رأی شماره ۲۱۱ – ۱۳۸۲/۶/۲ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری: ابطال دستورالعمل مورخ ۱۳۷۹/۳/۲۳ مدیر کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

 شماره دادنامه: ۲۱۱

تاریخ: ۱۳۸۲/۶/۲

کلاسه پرونده: ۸۱/۱۴۸

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای سید حسن بنی هاشمیان و آقای احمد نوروزی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره ۱۱۴۳۳ مورخ ۱۳۷۹/۳/۲۳ مدیر کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

مقدمه: شکات طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته اند، مدیر کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به نامه مورخ ۱۸/۲/۱۳۷۹ اداره کل ثبت استان قم در مورد حق التحریر گواهی امضاء و اینکه آیا بند ۲ ماده واحده قانونی توزیع حق التحریر دفاتر اسناد رسمی موضوع ماده ۵۴ قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۷۳ مبلغ ۱۵% حق التحریر گواهی امضاء را نیز شامل می شود. طی دستورالعمل شماره ۱۱۴۳۳ مورخ ۲۳/۳/۱۳۷۹ با این توجیه که حق التحریر گواهی امضاء همانند سایر حق التحریر می باشد دستور به پرداخت مبلغ فوق به دفتر یاران نموده است. با توجه به اینکه به دلایل منطقی و قانونی این دستور ماهیتا محمل قانونی ندارد، لذا خواهشمند است با توجه به مستندات و دلایل ذیل در جهت ابطال آن حکم لازم را صادر فرمائید. ۱- گواهی امضاء سند نمی باشد بلکه یک نوشته عادی مسلم الصدور است و اصولا ترتیبات تنظیم یک سند رسمی در مورد آن اجراء نمی گردد و دفاتر اسناد نمی توانند نسبت به آن اجرائیه صادر کنند. بنابراین منطقا از شمول ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی خارج است. ۲- ابلاغ دفتر گواهی امضاء یک ابلاغ جداگانه است که اصولا بعد از ابلاغ سردفتری و شروع بکار وبه درخواست سر دفتر داده می شود. ۳- دفتر یار هیچ نقشی در گواهی امضاء نداشته و هیچگونه مسئولیتی در مورد اشتباهات و یا تخلفات احتمالی نداشته و پذیرا نمی باشد. مدیر کل امور اسناد و سر دفتران سازمان ثبت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۷۳۱۳/۲۴ مورخ ۳۰/۵/۱۳۸۱ اعلام داشته اند، طبق قانون و مقررات مربوطه، وجوهی که توسط دفاتر اسناد رسمی دریافت می شود فقط تحت دو عنوان ((حق الثبت)) و ((حق التحریر)) می باشد و هر وجهی که عنوان حق الثبت نداشته باشد عنوان حق التحریر بر آن اطلاق می شود. وبرای حق التحریر گواهی امضاء مجوز خاصی صادر نگردیده تا آن را جدای از حق التحریر قلمداد کنیم.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجه الاسلام والمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدید نظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت بصدور رأی می نماید.

رأی هیأت عمومی

نظر به وظایف و مسئولیتهای دفاتر اسناد رسمی در زمینه تحریر و ثبت اسناد و همچنین گواهی امضاء اشخاص متقاضی و جواز دریافت حق الثبت و حق التحریر و اختصاص ۱۵% از حق التحریر بعنوان پاداش به کارکنان دفاتر اسناد رسمی بشرح ماده ۲ قانون اصلاح پاره‌ای از مواد قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران مصوب ۱۳۷۱، بخشنامه شماره ۱۱۴۳۳ مورخ ۱۳۷۹/۳/۲۳ سازمان ثبت اسناد واملاک کشور که مفهم شمول حکم مقرر در ماده ۳ قانون فوق الذکر به حق التحریر گواهی امضاء می باشد، مغایرتی با قانون ندارد.

دری نجف آبادی