تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۴/۲۳
شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۹۸۴۲۳۲
شماره پرونده: ۰۳۰۴۱۹۳
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر ارجمند
موضوع شکایت و خواسته: ابطال عوارض عدم اجرای فضای سبز مندرج در ذیل ماده ۱۷ از دفترچه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۳ شهرداری ارجمند
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال «عوارض عدم اجرای فضای سبز” مندرج در ذیل ماده ۱۷ از دفترچه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۳ شهرداری ارجمند را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
“هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی بر مبنای ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخـواست یا دریافت وجـه مازاد بر عـوارض قانونی در هنگام صدور پروانـه یا بعد از صدور پروانـه ممنوع اعلام و در قوانین مرتبط با فضای سبز، مانند قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن نیز، عوارض فضای سبز پیشبینی نشده است و در آرای متعدّد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، از جمله بند (ج) رأی شماره دادنامه ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۶۴مورخ ۱۴۰۰/۳/۴[۱۴۰۰/۳/۸]، دریافت عوارض فضای سبز تحت عناوین مختلف، مانند خدمات فضای سبز یا عوارض عدم اجرای فضای سبز، مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است. لذا با اتّخاذ ملاک از این آرا و به دلیل عدم تبعیت شورای شهر ارجمند از مفاد آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در این باره، درخواست اِعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری و ابطال خارج از نوبت و از زمان تصویب «عوارض عدم اجرای فضای سبز”ذیل ماده ۱۷ تعرفه عوارض سال ۱۴۰۳ شهر ارجمند را، به دلیل مغایرت وضع این عوارض با آرای یاد شده و نیز مغایرت آن با ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و خروج از حدود اختیار تعیین شده در ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، دارم."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“تعرفه عوارض سال ۱۴۰۳ شهرداری ارجمند
...................
ماده ۱۷ـ عوارض قطع اشجار و بها خدمات فضای سبز (موضوع تباصر ماده ۴ و ماده ۸ آییننامه اجرایی قانون حفظ و گسترش فضای سبز)
در اجرای بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب ۱۳۷۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن و به استناد ماده ۹ قانون حفظ و گسترش فضای سبز و تبصره ۳ ماده ۵ آییننامه اصلاح قانون حفظ و گسترش فضای سبز به شهرداری اجازه داده میشود عوارضی به شرح ذیل از اشخاص حقیقی یا حقوقی که اقدام به قطع درخت مینمایند، وصول نماید:
...............
ج): در مواردی که درختان مثمر، باردهی خود را به علت کهولت ـ آفت و بیماری از دست داده و یا در شرف سقوط باشند و مالک تقاضای قطع و جابجایی آن را داشته باشد، بنا به تشخیص اعضای کمیسیون ماده ۷ آیین حفظ و گسترش به استناد مقرّرات و قوانین مربوطه اتّخاذ تصمیم خواهد شد.
تبصره: در تصادفاتی که منجر به قطع اشجار گردد، عوارض قطع اشجار مطابق بند (الف) اخذ میگردد.
*مالکین احداث بنای مسکونی و تجاری مکلّف ۱۰ درصد از عرصه و کارگاهی و صنعتی ۲۵ درصد از عرصه خود را فضای سبز اختصاص دهند. در صورت عدم اجرا فضای سبز به شرح زیر محاسبه میگردد.
X=۱۰% × S×K×(M+N+P)
X=۲۵%× S×K×(M+N+P)
M= عدد ثابت هزینه اجرای فضای سبز در یک متر مربع ۵۰۰/۰۰۰ ریال.
N= عدد ثابت هزینه نگهداری یک سال یک متر فضای سبز که ۵۰۰/۰۰۰ ریال میباشد.
S= مساحت عرصه.
P= قیمت منطقهای.
K= ضریب قیمت منطقهای که برابر ۴۰.
....................
ـ شهرداری ارجمند ـ شورای اسلامی شهر ارجمند ـ استانداری تهران”
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیئت عمومی پاسخی واصل نگردیده است.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۴/۲۳ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجّه به این که در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیشبینی نشده و در آراء مختلف هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۲۰۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۲/۱۲ این هیئت نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین عوارض عدم اجرای فضای سبز مندرج در ذیل ماده ۱۷ از دفترچه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۳ شهرداری ارجمند خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن بوده و مستند به بند یک ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی
دیدگاه شما