آیین‌‏نامه وظایف و اختیارات امین اموال دولت در خصوص املاک دولتی

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۶/۱۵ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد بند (ب) ماده (۱۶) قانون برنامه پنج
ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه وظایف و اختیارات امین اموال دولت در خصوص املاک دولتی را به
شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌
نامه وظایف و اختیارات امین اموال دولت در خصوص املاک دولتی

ماده ۱– در این آیین
نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می
روند:

۱– دستگاه مشمول: دستگاه‌های اجرایی مذکور در ماده (۲۹) قانون برنامه پنج
ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵ و ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات بعدی که به هر نحو، املاک متعلق
به دولت جمهوری اسلامی ایران را در اختیار دارند؛

۲– املاک دولتی: کلیه اراضی، مستحدثات، ابنیه، تأسیسات و املاک طرح
های تملک دارایی
های سرمایه
ای، در اختیار دستگاه مشمول که به
هر طریق قانونی به تملک دولت درآمده یا در می
آید، اعم از اینکه دارای سند مالکیت رسمی یا فاقد آن باشد. همچنین کلیه حقوق مرتبط با آن
ها که بر اثر اَعمال یا وقایع حقوقی بدون انتقال حق مالکیت عرصه به دولت، در املاک سایر اشخاص حقیقی و حقوقی ایجادشده یا می‌شود؛

۳– سادا نوین: سامانه اموال غیرمنقول دستگاه‌های اجرایی؛

۴– امین اموال: وزارت امور اقتصادی و دارایی (خزانه داری کل کشور) به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران؛

۵– برنامه بهره‌برداری: برنامه
ای که با هدف تکمیل اطلاعات سادا نوین، توسط هر دستگاه مشمول برای املاک دولتی در اختیار، تهیه می
شود و شامل چگونگی استفاده، بهره‌برداری، نگهداری و طرح‌های توسعه احتمالی در سال مالی است.

ماده ۲– وظایف امین اموال در مورد املاک دولتی به
شرح زیر است:

۱– شناسایی، احصاء و پیگیری ثبت و تکمیل اطلاعات در سادا نوین و صحت
سنجی آن؛

۲– نگهداری اطلاعات و نسخه
های الکترونیکی و فیزیکی اسناد و مدارک مربوط و به روزرسانی آن ها؛

۳– پیگیری مستندسازی تا صدور سند مالکیت؛

۴– نظارت بر چگونگی استفاده و بهره
برداری از سوی دستگاه مشمول؛

۵– انجام بازدید و بازرسی های میدانی دوره ای و موردی، در راستای وظایف محوله؛

۶– گزارش هرگونه تخلف از مفاد این آیین
نامه، به مراجع صالح؛

۷– ایجاد و مدیریت بانک ذخیره املاک در بستر سادا نوین و به
روزرسانی اطلاعات آن؛

۸– شناسایی املاک موضوع ماده (۳) این آیین
نامه و ثبت آن
ها در بانک ذخیره املاک؛

۹– بررسی و نیازسنجی دستگاه مشمول به املاک ذخیره بر اساس معیارهای مصوب و ارجاع آن به مرجع صالح برای تصمیم
گیری.

تبصره ۱– امین اموال می
تواند از طرق مختلف مانند بازرسی (دوره
ای و موردی) و برداشت و بازدید میدانی، رأساً یا با انعقاد قرارداد برون
سپاری با بخش غیردولتی و همچنین گزارش
های مردمی، در چارچوب قوانین و مقررات نسبت
به شناسایی املاک دولتی اقدام کند.

تبصره ۲– معیارها، شاخص
ها و ضوابط فنی بهره
برداری از املاک دولتی توسط کارگروهی با ریاست وزارت امور اقتصادی و دارایی و عضویت نمایندگان تام
الاختیار سازمان
های اداری و استخدامی کشور و برنامه و بودجه کشور، وزارتخانه
های راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی، معاونت حقوقی رئیس جمهور و دستگاه اجرایی مربوط، بر اساس الگوهای موجود داخلی و بین
المللی ظرف حداکثر یک سال از تاریخ ابلاغ این آیین
نامه تهیه و به تصویب هیئت
وزیران می
رسد.

ماده ۳– املاک زیر در بانک ذخیره ثبت می
شود:

۱– املاکی که بنابر خوداظهاری دستگاه مشمول از آن رفع نیاز شده و به
عنوان مازاد تلقی می
شود؛

۲– املاکی که بنابر گزارش امین اموال، فاقد بهره‌برداری مؤثر است و کارگروه ملی موضوع ماده (۲) آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده (۳۱) و بند (الف) ماده (۳۶) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۶۶۳۳/ت۶۳۹۸۷هـ مورخ ۱۴۰۴/۲/۳۱، پس از بررسی مستندات، فقدان بهره‌برداری مؤثر از آن ها را احراز می کند.

۳– املاکی که براساس معیارها، شاخص
ها و ضوابط موضوع تبصره (۲) ماده (۲) این آیین
نامه، توسط مرجع صالح، مازاد تشخیص داده شده باشد؛

۴– املاکی که با وجود مجوز قانونی واگذاری، ظرف یک
سال در فرآیند واگذاری قرار نگرفته باشد؛

۵– املاکی که توسط دستگاه مشمول در سادا نوین ثبت نشده است؛

۶– سایر املاکی که به
هر طریق قانونی در اختیار امین اموال قرار می
گیرد.

ماده ۴– به
منظور بهره
گیری از ظرفیت بانک ذخیره املاک، وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است سادا نوین را به گونه
ای طراحی کند که اطلاعات بانک یادشده برای تمامی دستگاه
های مشمول قابل مشاهده باشد.

ماده ۵– سند مالکیت املاک موضوع بندهای (۱)، (۲)، (۳) و (۴) ماده (۳) این آیین
نامه با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به
نام دولت جمهوری اسلامی ایران با قید نمایندگی امین اموال اصلاح می
شود. امین اموال مکلف است به
منظور مولدسازی آن ها حسب
مورد برای تأمین نیاز مالی یا استقراری دولت (واگذاری به دستگاه
های مشمول نیازمند براساس نیازسنجی)، جهت صدور مجوز مربوط به مرجع صالح ارسال کند. این املاک در سبد ملی دارایی های دولت قرار می گیرد و مولدسازی آن ها با رعایت قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها مصوب ۱۴۰۲ و آیین‌نامه‌های اجرایی آن انجام می‌شود. منابع حاصل نیز در چارچوب قوانین بودجه سنواتی به طرح‌های تملک دارایی های سرمایه ای اولویت دار اختصاص می یابد.

ماده ۶– درخصوص املاک در حال بهره
برداری موضوع بند (۵) ماده (۳) این آیین
نامه، ضمن اصلاح سند به
ترتیب مذکور در ماده (۵) این آیین
نامه و اعلام مراتب به مراجع اداری و قضایی صالح، ملک مذکور توسط امین اموال به
صورت موقت یک تا پنج ساله (متناسب با نوع اقدامات) و با قید شرایط مشخص در اختیار همان دستگاه مشمولِ بهره
بردار قرار می
گیرد. تمدید این مدت منوط
به تداوم استفاده دستگاه است. املاک بلااستفاده موضوع بند مذکور، مشمول ترتیبات مقرر در ماده (۵) این آیین
نامه است.

ماده ۷– اموالی که براساس این آیین
نامه به
نام دولت جمهوری اسلامی ایران با نمایندگی امین اموال می
شود، جزو اموال وزارت امور اقتصادی و دارایی نمی
باشد.

ماده ۸– دستگاه مشمول مکلف است ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین
نامه نسبت
به ثبت کامل و دقیق اطلاعات املاک دولتی در اختیار خود در سادا نوین و به
روزرسانی آن
ها اقدام کرده و برنامه بهره
برداری از آن
ها را به امین اموال ارائه کند. ثبت یا تکمیل اطلاعات پس از شناسایی امین اموال، تغییری در روند اصلاح سند نداشته و حقی را برای دستگاه در اختیاردارنده ایجاد نکرده و مانع اعمال مقررات این آیین
نامه نمی
باشد.

تبصره ۱– مسئولیت صحت اطلاعات یادشده بر عهده بالاترین مقام دستگاه مشمول است.

تبصره ۲– در راستای تکمیل اطلاعات سادا نوین، دستگاه مشمول بستر تبادل اطلاعات بین سامانه
های در اختیار خود با آن سامانه را فراهم می
کند.

ماده ۹– دستگاه مشمول مکلف است هرگونه تغییر در وضعیت املاک دولتی مانند تغییر بهره‌بردار، تغییر کاربری، تصرف، نوسازی، تخریب و تجدید بنا را ظرف یک ماه از تاریخ وقوع، به
طور مستند به امین اموال اعلام کند.

ماده ۱۰– دستگاه مشمول مکلف است در انجام بازدید، بازرسی ، حسابرسی و ممیزی املاک دولتی و ارائه اسناد و اطلاعات مربوط که در اجرای این آیین
نامه برای انجام وظایف امین اموال لازم است، همکاری کند.

ماده ۱۱– عدم انجام تکالیف مندرج در مواد (۸)، (۹) و (۱۰) این آیین
نامه و همچنین عدم رعایت شرایط مندرج در ماده (۶) آن، تخلف محسوب می
شود و درصورتی که دستگاه مشمول مرتکب تخلف پس از اخطار کتبی در مهلت مقرر نسبت
به رفع آن اقدام نکند، امین اموال حسب
مورد ضمن اعلام مراتب به مراجع اداری، قضایی و دیگر مراجع صالح، گزارش آن را به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال می
کند تا در تخصیص بودجه سالانه مرتبط با ملک موردنظرِ دستگاه مشمول، ملحوظ
نظر قرار گیرد.

تبصره – مسئولیت حفظ و حراست از املاک تا زمان تعیین تکلیف آن از سوی مراجع صالح، به عهده دستگاه مشمولِ بهره
بردار است.

ماده ۱۲– در وضعیت اضطراری ناشی از قوه قاهره مانند سیل، زلزله و جنگ، دستگاه مشمول آسیب
دیده می
تواند با هدف کاهش آسیب و تسهیل در خدمت
رسانی و جلوگیری از توقف ارائه خدمت، درخواست استفاده موقت از املاک بانک ذخیره که براساس مقررات این آیین
نامه به
نام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی امین اموال شده است و سایر املاک بلااستفاده را حسب
مورد به مراجع قانونی مربوط اعم از هیئت
وزیران یا شورای برنامه
ریزی و توسعه استان ارائه کند. مراجع یادشده مکلفند ظرف یک هفته درخصوص واگذاری ملک مورد تقاضا به دستگاه متقاضی برای زمان مشخص، رسیدگی و تصمیم
گیری کرده و نتیجه آن را به امین اموال اعلام کنند.

ماده ۱۳– به
منظور هماهنگی درخصوص املاک در اختیار نیروهای مسلح، سازمان املاک و اراضی نیروهای مسلح با نظارت و در هماهنگی با امین اموال دولت در چارچوب این آیین
نامه اقدام می
کند. ساز و کار و چارچوب اجرایی اقدام سازمان یاد شده در این زمینه به
موجب دستورالعملی است که ظرف حداکثر سه
ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه توسط وزارت
خانه
های امور اقتصادی و دارایی، دادگستری و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و معاونت حقوقی رئیس
جمهور با رعایت صلاحیت مراجع قانونی مربوط از جمله ماده (۶۹) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ تهیه و ابلاغ می
شود.

محمدرضا عارف
معاون اول رئیس جمهور