع داخلی به روش قرض‌الحسنه یا بلاعوض به مشمولین مذکور اقدام نماید.


این تصویب‌نامه در تاریخ ۲۷/۶/۱۳۹۰ به تأییـد مقام محتـرم ریاست جمهوری رسیده است.
معاون اول رییس جمهور ـ محمدرضا رحیمی