مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران پیرامون طرح امکان‌سنجی، مکان‌یابی و کلیات طرح جامع شهر جدید مکران مرکزی

استاندار محترم و رئیس شورای برنامه ریزی و توسعه استان هرمزگان

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1404/11/13 مصوبه مورخ 1404/3/17 شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان هرمزگان درخصوص موضوع “تدقیق محدوده و طرح جامع شهر جدید مکران مرکزی در پهنه آبکوهی ـ کلیرک” از پهنه‌های دهگانه مصوب شورای عالی جهت توسعه سکونتگاه های ساحلی جدید در استان هرمزگان را با توجه به صورتجلسه مورخ 1404/9/30 کمیته فنی مشترک شماره 1 و 5 مورد بررسی قرار داد و با توجه به پاسخ ها و اعلام نظرات واصل شده از دستگاه های مورد نظر به شرح:

• پاسخ شماره 28571ـ300ـ1404 مورخ 1404/8/20 معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست مبنی بر لزوم رعایت حرائم خوریات، مناطق حفاظتی تحت مدیریت سازمان، تالابها و جنگلهای حرا و همچنین سایر الزامات و ملاحظات

• پاسخ شماره 138527 مورخ 1404/7/28 معاونت عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور مبنی بر موافقت با ادغام روستاهای واقع در محدوده با شهر از نظر اجتماعی و سیاسی به تبع حذف کد آبادی های مربوطه

• پاسخ شماره 30067/ص/1404 مورخ 1404/7/30 سازمان بنادر و دریانوردی مبنی بر اعلام ملاحظات طرح iczm استان هرمزگان

• پاسخ شماره 66376 مورخ 1404/7/15 شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران مبنی بر لزوم انجام بررسی های مکانیابی توسط مشاور ذی صلاح برای احداث فرودگاه

مورد بررسی قرارداد و با لحاظ تأثیرات آن از جمله کاهش ظرفیت بندر پیشنهادی، رعایت حرائم زیست محیطی دریا و خوریات، خروج اراضی مربوط به دلتای نظامی و در نتیجه کاهش ظرفیت اشتغال قابل تحقق، مقرر نمود طرح جامع شهر جدید با رعایت ملاحظات زیر ظرف مدت 3 ماه بازنگری و پس از کنترل و تأیید مجدد کمیته فنی توسط دبیر محترم شورای عالی به مراجع مذکور ابلاغ شود. همچنین لازم است طی مکاتبه رسمی و ارائه طرح توسط شرکت عمران شهرهای جدید به شورای توسعه سواحل مکران ملاحظات مرجع مذکور جهت غنای طرح اخذ شود.

1ـ نقش، کارکرد و گروه های هدف

1ـ1ـ در اجرای سیاست های کلی توسعه دریا محور و همچنین سیاست اصولی دولت برای توسعه دریامحور، افزایش سهم اقتصاد دریا از اقتصاد کشور و منطقه و همچنین توانمندسازی جامعه محلی و برگشت عواید ناشی از توسعه به تمامی اقشار جامعه، ضرورت احداث شهر جدید در پهنه آبکوهی ـ کلیرک منطبق بر مصوبه صدرالاشاره شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، مورد تأیید قرار گرفته و مقرر شد این شهر جدید به گونه ای برنامه ریزی، مدیریت، طراحی و اجرا شود که تمامی اصول سیاست توسعه دریامحور، حفاظت فعال از محیط زیست، توسعه پایدار منابع آب و انرژی و توسعه جامعه محلی مورد توجه قرار گیرد.

1ـ2ـ این شهر جدید به عنوان نسلی نوین از سکونت گاه های جدید در کشور و به عنوان شهر اقتصادی و انرژی کارا (براساس مطالعات صورت گرفته)، با کارکردهای اقتصادی همچون کشاورزی، شیلات و تولید آبزیان (در ساحل و دریا)، گردشگری (ساحلی و دریایی) و سلامت شکل خواهد گرفت. بدیهی است کارکرد سکونتی و خدماتی این سکونت گاه جدید معطوف و در وابستگی کامل با نقش های اقتصادی بوده و اولویت شکل گیری و عملیاتی شدن نقش ها و کارکردهای جاذب اشتغال و فعالیت بر سکونت مورد تأکید می باشد. سایر نقش ها و کارکردهای مکمل مورد تأکید در مطالعات همچون لجستیک دریایی و زمینی در چهارچوب برنامه های کلان و مورد تأیید مراجع ذی ربط می تواند محقق شود.

1ـ3ـ بر مبنای نقش های برشمرده برای این شهر جدید، تنوعی از گروه های اقتصادی و اجتماعی هدفگذاری شده اند. تمهید شرایطی در طرح های جامع و برنامه های مدیریت، سرمایه گذاری و اجرا برای برگشت عواید به جامعه محلی و توانمندسازی آنان مورد تأکید می باشد. همچنین مسئولیت اجتماعی دولت، سرمایه گذار/ سرمایه گذاران در قبال توسعه محلی نوین و مبنای پیگیری شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید قرار گیرد.

1ـ4ـ در بازنگری طرح جامع، استفاده از رویکردهای مشارکتی و زمینه گرایی و بهره گیری از نظرات و مشارکت مؤثر گروه های هدف، جامعه محلی، سرمایه گذاران بالقوه شهر جدید، گردشگران و سایر گروه های هدف، بهره گیری از شیوه های نوین برنامه ریزی به ویژه در امر تأمین انرژی، بهره گیری از آموزه های موفق و پیشرو جهانی و … در چهارچوب مصوبه سال 1400 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران موضوع نگرش و روش نوین طرح های توسعه و عمران شهری مورد تأکید می باشد.

2ـ مدیریت اجرایی، تأمین مالی و سرمایه گذاری

2ـ1ـ با عنایت به رویکردهای برشمرده در بند 1ـ1ـ ، تأمین مالی و سرمایه گذاری اجرایی شهر جدید از طریق بخش خصوصی مورد تأکید بوده و لازم است همزمان با تدوین طرح و قبل از واگذاری زمین، ترتیبات قانونی لازم اعم از اهلیت سرمایه گذار و تضامین تحقق سرمایه گذاری در بستر قانون ایجاد شهرهای جدید و آیین نامه های اجرایی آن توسط شرکت عمران جدید انجام و مستندات همراه با طرح جامع به کمیته فنی ارائه گردد.

2ـ2ـ بر مبنای این رویکرد، مرحله بندی اجرایی طرح تهیه و به تأیید خواهد رسید. تمامی مراحل عملیاتی، اجرایی و نظارتی مبتنی بر مرحله بندی اجرایی خواهد بود که در چهارچوب طرح مورد نظر این و صورتجلسه تهیه و به تصویب خواهد رسید.

2ـ3ـ سرمایه گذار/ سرمایه گذاران مکلف به تهیه برنامه تأمین ملی و سرمایه گذاری کلی شهر جدید و به تفکیک فاربندی اجرایی به گونه ای خواهند بود که قابلیت نظارت و پایش را داشته و تمامی تعهدات قانونی طرفیت منطبق بر آن تدوین خواهد شد.

2ـ4ـ با توجه به اینکه استقرار جمعیت در پهنه مذکور حداقل در فاز اول بستگی تام به تحقق استقرار دو کلان فعالیت در حوزه صنعت و بندر دارد مقرر شد بررسی، تصویب و ابلاغ اسناد طرح جامع متوقف به ارائه اسناد مثبته و عملی مرتبط با استقرار فعالیت مذکور توسط مراجع مربوطه گردد.

2ـ5 ـ تمامی داده ها و اطلاعات مربوط به مدیریت اجرایی و سرمایه گذاری می بایست در قالب طرح جامع و سایر طرح های توسعه و عمران شهری تهیه و ارائه شده و به پس از تصویب این طرح ها موکول نشود.

2ـ6 ـ متناسب با برنامه زمانبندی و مرحله بندی اجرایی، الزامات و پیش شرط های اجرایی شدن هر کدام از مراحل و نقش ها و وظایف سازمان های دولتی، سرمایه گذار/ سرمایه گذاران تهیه و به تأیید برسد و مبنای پیگیری های آتی قرار گیرد.

3ـ اندازه شهر و جمعیت

3ـ1ـ ظرفیت جمعیت پذیری شهر با عنایت به ملاحظات مذکور با تعدیل قابل ملاحظه نسبت به مصوبه مرجع استانی 150 تا 175 هزار نفر مورد تأیید قرار گرفت.

3ـ2ـ آینده نگری و انطباق جمعیت پذیری در هر مرحله اجرایی مطابق برنامه زمانبندی و مرحله بندی اجرایی در فازهای ساخت و بهره برداری تدوین و ارائه شود.

4ـ محدوده

4ـ1ـ همسو با مصوبه قبلی شورای عالی محدوده شهر جدید تماماً در سمت غرب محور روستای کرتی و متناسب با جمعیت پذیری و براساس ملاحظات زیر از 7842 هکتار پیشنهادی استان به حدود 3300 الی 3500 هکتار تعدیل شود:

4ـ2ـ براساس ذیل بند 2 از بند 3 نامه شماره 28571ـ300ـ1404 مورخ 1404/8/20 معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست اراضی در فاصله 1500 متر از خط کرانه ساحلی به منظور انجام اقدامات حفاظتی و مدیریتی، از محدوده شهر حذف و به عنوان عرصه با قابلیت استفاده عموم در حریم تثبیت شود.

4ـ3ـ محدوده اراضی دلتای نظامی واقع در جنوب غربی شهر براساس اعلام نظر کتبی مدیرکل اداره آمایش معاونت مهندسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (نماینده وزارت دفاع در کمیته فنی) از محدوده شهر خارج شود (لازم به ذکر است محدوده نظامی مذکور با حریم 1500 متر زیست محیطی بند فوق همپوشانی داشته و با رعایت حریم مذکور حذف خواهد شد.)

4ـ4ـ حتی الامکان مستثنیات زراعی و واگذاری های انجام شده در داخل محدوده با اعلام نظر سازمان جهاد کشاورزی استان از محدوده خارج گردند.

4ـ5 ـ روستاهای (بیاهی، کرتی، توگنجک، لیرک و تلک)، واقع در لبه خط از محدوده خارج شوند.

4ـ6 ـ ضمـن تأکید بر لزوم بهره‌مندی شهر از فعالیتهای ذکر شده در قالب دهکده های کشاورزی، سلامت، ورزشی، علم و فناوری و رویداد و پارک های موضوعی (صخره ای، ساحلی و …) لازم است عرصه تخصیصی به آنها از محدوده و حریم شهر حذف و صرفاً دهکده فرهنگی در قالب کاربری های متداول شهری در محدوده تثبیت گردد. فعالیت مدنظر در این دهکده در قالب ضوابط مجاز ممنوع و مشروط استقرار فعالیت در سند پهنه بندی حریم شهر که مطابق با دستورالعمل مصوب شورای عالی تهیه خواهد شد ارائه می گردد.

5 ـ حریم
مساحت حریم حداکثر 5 برابر محدوده و با تأکید بر انطباق خط حریم بر روی عوارض مصنوع و یا طبیعی با رعایت ملاحظات زیر مورد بازنگری قرار گیرد:

5 ـ1ـ در پهنه حفاظت 1500 متر اعلامی سازمان حفاظت محیط زیست (مورد اشاره در بند 1 قسمت ب فوق)، استقرار مستحدثات سنگین ممنوع بوده و صرفاً استقرار مستحدثات پشتیبان با گستردگی عمومی و با اخذ نظر سازمان حفاظت محیط زیست مجاز خواهد بود.

5 ـ2ـ محدوده پهنه صنعتی با توجه به بررسی های جدید مشاور براساس تعدیل های صورت گرفته فوق الذکر اعم از جمعیت شهر و ظرفیت بارگیری بندر و به تبع تغییرات ایجاد شده در بخش های مختلف اشتغال و علی الخصوص بخش اشتغال صنعتی، اصلاح گردد.

6 ـ سایر

6 ـ1ـ ضروریست ملاحظات لازم الرعایه در حوزه زیست محیطی طی پیوست مجزای زیست و سلامت تهیه و نتایج آن پس از تأیید سازمان حفاظت محیط زیست در طرح جامع منعکس شود. ضمناً احداث بزرگ مقیاس از جمله بندر تجاری، آب شیرین کن و مجتمع های صنعتی موقوف به تهیه مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی (EIA) و همچنین مطالعات (SEA) با توجه به اثرات تجمعی مستحدثات مذکور خواهد بود.

6 ـ2ـ اصل مکانیابی از نظر سازمان پدافند غیرعامل مورد تأیید بوده و لیکن لازم است مطالعات پدافند غیرعامل در چهارچوب محورهای 22گانه مصوبه مورخ 1396/2/11 شورای عالی تهیه و به تأیید سازمان پدافند غیرعامل برسد.

6 ـ3ـ با توجه به اعلام موافقت وزارت کشور جهت ادغام روستاهای داخل محدوده با شهر و انجام ملاحظات فرهنگی و اجتماعی (و جلوگیری از تنشهای اجتماعی و قومی) و به تبع حذف کد آبادیهای مربوطه (نامه فوق الاشاره)، لازم است ضمن تدوین نظام حکمروایی شهری در دوران بهره برداری (با توجه به عدم وجود تجربه مشابه قبلی در کشور) الزامات فرهنگی، اجتماعی و مذهبی ساکنین روستاهای مذکور، در قالب پیوست فرهنگی و اجتماعی به صورت ویژه مد نظر قرار گرفته و بخشی از عواید حاصل از توسعه شهر نیز به تأمین رفاه و امکانات ساکنین بومی و محلی اختصاص یابد.

6 ـ4ـ ضمن تأکید بر ضرورت تهیه نقشه جمع مدیریت و هدایت آب های سطحی به عنوان یکی از اسناد طرح جامع شهر، بر استفاده از سیستم بازچرخانی آب و استفاده از آب خاکستری در توسعه فضای سبز تأکید و همچنین تأکید می شود کل آب شرب مورد نیاز طرح صرفاً از طریق آب شیرین کن تأمین خواهد شد.

6 ـ5 ـ تهیه پیوست کاهش خطر مستند به بند ج قانون مدیریت بحران کشور و همچنین مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ضروری می باشد.

خواهشمند است دستور فرمایید طرح جامع شهر جدید با رعایت چهارچوب مندرج در مصوبه در اسرع وقت تهیه و پس از اخذ مصوبه مرجع استانی جهت ادامه فرآیند تصویب به دبیرخانه شورای عالی ارسال گردد.

معاون شهرسازی و معماری و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ـ غلامرضا کاظمیان