رأی شماره ۱۰۶۲۳۵۳ – ۱۴۰۵/۰۴/۳۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری: ابطال بند یک تبصره ۷ آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۴/۳۰

شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۰۶۲۳۵۳

شماره پرونده: ۰۳۰۲۹۵۳

مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

طرف شکایت: شهرداری سرعین

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک تبصره ۷ آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین

گردش کار: معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه ای تحت شماره ۳۵۰۴۹۷ مورخ ۱۴۰۳/۹/۱۴ ابطال بند یک تبصره ۷ آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوّب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:

“در اجرای تبصره (۲) بند «د» ماده (۲) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، بند یک از تبصره هفت ـ آیین‌نامه رفاهی کارکنان ـ بودجه مصوّب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین، از حیث انطباق با قوانین و مقرّرات در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح زیر جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام می‌گردد:

۱ـ وفق بند یک تبصره ۷ـ آیین‌نامه رفاهی کارکنان ـ منضم به برنامه بودجه مصوّب سال ۱۴۰۳ شورای اسلامی شهر سرعین تحت شماره ۱۴۰۵ مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۲۷  و کمک هزینه رفاهی به صورت «پرداخت حداکثر مبلغ ۶۰ میلیون ریال کمک هزینه رفاهی به معاونت و به هر یک از مسئولین واحدهای (عمران، خدمات شهری، مالی، اداری، حراست، شهرسازی و فضای سبز)، مبلغ ۵۰ میلیون ریال برای سایر مسئولین و کارکنان حداکثر ۳۵ میلیون ریال به تشخیص شهردار و مبلغ ۱۵۰ میلیون ریال کمک هزینه رفاهی به شهردار”تصویب گردیده است.

۲ـ بر اساس بند ۴ قسمت الف (ضوابط حقوق و دستمزد) فصل سوم ـ ضوابط مالی تهیه و تنظیم بودجه از بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۱ شهرداری ها، پیش‌بینی تسهیلات رفاهی به کارکنان شهرداری ها با رعایت ضوابط قانونی درج و درقسمت پیوست بخشنامه موصوف «آیین‌نامه رفاهی نمونه کارکنان”جهت تهیه و تأیید شهردار و شورای اسلامی شهر ارائه شده است. (لازم به ذکر است که موضوع تصویب کمک هزینه رفاهی و آیین‌نامه مربوط در بخشنامه بودجه سال های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ نیز در همان بند ارائه شده است).

۳ـ از سوی دیگر با عنایت به این که در بسیاری از شهرداری های کشور از جمله شهرداری سرعین مبالغی تحت عنوان رفاهی مسئولین،حق تلاش و… طی سنوات گذشته پرداخت می شده است که براساس آراء متعدّد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری خارج از حدود و غیرقانونی تشخیص داده شده و ابطال گردیده اند، بنابراین اقدام صورت گرفته در تعیین کمک هزینه رفاهی در تبصره ۷ بودجه سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین متفاوت از آیین‌نامه نمونه رفاهی کارکنان در راستای جبران ردیف های مربوط به پرداختی های با عناوین حقّ مسئولیت، رفاهی مسئولین، حقّ تلاش و… مصوّب گردیده است. در ذیل به چند نمونه از آراء هیئت عمومی دیوان عدالت اداری حاکی از استدلالاتی مبنی بر غیرقانونی بودن تصویب و پرداخت رفاهی مسئولین، حقّ مسئولیت، حقّ تلاش و… در شهرداری های کشور اشاره گردیده است:

الف ـ دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۳۹ مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۷ هیئت عمومی:

بر اساس لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری (غیر از شهرداری پایتخت) درباره کارکنان شهرداری های سراسر کشور مصوّب ۱۳۵۸/۶/۲۷ شورای انقلاب، مستخدمین شهرداری ها لزوماً تابع قانون  استخدام کشوری بود و از حیث ضوابط حقوق و مزایا نیز باید از قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت تبعیت کنند در قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شورای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی آن، وظیفه ای برای شوراهای اسلامی شهر در تصویب مقرّرات استخدامی و همچنین ضوابط پرداخت به کارکنان شهرداری پیش‌بینی نشده است.

 ب ـ دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۴۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۱ هیئت عمومی:

کارکنان شهرداری ها تابع قانون استخدام کشوری بوده و از حیث ضوابط حقوق و مزایا نیز تابع قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت می‌باشند و در خصوص پرداخت پاداش مجوّزی در قوانین موضوعه وجود ندارد. از ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی آن، اختیار وضع مقرّرات اداری و استخدامی از سوی شورای اسلامی شهر استنباط نمی‌شود.

بنا به مراتب فوق و در اجرای تبصره ۲ ماده ۲ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، نظر به شرح توضیحات مفاد قانونی و آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، بند اول آیین‌نامه رفاهی کارکنان شهرداری سرعین در تصویب کمک هزینه رفاهی متفاوت برای شهردار، مسئولین شهرداری و کارکنان و کارگران شهرداری مغایر با آیین‌نامه نمونه مندرج در بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۱ و سال های بعد بوده و پرداخت کمک هزینه رفاهی به صورت رفاهی شهردار و رفاهی مسئولین شهرداری فاقد وجاهت قانونی بوده و ابطال بند یک از تبصره ۷ ـ آیین‌نامه رفاهی کارکنان ـ بودجه مصوّب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین مربوط به تعیین کمک هزینه رفاهی شهردار، مسئولین واحدها، کارکنان و کارگران شهرداری سرعین به شماره ۱۴۰۵ مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۲۷ خارج از حدود اختیارات واضع و بر خلاف مقرّرات می‌باشد. لذا ابطال آن در هیئت عمومی دیوان از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد.”

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

“تبصره ۷ آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوّب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین

به منظور حفظ جایگاه مستخدمان شهرداری و خانواده آنها، همچنین ایجاد انگیزه در پیشرفت امورات شهرداری که موجب تسریع در ارائه خدمات مطلوب به شهروندان می‌گردد به شهرداری اجازه داده می‌شود به استناد ماده ۷۵ قانون الحاق برخی از مواد به قانون تنظیم بخشی از مقرّرات مالی دولت (۲)، ضوابط اجرایی بودجه سال ۱۴۰۳ و بند ۴ ضوابط حقوق و دستمزد فصل سوم بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۳، پس از تأمین اعتبار و پرداخت حقوق و مزایای مستمر کارکنان و در صورت وجود منابع نسبت به پرداخت رفاهیئت طبق آیین‌نامه تنظیمی در سقف بودجه مصوّب به شرح ذیل اقدام نماید.

پیش‌بینی هر یک از مواد ذیل مستلزم وجود منابع می‌باشد و در صورتی که پس از پیش‌بینی، منابع آن طی سال مالی تحقّق نیابد نمی‌توان به عنوان دیون در سال های آتی پرداخت نمود.

۱ـ پرداخت حداکثر ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ماهانه به عنوان کمک هزینه رفاهی به معاونت و به هر یک از مسئولین واحدهای (عمران ـ خدمات شهری ـ مالی ـ اداری ـ حراست ـ شهرسازی ـ فضای سبز) مبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال و برای سایر مسئولین و کارکنان حداقل ۷/۰۰۰/۰۰۰ ریال و حداکثر ۳۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال به تشخیص شهردار به صورت ماهانه و مبلغ پانزده میلیون تومان به صورت ماهانه به عنوان کمک هزینه رفاهی شهردار.

………………

این آیین‌نامه رفاهی در جلسه مورخ……………………..شورای اسلامی شهر به همراه لایحه بودجه ۱۴۰۳ تصویب گردید.

 ـ شهرداری سرعین ـ استانداری اردبیل ـ شورای اسلامی شهر سرعین”

علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است.

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۴/۳۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیئت عمومی

اولاً کارکنان شهرداری ها به لحاظ امور استخدامی و حقوق و مزایا مشمول قانون استخدام کشوری و قانون نظام هماهنگ پرداخت هستند و طبق قوانین مذکور نحوه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان مشخص گردیده و درخصوص پرداخت پاداش ویژه درآمدی مجوّزی وجود ندارد. ثانیاً از ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی آن اختیار وضع مقرّرات اداری و استخدامی از سوی شوراهای اسلامی شهر استنباط نمی‌گردد و هیئت عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات مشابه را از جمله براساس دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۴۸۶ ـ ۱۳۹۹/۴/۳ به جهت غیرقانونی بودن و خارج از حدود اختیارات ابطال نموده است. بنا به مراتب فوق که در آرا شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۴۳ مورخ ۱۳۹۹/۷/۱ و شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۳۹ مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۷ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری منعکس گردیده، بند ۱ ذیل تبصره ۷ آیین‌نامه رفاهی کارکنان بودجه مصوّب سال ۱۴۰۳ شهرداری سرعین مغایر با مفاد آرا مذکور و خارج از حدود صلاحیت مرجع وضع آن بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی