پیرو اختیاراتی که به موجب قانون مصوب 13 اردیبهشت ماه 1322 [قانون اختیارات آقای دکتر میلیسپو [میلسپو] در مورد تنزل و تثبیت بهای اجناس] به این جانب اعطاء گردیده به منظور حُسن جریان و جمعآوری محصول غله سال 1323 و برای تأمین نان به مقدار کافی و توزیع عادلانه آن بین کلیه اهالی کشور آییننامه زیر صادر میگردد:
1ـ گندم و جو و آرد گندم و جو در کلیه کشور در انحصار دولت خواهد بود و خرید و فروش اجناس مزبور ممنوع و منحصراً با قسمت غله و نان است بجز در مواردی که موافقت قبلی و اجازه کتبی قسمت نامبرده کسب شده باشد.
2ـ هرگاه خرید و فروش غلات مشروحه بالا در بازار آزاد به عمل آید عین جنس بدون پرداخت بها به نفع دولت ضبط خواهد شد و همچنین هرگاه از اجناس انحصاری موضوع این آییننامه در نزد هرکس یافت شود به نفع دولت ضبط میگردد مگر آنکه صاحب جنس ثابت نماید که یا شخصاً تولیدکننده بوده و جنس عبارت از مازادی است که پس از آن که مقادیر معینه در این آییننامه را به دولت تحویل داده برای او باقی مانده و یا آنکه به موجب ماده 1 این آییننامه جنس مزبور را تحصیل نموده است.
3ـ [اصلاحی ۱۳۲۳/۵/۸] در تمام شهرستانها و قراء و قصبات و املاک مزروعی کشور مالکین مکلفند کلیه مازاد گندم و جو ملک خود را که طبق مقررات این آییننامه تعیین میشود به قسمت غله و نان بفروشند.
تبصره ـ در مورد املاک استیجاری انجام تکلیفی که به موجب این آییننامه برای مالک مقرر گردیده به عهده مستأجر خواهد بود و هرگاه تمام یا قسمتی از مالالاجاره ملک جنسی باشد آن مقدار جنسی که مستأجر طبق اجارهنامه تقبل تحویل آن را به مالک نموده به عنوان انجام تعهد جنسی محسوب و فقط مالک ذیحق به دریافت بهای آن به نرخ رسمی دولت خواهد بود.
4ـ بهای گندم در هر حوزهای از طرف قسمت غله و نان و با موافقت قبلی رئیس کل دارائی تعیین خواهد شد.
5 ـ بهای جو در هر حوزهای معال دو ثلث بهای گندم آن حوزه خواهد بود.
6 ـ قیمتهائی که طبق مقررات ماده (4) آییننامه برای هر حوزهای تعیین میشود شامل محصول سال 1323 بوده و فقط برای مقادیری است که پانزدهم آذرماه سال مزبور تحویل میگردد و از شانزدهم آذرماه تا آخر دی ماه سال 1323 فقط 90 درصد و در ماههای بهمن و اسفند سال 1323 فقط 80 درصد قیمت اصلی مقرره به تحویل دهنده جنس پرداخت میشود از اول فروردین 1324 به بعد هر مقدار غله یا آردی که اضافه به مصرف حقیقی تا سرخرمن سال 1324 در هر جا و نزد هر کس یافت شود بدون پرداخت بها به نفع دولت ضبط خواهد شد.
7ـ ذرت از غلات انحصاری دولت محسوب نمیشود ولی هرگاه برای فروش به قسمت غله و نان عرضه شود قسمت مزبور در صورت احتیاج آن را به بهای جو خریداری خواهد نمود.
8 ـ قسمت غله و نان مجاز است با در نظر گرفتن وضعیت محلی هریک از نقاط مختلفه کشور برای تشخیص و جمعآوری مازاد محصول به یکی از طرق زیر عمل نماید:
(الف) ـ تشخیص محصول حقیقی هر یک از شهرستانها و قراء و قصبات و املاک مزروعی به وسیله بازدید در این قبیل نقاط مأخذ تشخیص محصول ملک تعداد جفت و بذر کاشته شده و تخمین آمد محصول نسبت به بذر و مساحت تحت کشت و سایر عوامل زراعتی خواهد بود. نتیجه حاصله از عمل بازدید در اظهارنامههائی که از طرف قسمت غله و نان تنظیم و صادر خواهد شد ثبت و به امضای مأمورین بازدید و مالک یا نماینده او و در صورت عدم حضور یا امتناع آنها به امضای کدخدای قریه و در صورت غیبت یا امتناع کدخدا به امضاء دو نفر از معتمدین محل خواهد رسید. هرگاه مالک یا نماینده او نسبت به تمام و یا قسمتی از مندرجات اظهارنامه که به شرح مذکور بالا تنظیم میشود اعتراض داشته باشند میتوانند اعتراضات خود را ذیل اظهارنامه تنظیمی درج و سپس آن را امضاء نمایند.
(ب) ـ برآورد محصول براساس عوامل زراعتی که در سال 1322 تعیین شده و به وسیله بازدید کلی که در سال 1323 به عمل میآید. در این صورت بهمنظور تعیین کاهش یا افزایش نسبی کل محصول ملک مورد رسیدگی یک بازدید کلی نسبت به محصول سال 1322 همان حوزه بهعمل خواهد آمد و سپس کل محصول هر شهرستان یا ملک زراعتی براساس عوامل زراعتی که در نتیجه بازدید سال 1322 تعیین شده با در نظر گرفتن کاهش یا افزایش نسبی در سال جاری برای تمام حوزه مربوطه تعیین شده تخمین خواهد گردید در هر محلی که در سال 1322 تعهدی از مالک گرفته شده که از نتیجه حقیقی بازدید سال مزبور متجاوز بوده اساس تخمین کل محصول برای سال 1323 مقدار غلهای خواهد بود که با در نظر گرفتن بخشودگیهای معینه سال 1322 با تعهد حقیقی برابری نماید.
(ج) ـ اگر به جهاتی قسمت غله و نان جمعآوری غله را در حوزهای به وسیله مأمورین دولت غیرعملی بداند میتواند با انعقاد قراردادهائی که شرایط آن مورد موافقت رئیس کل دارائی قرار گیرد خرید مازاد را به وسیله پیمانکاران انجام دهد. در این قبیل موارد پیمانکاران برای تحویل گرفتن مازاد مالکین و زارعین نماینده رسمی دولت در حوزه مورد خود پیمان بوده و دارای همان اختیاراتی هستند که برای مأمورین جمعآوری قسمت غله و نان پیشبینی شده است.
9ـ در کلیه نقاط کشور اعم از اینکه عمل جمعآوری مستقیماً به وسیله مأمورین دولت و یا بهوسیله پیمانکاران انجام شود قسمت غله و نان میتواند طبق بند (الف) از ماده 8 این آییننامه دستور بازدید کلیه املاک و قراء را صادر نماید.
10ـ از مجموع محصولی که طبق مقررات ماده 8 این آییننامه برای هر قریه تشخیص میشود (اعم از اینکه قریه مزبور مالکین متعدد و یا مالک واحدی داشته باشد) بخشودگیهای مشروحه زیر منظور میشود:
(الف) برای بذر: به میزان همان مقداری که جهت کشت سال قبل تشخیص شده است.
(ب) برای مصارف محلی ملک که مطابق معمول محل باید جنسی داده شود از قبیل مستمری دشتبان ـ حمامی ـ آهنگر ـ کدخدا و هزینه تعمیر و نگاهداری قنوات. هزینههای مزبور به میزان معمول به حوزه مربوطه خواهد بود ولی این بخشودگی فقط در صورتی مجاز میباشد که مطابق معمول محل قبل از تقسیم محصول مالک و زارع بایستی از خرمن برداشته شود.
(ج) [اصلاحی ۱۳۲۵/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۳۲۳/۷/۹] نسبت به سهم مالک پس از وضع مقادیر مذکوره در بند (الف) و (ب) این ماده بخشودگیهای زیر نیز منظور خواهد شد: (۱) گندم: (۱) تا ده تن صدی بیست. (۲) از ده تن تا پنجاه تن صدی ده نسبت به مازاد۱۰ تن. (۳) از ۵۰ تن به بالا صدی پنج نسبت به مازاد ۵۰ تن. مستثنیات ـ در مورد خرده مالکینی که شخصاً در اراضی خود کشت میکنند و بنابر این در عین حال دهاقین املاک خود هستند و در محل املاک خود اقامت دائمی دارند در صورتی که سهم مالکیت آنان یک تن یا کمتر باشد تمام محصول آنان بخشوده است. (۲) جو: ثلث آن بخشوده است.
[ج - نسبت به سهم مالک پس از وضع مقادیر مذکوره در بند (الف) و (ب) این ماده بخشودگیهای زیر منظور میشود: گندم: 1ـ تا ده تن 20% 2ـ از ده تن تا پنجاه تن نسبت به مازاد ده تن 10% 3ـ از پنجاه تن به بالا نسبت به مازاد پنجاه تن 50%]
(د) [لغو ۱۳۲۳/۵/۸] [راجع به سهم زارع: در صورتی که مطابق تقسیمات زراعتی معمول محل سهم زارع کمتر از چهارپنجم کل محصول باشد تمام سهم او بخشوده است. در مواردی که سهم زارع از کل محصول چهارپنجم یا بیشتر از این مقدار باشد پس از وضع بخشودگیهای مقرر در بند (الف) و (ب) این ماده 80 درصد بقیه سهم زارع بخشوده و 20درصد دیگر مازاد محصول او تشخیص و باید به دولت فروخته شود.]
ماده 11 [اصلاحی ۱۳۲۳/۵/۸] مفهوم این آییننامه نباید چنین تعبیر شود که دولت از خرید غله زارعین در صورتی که به دلخواه از طرف آنان عرضه شود به بهائی که طبق مادههای چهار و پنج و شش تعیین شده ممنوع میباشد
ماده 12 [اصلاحی ۱۳۲۳/۵/۸] مالک هر ملکی یا نماینده او قانوناً مسئولیت دارد که مازاد غله ملک خود را جمعآوری و به دولت تحویل نماید.
13ـ پس از آنکه مازاد مالک و یا زارع به طریق مذکور در این آییننامه تشخیص گردید مالک و یا نماینده رسمی او مکلف است در روی اوراق مخصوصی که به وسیله قسمت غله و نان تنظیم میشود تعهد کتبی به مأمورین جمعآوری غله بسپارد مبنی بر اینکه در نزدیکترین مدت ممکنه جنس مورد تعهد خود به نزدیکترین انبار غله دولتی تحویل نماید. در کلیه نقاط کشور مالکین و زارعین حق ندارند تا موقعی که سهم قطعی دولت تشخیص و تعهد رسمی تحویل مازاد سپرده نشده اقدام به برداشت محصول نمایند مگر با اجازه کتبی رئیس جمعآوری حوزه مربوطه.
14ـ هرگاه مالکی برای سپردن تعهد تحویل مازاد غله خود تعلل نماید رئیس جمعآوری حوزه مربوطه مازاد غله ملک او را در حدود مقررات این آییننامه تشخیص و کتباً به مشارالیه اعلام و ضمناً به او اخطار خواهد نمود از تاریخ وصول اعلامیه تا مدت ده روز برای سپردن تعهد شخصاً و یا به وسیله نماینده خود اقدام نماید هرگاه پس از انقضاء مدت مذکور مالک یا نماینده مجاز او برای انجام تشریفات مربوطه به تعهد حاضر نگردند تشخیصی که به وسیله رئیس جمعآوری حوزه مربوطه نسبت به مازاد ملک او داده شده قطعی خواهد بود.
15ـ در مواقعی که بین مالک و مأمورین جمعآوری غله نسبت به تشخیص مازاد اختلاف نظری حاصل شود مورد اختلاف در کمیسیونی مرکب از فرماندار یا بخشدار محل و رئیس هیئت جمعآوری حوزه مربوطه و یکی از معتمدین محل که اطلاع و تجربه در امور زارعتی محل داشته و از طرف رئیس کل قسمت غله و نان انتخاب میشود مطرح و کمیسیون مزبور در نزدیکترین مدت ممکنه به اعتراض واصله با حضور شخص معترض یا نماینده او رسیدگی و رأی مقتضی که قطعی و لازمالاجرا میباشد صادر خواهد نمود. چنانچه معترض پس از وصول اخطار کتبی در روز رسیدگی در کمیسیون حاضر نشود کمیسیون مکلف است به موضوع اعتراض رسیدگی و عدم حضور معترض را در صورت مجلس تنظیمی قید نماید.
16ـ مالکینی که در یک حوزه املاک متعدد دارند املاک آنها از نظر بخشودگی در حکم ملک واحد تلقی و نسبت به جمع کل محصول املاک مزبور یک بخشودگی برای آنها منظور و هر کدام دارای بخشودگی جداگانه نخواهد بود.
17ـ هرگونه مساعده جنسی که از طرف مالکین به زارعین داده شود ضمن بخشودگیهای مقرره در این آییننامه منظور نخواهد شد زیرا این قبیل مساعدهها را زارعین در سرخرمن سال بعد به مالکین مسترد میدارند و بنابراین فقط جنبه وام موقتی داشته و هزینه حقیقی به شمار نمیرود.
18ـ در نقاطی که زارعین در املاک خالصه زراعت نموده و حاصل ملک را اعم از اربابی و رعیتی برداشت مینمایند شخص زارع در عین حال به منزله مالک شناخته شده و باید مطابق معمول محل مازاد آنچه را که در این املاک سهم مالک تلقی میشود به اضافه سهم زارع طبق مقررات این آییننامه به دولت تحویل نماید.
19ـ در مورد مالکین و اشخاص دیگری که پس از اجاره ملکی در آن ملک به وسیله گاوبندی یا اسب یا تراکتور و سایر وسائل دیگر زارعت مینمایند باید بهرهای که از این عمل عاید آنها میشود با سهم مالکانه آنها جمع شده و از مجموع آن بخشودگیهای مقرر در این آییننامه کسر و بقیه به دولت فروخته شود و همچنین کسانی که با ترتیبات دیگری که برای امر زراعت در کشور معمول است از عمل زراعتی بهرهبرداری مینمایند مکلفند مازاد غله خود را که شامل سهم مالک « و سهم زارع در املاک مشموله» میباشد به دولت بفروشند.
20ـ غلاتی که طبق مقررات این آییننامه به انبارهای غله تحویل میشود باید پاک بوده و مواد خارجی آن در هیچ مورد از صدی پنج (5%) متجاوز نباشد و هرگاه غلات کهنه یا دارای مواد خارجی زیاد از قبیل شن ـ خاک ـ کزل ـ دان ـ علف و امثال آنها باشد مأمورین غله میتوانند اساساً از قبول آن امتناع نموده و یا آنکه افت اضافه برصدی پنج را به منظور جبران زیانی که از حیث بوجاری و حمل و نقل متوجه دولت میگردد دو برابر محسوب و از بهای آن کسر نمایند.
21ـ قسمت غله و نان با موافقت رئیس کل دارائی مجاز است ترتیبی بدهد که مالکین و خانههای مقیم شهرها گندم و یا آرد مصرفی خود را تحصیل نمایند و این عمل در صورتی که موجودی انبارهای دولتی اجازه دهد ممکن است بهوسیله فروش گندم یا آرد از انبارهای دولتی انجام و یا بهآنها پروانه داده شود تا شخصاً حوائج خود را تأمین نمایند ولی در هر صورت حمل غله و نان انجام خوهد شد و شخص مربوطه باید کرایه حمل را بپردازد و اگر در بعضی نقاط اجازه داده شود که جنس با وسایل غیردولتی حمل گردد عمل حمل و نقل باید تحت نظر مستقیم و کامل قسمت غله و نان صورت پذیرد و در هر حال صدور پروانه موقعی مجاز خواهد بود که حوزههای مربوطه عموماً و مالکینی که درخواست پروانه مینمایند خصوصاً مازاد جنس خود را به دولت تحویل نموده باشند.
22ـ رئیس کل قسمت غله و نان مجاز است در حدود اختیاراتی که بهموجب این آییننامه به آن قسمت داده شده دستورات مربوطه به طرز جمعآوری غله را تنظیم و به موقع اجراء گذارد.
23ـ قسمت غله و نان مسئول اجرای این آییننامه میباشد و مأمورینی که در شهرستانها مسئول اجرای آن هستند عبارتند از: (الف) پیشکاران و رؤسای دارائی در نقاطی که مأمورین جمعآوری غله تحتنظر پیشکاران و رؤسای دارائی انجام وظیفه مینمایند و در این موارد قسمت غله و نان دستورات خود را به عنوان پیشکاران و رؤسای دارائی صادر خواهد نمود. (ب) رؤسای خواربار که به موجب حکم کتبی رئیس کل دارائی مستقل از پیشکارها و رؤسای دارائی انجام وظیفه مینمایند از سایر مأمورین دولت نیز تقاضا میشود که با مأمورین جمعآوری غله کمک و تشریک مساعی نمایند و مأمورین اخیرالذکر ممکن است تشکیل کمیسیونهای محلی داده و یا نظر و همکاری شوراهای محلی را جلب نمایند.
رئیس کل دارائی - [دکتر میلسپو]
دیدگاه شما