مصوبه «سند ملی سلامت زنان جمهوری اسلامی ایران» که در جلسه ۹۲۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی و براساس مصوبه جلسه ۵۵۷ شورای معین به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجراء، ابلاغ می گردد :
مقدمه
جایگاه والای زنان در جامعه و نقش تعیین کننده آنان در تأمین سعادت نسل آینده و آرمان های فرهنگی و تربیتی جامعه، به ویژه به دلیل احراز نقش های مهم و ارزشمند خانوادگی؛ مستلزم و شایسته عنایت خاص به ارتقاء سلامت آنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور می باشد. گرچه در اندیشه اسلامی، زنان و مردان به لحاظ حقوق انسانی؛ عموماً دارای وجوه مشترکی می باشند، لیکن مبتنی بر حکمت الهی؛ از نظر ویژگی های جسمی و روانی، دارای تفاوت هایی هستند که راز تداوم حیات بشر و بنیان تأمین سلامت مادی و معنوی خانواده را تشکیل می دهند. بر این اساس و طبق شواهد علمی، برخی از بیماری ها و مشکلات سلامت زنان به علت ویژگی های زیستی، جنسی و جنسیتی، مختص آنان بوده و یا موجب خطر، شیوع، شدت، عوارض و تأثیر متفاوت بر زندگی آنان است و ضرورت توجه به تفاوت های بین دو جنس و نقش های اجتماعی آنان در مراقبت های سلامت را دوچندان می سازد.
بهبود چشمگیر وضعیت سلامت زنان و تحولات گسترده اجتماعی و ارتباطی در کشور طی دهه های اخیر و پیامدهای آن برای حیات خانوادگی و اجتماعی زنان؛ ضرورت آگاهی و توجه کامل سیاست گذران و مسئولان را به سلامت آنان در راستای ارتقاء سلامت جسمی، روحی، روان شناختی و جامعه شناختی در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی، بهره مندی از برنامه ها و تسهیلات بهداشتی و درمانی مناسب، برخورداری از سلامت زنان در عرصه های مختلف به ویژه حوزه های مرتبط با باروری، بارداری و زایمان سالم در چارچوب زیست عفیفانه، خانواده محور و سبک زندگی اسلامی ایرانی و مشارکت در سیاست گذاری، اجرا و نظارت در زمینه بهداشت و درمان حوزه زنان، بیش از پیش نمایان ساخته است.
در این راستا و به استناد مفاد بند ۶ اهداف سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی و به منظور به روزرسانی مصوبه «سیاست ها و راهبردهای ارتقاء سلامت زنان» (مصوب جلسه ۶۱۳ مورخ ۱۳۸۶/۰۸/۰۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی) و در اجرای ماده ۳ آیین نامه ستاد راهبری و نظارت سلامت (مصوب جلسه ۹۱۳ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۶ شورای عالی)؛ «سند ملی سلامت زنان جمهوری اسلامی ایران» به عنوان سندی جامع و راهبردی در قالب یک برنامه کشوری با تولیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حوزه سلامت جسمی و روانی و همکاری و مطالبه گری مسئولانه این وزارتخانه نسبت به عوامل اجتماعی و معنوی مؤثر بر سلامت از دستگاه های ذی ربط در چارچوب وظایف قانونی آنها؛ می کوشد با گسترش دسترسی زنان به مراقبت های باکیفیت سلامت؛ سلامت زنان و خانواده و بهره مندی آنان از زندگی طولانی و سالم را ارتقاء بخشد.
فصل اول : کلیات
اصطلاحات و تعاریف :
۱ـ سلامت : عبارت است از برخورداری کامل زیست آدمی به لحاظ جسم، روان، مناسبات اجتماعی و معنویت مبتنی بر شریعت اسلام. در این سند منظور از سلامت، بهبود و دستیابی به عملکرد کامل جسمی و روانی با توجه به عوامل اجتماعی و معنوی مؤثر بر آن می باشد.
۲ـ سلامت جسمانی : جنبه های مربوط به وضعیت فیزیکی و عملکرد بدن و نبود بیماری های جسمانی است.
۳ـ سلامت روانی : تعادل درون فردی و بین فردی در جنبه های مربوط به ساحت روان فرد اعم از ذهن، هیجان و رفتار که منجر به عملکرد مثبت و سازنده در فرد می گردد.
۴ـ سلامت اجتماعی : جنبه های مربوط به روابط فرد با دیگران، توانایی و کیفیت ارتباطات، تعاملات و سازگاری با هنجارهای اجتماعی است.
۵ ـ سلامت معنوی : برخورداری آدمی از حد نصاب لازم در مواجهه شناختاری و زیستاری شایسته با عالم غیب و غیب عالم.
۶ ـ سلامت زنان : برخورداری زنان و دختران از سلامت جسمی و روانی در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی با توجه به ویژگی های آنان در مراحل مختلف زندگی است و از جمله حقوق طبیعی و همگانی محسوب می شود؛ ضمن آنکه زنان؛ مسئول ایفاء نقش در تأمین و حفظ سلامت خود هستند، دولت ها مکلف اند در چارچوب وظایف و مأموریت قانونی خود نسبت به تأمین آن اقدام نمایند.
۷ـ سلامت باروری : در راستای سیاست های کلی جمعیت و با تأکید بر کرامت مادری و اهمیت و ارزش فرزندآوری به عنوان یک حق طبیعی و مسئولیت اجتماعی، سلامت باروری در این سند شامل سلامت جسمی و روانی کامل فرد در رابطه با تولید مثل و باروری در تمام طول زندگی بوده و صرفاً به معنی نبود بیماری و یا اختلال در فرایند باروری نیست. بر ایـن اساس؛ زنان باید زندگی جنسی سالم، آگاهانه، اخلاقی و عفیفانه داشته و در این راستا بتوانند از خدمات و مراقبت های بهداشتی مناسب در سنین باروری بهره مند و قادر به ازدواج، داشتن بارداری و زایمان سالم و ایمن باشند.
۸ ـ سلامت جنسی : عبارت است از برخورداری از سلامت جسمی و روانی در روابط جنسی در چارچوب شرع و قانون. این مفهوم؛ تنها به معنای نبود بیماری، اختلال و انحراف نیست؛ بلکه شامل زندگی اخلاقی و عفیفانه آحاد جامعه و پیشگیری از بیماری جنسی زوجین است.
۹ـ نظام سلامت : به مجموعه ای از سازمان ها، نهادها، منابع و فعالیت هایی اطلاق می شود که هدف آنها تأمین، حفظ، ارتقاء و یا بازگرداندن سلامت با محوریت عدالت است.
۱۰ـ ارتقاء سلامت : عبارت است از مجموعه ای از فعالیت ها و راهبردهایی که هدف آنها بهبود و افزایش سطح سلامت افراد، خانواده و جامعه به صورت عادلانه با اولویت پیشگیری از بیماری ها و اصلاح سبک زندگی است.
۱۱ـ پیشگیری از بیماری ها : پیشگیری از بیماری ها، دربرگیرنده اقداماتی است که علاوه بر جلوگیری از وقوع بیماری، پیشرفت آن را نیز متوقف و در صورت بروز، عوارض آن را کم می کند.
۱۲ـ رفتارهای پرخطر : رفتارهایی که موجب افزایش احتمال آسیب به سلامت جسمی و روانی فرد و دیگران می گردد (از جمله مصرف مواد مخدر و الکل، رانندگی خطرناک، رفتارهای جنسی آسیب زا یا غیر شرعی، اعتیاد به فضای مجازی و…).
۱۳ـ عوامل خطر : عبارت است از رفتار، ابعاد شیوه زندگی یا مؤلفه های محیطی که منجر به استعداد فزاینده ابتلا به بیماری، ناخوشی یا صدمات بوده و یا به وجودآورنده و علت این حالت ها باشد.
۱۴ـ آسیب اجتماعی : عبارت است از هر رفتاری که فرد به صورت عمدی یا غیرعمدی و برخلاف هنجارها، ارزش ها و اصول، آداب دینی و اخلاقی اجتماع انجام دهد؛ به نحوی که کارکرد فرد را مختل و به دنبال آن به کارکرد خانواده و جامعه نیز آسیب می زند.
۱۵ـ عوامل تعیین کننده فردی و اجتماعی مؤثر بر سلامت : شامل مؤلفه های مختلف از جمله عوامل فردی (زیست شناختی، وضعیت توانمندی و شیوه زندگی)، خانوادگی (حمایت خانوادگی، حقوق و مسئولیت های خانوادگی و روابط خانوادگی)، اجتماعی (سرمایه اجتماعی، شرایط زندگی و کار، سیاست ها و ساختارها، و شرایط کلی ملی، منطقه ای و جهانی) افراد است که می تواند در وضعیت کلی سلامت همه جانبه انسان اثرگذار باشد.
۱۶ـ زیست عفیفانه : زیست عفیفانه به معنای زندگی مبتنی بر انطباق انواع خواسته ها، کشش ها و لذت جویی های فردی (از جمله در حوزه امر جنسی) با عقل، ارزش های اخلاقی و چارچوب احکام شرعی است.
۱۷ـ سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی : منظومه الگوهای زیستی انتخابی و نسبتاً پایدار مبتنی بر نظام های اعتقادی، علمی، اخلاقی، معنوی و موازین شرعی اسلام که بر بستر زیست بوم ایران، در ساحت های چهارگانه روابط انسان با خدا، خود، انسان ها و دنیا و دستاوردهای بشری، در جهت شکل گیری تمدن نوین اسلامی با سازوکارهای حکمرانی در دولت اسلامی در مواجهه با سبک های زندگی معارض و رقیب تقویت می شود.
۱۸ـ خودمراقبتی : مجموعه ای از رفتارها، مهارت ها و تصمیم های مسئولانه و آگاهانه افراد، خانواده ها و جامعه برای حفظ و ارتقاء سلامت و پیشگیری و مقابله با آسیب، بیماری و ناتوانی مبتنی بر تعهدات اخلاقی و آموزه های اسلامی.
۱۹ـ سواد سلامت : توانایی افراد در دسترسی، درک، ارزیابی و به کارگیری اطلاعات مرتبط با سلامت است تا بتوانند تصمیم های درست و آگاهانه ای برای حفظ و بهبود سلامت خود و دیگران اتخاذ کنند.
فصل دوم : مبانی، اصول و ارزش ها
مبانی، اصول و ارزش های حاکم بر سند، شامل می گردد بر التزام به :
۱ـ دیدگاه اسلامی نسبت به جایگاه والای زن در جوهره خلقت، حفظ کرامت و حقوق انسانی زن و نقش تعیین کننده وی در شکل گیری فرهنگ، تربیت، سعادت و حفظ و ارتقاء سلامت خود، خانواده و جامعه
۲ـ اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اصول ۱۰، ۲۱، ۲۹، ۴۳ و سیاست های کلی در حوزه های سلامت، خانواده، جمعیت و بازخوانی و تجمیع تمامی موارد مرتبط با سلامت زنان در سایر اسناد بالادستی کشور
۳ـ منشور حقوق و مسئولیت های زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۱۳۸۳) و تصریح بر حق زنان در برخورداری از سلامت جسمی و روانی با توجه به ویژگی های آنان در مراحل مختلف زندگی
۴ـ آموزه های دینی، موازین شرعی، ارزش ها و هویت انقلابی و فرهنگی، الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت، تشکیل و تحکیم و تعالی خانواده، توازن حق و تکلیف، ترویج سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی خانواده محور و تحقق زیست عفیفانه در حفظ و ارتقاء سلامت زنان، خانواده و جامعه و پیشگیری از انواع آسیب ها و عوامل تهدید کننده سلامت
۵ ـ رشد و تعالی همه جانبه زنان، خانواده و جامعه، ارزش گذاری ویژه نسبت به کرامت مادری، فرزندآوری و بهره مندی از خانواده پایدار، سالم، متعالی و توانمند در تربیت نسل مؤمن و فرهیخته
۶ ـ اتخاذ رویکرد جامع و نظام مند به سلامت زنان در ابعاد مختلف آن با توجه به تمایزات جنسی و جنسیتی و نقش های چندگانه آنان و سایر مؤلفه های سلامت در دوره های مختلف زندگی زنان مبتنی بر شواهد و مستندات علمی در چارچوب سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی
۷ـ ارتقاء عدالت در سلامت زنان و دسترسی به امکانات، حمایت ها، خدمات و مراقبت های بهداشتی درمانی موردنیاز و با کیفیت، متناسب با شرایط، اقتضائات و زیست بوم متنوع با تأکید بر اصل توازن حق و تکلیف در آموزه های اسلامی
فصل سوم : چشم انداز، اهداف، سیاست ها و اقدامات ملی
چشم انداز :
با اتکاء به قدرت لایزال الهی و در پرتو ایمان و عزم ملی و کوشش عالمانه، مدبرانه و برنامه ریزی شده جمعی و در مسیر تحقق آرمان های انقلاب اسلامی و اصول قانون اساسی؛ کشور جمهوری اسلامی ایران، هم راستا با مقتضیات فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی خود، متکی بر اصول اخلاقی و ارزش های اسلامی، ملی و انقلابی در افق چشم انداز ۱۴۱۴ دارای چنین ویژگی هایی خواهد بود :
۱ـ متعهد به ارزش های دینی، ملی و انقلابی، خانواده محور، باورمند به کرامت مادری و ارزشمندی فرزندآوری در مسیر پیشرفت، سرافرازی و پویایی
۲ـ بهره مند از خانواده های مستحکم و پایدار، سالم، متعالی و توانمند در تربیت نسل مؤمن و فرهیخته
۳ـ دارای جامعه زنان برخوردار از کرامت و حقوق انسانی و عدالت در سلامت
۴ـ دارای جامعه زنان سالم، مادران سالم، خانواده های سالم بافضیلت و پرنشاط و بهره مند از سطح بالای سلامت، کیفیت زندگی، امنیت غذایی، تأمین اجتماعی و محیط زیست امن و سالم
۵ ـ دارای زنان توانمند و مؤثر در تولید علم و فناوری و تصمیم سازی نظام سلامت
۶ ـ برخوردار از اخلاق حرفه ای و فرهنگ اسلامی و عاری از اقدامات سوداگرایانه در ابعاد مختلف سلامت زنان
اهداف :
۱ـ حفظ، تأمین و ارتقاء سلامت زنان در ابعاد جسمی و روانی با توجه به عوامل اجتماعی و معنوی مؤثر، پیشگیری از بیماری ها و کاهش عوامل تهدیدکننده سلامت زنان در تمام دوره های زندگی در چارچوب ارزش ها و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی
۲ـ تقویت نقش زنان و مشارکت مؤثر آنان در سطوح مختلف سیاست گذاری، تصمیم سازی، تصمیم گیری و اجرا در راستای تأمین سلامت خود، خانواده و جامعه با رویکرد خانواده محوری و ارتقاء کرامت مادری و فرزندآوری
۳ـ اصلاح و رفع موانع مؤثر بر ارتقاء سلامت زنان در چارچوب اهداف ۱ و ۲ فوق الذکر
سیاست ها :
۱ـ توسعه تحقیقات، نظام پایش، ارزیابی و تحلیل مستمر وضعیت سلامت زنان و تحلیل اطلاعات سلامت به تفکیک جنس، گروه های سنی و شاخص های جمعیتی در سطح ملی و استانی (هدف ۱)
۲ـ تقویت و بهبود سیاست ها و ارتقاء برنامه های ملی سلامت جسمی و روانی زنان با توجه به عوامل اجتماعی و معنوی مؤثر براساس نیازها، ارزش ها و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی (هدف ۱)
۳ـ تبیین و ترویج باروری ایمن، افزایش فرزندآوری و پیشگیری از سقط غیر قانونی جنین (هدف ۱)
۴ـ گسترش دسترسی به خدمات و مراقبت های سلامت با کیفیت مناسب و متناسب با نیازهای زنان در چارچوب ارزش ها و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و با توجه به موازین شرعی (هدف ۱)
۵ ـ توسعه و ارتقاء عدالت در سلامت زنان و بهبود شاخص های آن در مناطق مختلف کشور (هدف ۱)
۶ ـ افزایش آگاهی جامعه و خانواده در زمینه نیازهای سلامت زنان و نقش زنان و مادران در توسعه خانواده محور سلامت (هدف ۲)
۷ـ توان افزایی و حمایت از نقش های مختلف زنان در خانواده و جامعه به ویژه نقش مادری و فرزندآوری مبتنی بر زیست بوم مناطق مختلف کشور (هدف ۲)
۸ ـ تقویت نقش آفرینی زنان در سطوح عالی سیاست گذاری، تصمیم سازی، تصمیم گیری و اجرایی مرتبط با سلامت زنان مبتنی بر شایسته سالاری با هدف لحاظ حداکثری اقتضائات زنان و مادران (هدف ۲)
۹ـ توسعه فرهنگ و ارتقاء و اصلاح برنامه های خودمراقبتی و سواد سلامت زنان و خانواده در چارچوب زیست عفیفانه و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی (هدف ۲)
۱۰ـ توسعه کمی و کیفی آموزش علوم سلامت و پزشکی به زنان در کسب تخصص های مورد نیاز سلامت جسمی و روانی زنان در راستای تحقق اهداف «قانون انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی با موازین شرع مقدس مصوب ۱۳۷۷» (هدف ۲)
۱۱ـ تقویت نگرش اختصاصی به نیازمندی های ویژه سلامت زنان در سطوح مختلف سیاست گذاری، تصمیم گیری و اجرایی (هدف ۲)
۱۲ـ بهبود و ارتقاء دسترسی زنان به خدمات مورد نیاز سلامت با تأکید بر اجرای کامل «قانون انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی با موازین شرع مقدس مصوب ۱۳۷۷» و آیین نامه اجرایی آن در سطوح مختلف نظام سلامت (هدف ۳)
۱۳ـ تقویت همکاری ها و هماهنگی های بین بخشی در راستای ارتقاء سلامت زنان (هدف ۳)
۱۴ـ حمایت از تقویت نقش محوری مادری و تربیتی زنان در خانواده (هدف ۳)
۱۵ـ توسعه و ارتقاء برنامه های سلامت زنان و تأمین سلامت خانواده محور و همه جانبه دختران و زنان آسیب دیده و در معرض آسیب و دارای رفتار های پرخطر در چارچوب ارزش ها و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و توان افزایی آنان از طریق اقدامات و خدمات حمایتی لازم (هدف ۳)
۱۶ـ تدوین و اصلاح قوانین و مقررات حمایت از سلامت زنان و بهبود عوامل اجتماعی مؤثر بر آن در چارچوب تقویت و استحکام بنیان خانواده (هدف ۳)
۱۷ـ حمایت از تبیین و ترویج فرهنگ و تسهیل ازدواج به هنگام نیاز، تشکیل خانواده سالم، حفظ و استحکام کیان خانواده و پیشگیری از طلاق (هدف ۳)
۱۸ـ حمایت از پیشگیری، کنترل و کاهش آسیب های اجتماعی مؤثر بر سلامت زنان در چارچوب فرهنگ، ارزش ها و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی (هدف ۳)
۱۹ـ حمایت از ارتقاء امنیت خانوادگی و اجتماعی زنان (هدف ۳)
۲۰ـ تمهید سامان دهی انواع مراکز تخصصی آموزش و مشاوره مرتبط با ازدواج و خانواده و جهت دهی آنان به ارائه خدمات آموزشی، مشاوره ای و درمانی در چارچوب اصول و ارزش های اخلاقی و اسلامی (هدف ۳)
اقدامات ملی :
۱ـ رصد و ارزیابی مستمر وضعیت سلامت زنان با طراحی و استقرار سامانه پایش و مراقبت براساس شاخص های بومی و ملی استانداردشده (با تأکید بر شاخص های جوانی جمعیت)، به کارگیری شیوه استاندارد جمع آوری و ارائه اطلاعات با رعایت اصول محرمانگی و امنیت اطلاعات متناسب با گروه های هدف در سطوح مختلف مدیریتی (سیاست گذاران، مدیران، محققان و جامعه) و تعیین اولویت های دوره ای (سیاست۱)
۲ـ ارتقاء کمی و کیفی تحقیقات و توسعه پژوهش های بین رشته ای مرتبط با سلامت زنان و گسترش، انتشار و کاربست دستاوردهای آنها (سیاست ۱)
۳ـ توسعه همکاری های بین بخشی و استفاده از تجارب بین المللی در حوزه اطلاعات، تحقیقات و برنامه ریزی مرتبط با سلامت زنان در چارچوب سیاست ها و قوانین جمهوری اسلامی ایران با ملاحظه ارزش ها و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی (سیاست های ۱، ۲ و ۱۳)
۴ـ کمک به جریان سازی علمی ناظر به بهبود شرایط و اقتضائات سلامت زنان در تدوین سیاست ها، قوانین و مقررات، تقویت گفتمان سازی بین محافل و مجامع دینی، علمی و فرهنگی ملی و ارتقاء نقش آفرینی حوزه های علمیه در ارائه دیدگاه های فقهی از طریق تولید محتوا و اطلاع رسانی در مسائل مرتبط با سلامت زنان (سیاست های ۱، ۶، ۱۱ و ۱۳)
۵ ـ پیشنهاد و همکاری در بازنگری سیاست ها و برنامه های سلامت زنان براساس نتایج ارزشیابی و نظارت بر اجرای سیاست ها و برنامه ها، عملکرد نظام سلامت، پیامدها و عوامل مؤثر بر بهبود و راه های تقویت و توسعه سلامت زنان در چارچوب اسناد بالادستی با استفاده از شاخص های بومی و ملی (سیاست های ۱ و ۲)
۶ ـ کمک به سیاست گذاری، برنامه ریزی و آگاهی بخشی از شواهد در حوزه سلامت زنان و گسترش شواهد علمی، تجربیات و دانش ضمنی در خصوص شرایط و نیازهای ویژه آنان در چارچوب سیاست ها و برنامه های پنج ساله پیشرفت کشور و انسجام بخشی به سیاست ها و رویکردهای سلامت زنان بین بخش های سیاست گذار و اجرایی (سیاست های ۲، ۱۱، ۱۳ و ۱۶)
۷ـ ارتقاء برنامه های سلامت باروری و فرزندآوری، سلامت مادران در بخش بهداشت و درمان و رفع چالش های اجرایی آن با هدف افزایش موالید، کاهش مرگ و میر مادران در اثر عوارض بارداری و زایمان، کاهش میزان سزارین، کاهش میزان زایمان های غیرایمن، کاهش سقط جنین، کاهش بارداری های تهدید کننده حیات مادر و کودک، کاهش میزان ناباروری (در چارچوب مواد مرتبط قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت) و بهبود سلامت جنسی و سلامت بلوغ خانواده محور مبتنی بر سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و کاهش بیماری های منتقله جنسی از طریق بهبود پوشش و تقویت برنامه های ملی سلامت و بهداشت تولید مثل، بارداری و فرزندآوری شامل بارداری های نیازمند مراقبت ویژه و اصلاح سبک زندگی و پیشگیری از رفتارهای پرخطر خارج از زیست عفیفانه (سیاست های ۲ و ۳)
۸ ـ تدوین و بهبود سیاست ها و قوانین مرتبط با خدمات و فناوری های نوین کمک باروری با ملاحظه مصالح خانواده و سلامت زنان مبتنی بر شواهد علمی در چارچوب موازین شرعی، فرهنگ اسلامی ـ ایرانی و توسعه پژوهش های علمی و فقهی در راستای تبیین ابعاد و مفاهیم مربوطه (سیاست های ۲ و ۳)
۹ـ ارتقاء برنامه ها و ارائه خدمات مورد نیاز سلامت جسمی زنان به ویژه امنیت غذایی و تأمین تغذیه سالم طی دوره های مختلف زندگی و کنترل و پیشگیری از بیماری های پرخطر و شایع، اختلالات اسکلتی ـ عضلانی، سرطان های شایع، معلولیت های جسمی و تقویت دسترسی عادلانه آنها به خدمات توانبخشی مورد نیاز، به ویژه در دوران سالمندی و شرایط خاص و بحرانی خانواده (سیاست های ۲ و ۴)
۱۰ـ ظرفیت سازی نیروی انسانی و مراکز خدماتی نظام سلامت در خصوص مشاوره ازدواج و سلامت جنسی با طراحی و به کارگیری الگوها و محتوای مناسب مبتنی بر شواهد علمی، آموزه های اسلامی، خانواده محوری و زیست عفیفانه (سیاست های ۲ و ۴)
۱۱ـ تقویت و توسعه برنامه های ارتقاء سلامت روانی و پیشگیری و درمان اختلالات روان پزشکی/ روانشناختی در سطح ملی و استانی مبتنی بر زیست بوم با تأکید بر عوامل مؤثر بر سلامت روان زنان در طول رشد و مراحل مختلف زندگی به ویژه دوران کودکی، نوجوانی و سالمندی با تأکید بر افزایش توانمندی و مهارت های زنان و خانواده ها در غنی سازی روابط بین فردی، خانوادگی و زناشویی، فرزندپروری اسلامی، مدیریت هیجانات، توسعه انگیزش و امید، مهارت های شناختی و ترویج سبک زندگی روانی اجتماعی مبتنی بر فرهنگ و ارزش های اسلامی ـ ایرانی(سیاست های ۲، ۴ و ۷)
۱۲ـ تقویت و اصلاح نگرش به منظور هویت یابی روانی اجتماعی سالم و ارتقاء امنییت خانوادگی، پیشگیری از معلولیت های روانی و خودکشی، حمایت روانی و اجتماعی از زنان و خانواده ها و ارائه خدمات توانبخشی به ویژه در بحران ها و بلایا و توان افزایی و مهارت آموزی آنان به منظور کاهش و رفع اختلالات و ناتوانی های روانی با ترویج سبک زندگی مبتنی بر فرهنگ و ارزش های اسلامی ـ ایرانی(سیاست های ۲، ۷، ۹ و ۱۳)
۱۳ـ همکاری در تدوین سیاست ها و قوانین مؤثر بر سلامت جسمی و روانی زنان در ارتباط با تأمین امنیت اجتماعی و خانوادگی، محیط کار و تحصیل، صیانت از حقوق فردی، خانوادگی و اجتماعی آنان و توسعه برنامه های خانواده محور با توجه به ارزش های اسلامی ـ ایرانی، سیاست های بالادستی، اسناد ملی و قوانین مرتبط (سیاست های ۲، ۱۶ و ۱۹)
۱۴ـ پیشنهاد سیاست ها، قوانین و برنامه های مؤثر بر سلامت جسمی و روانی به منظور توسعه و ارتقاء سلامت زنان به مراجع ذی ربط با توجه به نیازهای دوره های مختلف زندگی، زنان مناطق محروم و حاشیه شهرها و ارزیابی مستمر وضعیت دسترسی و بهره مندی عادلانه آنان از خدمات سلامت، و تقویت مشارکت های مردمی (داوطلبان و خیران سلامت) در ارائه خدمات در چارچوب سیاست های کلی خانواده و جمعیت؛ ابلاغی مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۲ و ۱۳۹۵ (سیاست های ۴، ۵، ۱۱ و ۱۶)
۱۵ـ مواجهه فعال با انگاره ها و جریان های غلط رایج درباره حق بر بدن، آزادی های فردی و روابط جنسی و پیشگیری از تشدید ابهام آفرینی در حوزه جنسیت خارج از تعریف جنسیت واقعی (بر مبنای ژنتیک) و منحصر در مرد و زن
۱۶ـ تقویت برنامه های خانواده محور مشاوره ای و روان درمانی برای مبتلایان به اختلالات جنسی از جمله هویت جنسیتی و گرایش جنسی غیرطبیعی در راستای رفع این مشکلات در چارچوب قوانین و موازین شرعی (سیاست ۲)
۱۷ـ برنامه ریزی و مشارکت مؤثر برای افزایش سطح سواد سلامت و اصلاح نگرش جامعه درخصوص اهمیت مراقبت و تأمین سلامت زنان وتوان افزایی، مهارت آموزی خودمراقبتی و تاب آوری آنان در مواجهه با عوامل تهدیدکننده سلامت از طریق برنامه های تعلیم و تربیت سطوح مختلف آموزش همگانی و همکاری و همراهی افراد و گروه های مرجع از جمله روحانیون، اساتید دانشگاه ها، هنرمندان، ورزشکاران و … مبتنی بر زیست عفیفانه و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی (سیاست های ۲، ۹ و ۱۳)
۱۸ـ ارتقاء آگاهی های مرتبط با دوران بلوغ در دختران، تقویت آگاهی و مهارت های ایشان برای اتخاذ تصمیم ها و رفتارهای مناسب در جهت حفظ و بهبود سلامت جسمی و روانی خود، خویشتن داری و پیشگیری از بروز رفتارهای پرخطر و همچنین مشارکت بین بخشی در جهت کمک به ظرفیت سازی ساختار بهداشت مدارس در ارائه خدمات مشاوره و ارتقاء سلامت در چارچوب آموزه های اخلاقی، زیست عفیفانه و سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی (سیاست های ۲ و ۹)
۱۹ـ هماهنگی و جلب مشارکت رسانه ها و دستگاه های فرهنگی به ویژه رسانه ملی برای آگاهی بخشی در زمینه اهمیت حفظ و ارتقاء سلامت زنان و ترویج سبک زندگی سالم اسلامی ـ ایرانی و مواجهه فعال با تمامی نشانگان سبک زندگی ناسالم و متأثر از تهاجم فرهنگی مرتبط با حوزه سلامت زنان از قبیل مصرف نامتعارف لوازم آرایش، جراحی های زیبایی غیرضروری و نامتعارف، پیکرتراشی، کاشت ناخن، نگهداری از حیوانات خانگی نامتعارف یا متعارض با فرهنگ دینی و … (سیاست های ۶، ۹، ۱۳، ۱۴ و ۱۸)
۲۰ـ جلب همکاری بین بخشی سازمان های ذی ربط و مشارکت های حمایتی و داوطلبانه افراد، سازمان های مردم نهاد، گروه های جهادی و مراکز مددکاری اجتماعی در اجرای برنامه های بهبود دهنده سلامت زنان و خانواده و ارتقاء خودمراقبتی و سواد سلامت و افزایش دسترسی عادلانه همه زنان به خدمات سلامت با تأکید بر اقشار آسیب پذیر (سیاست های ۹، ۱۲ و ۱۳)
۲۱ـ کمک به توسعه فرهنگ ورزش و سلامت حرکتی دختران و زنان از طریق آموزش و استفاده از رسانه ها، اختصاص زمان مناسب، فراهم سازی تسهیلات و تجهیزات لازم جهت انجام فعالیت های فیزیکی (سیاست های ۲، ۹ و ۱۴)
۲۲ـ فرهنگ سازی تغذیه سالم و حلال، آگاه سازی در خصوص تهیه مواد و شیوه پخت سالم، ترویج و ارتقاء رفتارها و عادات غذایی سالم در بین زنان و خانواده ها و مقابله مؤثر با تولید، واردات و تبلیغ غذاهای ناسالم (سیاست های ۲، ۹ و ۱۴)
۲۳ـ توسعه آگاهی ها و آموزش های لازم برای پیشگیری و مقابله با بیماری های منتقله جنسی صرفاً به والدین و جوانان در آستانه ازدواج در چارچوب تربیت دینی و زیست عفیفانه و خانواده محور و توسعه ارائه خدمات آموزشی، پیشگیرانه و درمانی به جمعیت های مبتلا و اقشار آسیب دیده در معرض بیشترین خطر ابتلا به این بیماری ها بعد از سن بلوغ از طریق طراحی و پیاده سازی برنامه های متنوع و مؤثر با تأکید بر بهره گیری از نیروهای همسان (سیاست های ۲، ۹، ۱۲و ۱۸)
۲۴ـ حمایت و برنامه ریزی برای اختصاص منابع لازم برای آموزش های عمومی در جهت ارتقاء دانش، مهارت و درک لازم برای اتخاذ تصمیم ها و رفتارهای مناسب برای حفظ و ارتقاء سلامت خود و خانواده (سیاست های ۹ و ۱۳)
۲۵ـ ارتقاء سطح آگاهی عمومی در پیشگیری و کاهش آسیب های اجتماعی و رفتارهای پرخطر مؤثر بر سلامت جسمی و روانی زنان (مصرف دخانیات، الکل، روانگردان ها، مواد مخدر و روابط ناسالم جنسی) و توسعه آگاهی زنان و دختران جوان نسبت به آثار و پیامدهای منفی این رفتارها و ترویج ارزش های دینی اخلاقی و معنوی (سیاست های ۱۴، ۱۵ و ۱۸)
۲۶ـ توسعه و ارتقاء عدالت در دسترسی به خدمات سلامت و حمایت از بهره مندی زنان و خانواده های در معرض آسیب، به ویژه گروه های کم درآمد، مناطق محروم و حاشیه شهرها، زنان مهاجر داخلی (جنگ زده، زلزله زده و …) و پناهنده قانونی، زنان دارای معلولیت (جسمی، عصبی، روانی) و مشکلات اجتماعی، زنان خودسرپرست، بدسرپرست و سرپرست خانوار، زنان زندانی و خانواده های زندانیان (سیاست های ۲، ۱۲، ۱۵ و ۱۸)
۲۷ـ مشارکت در برنامه ریزی با آگاهی از وضعیت اعتیاد زنان (افزایش تعداد، نرخ رشد، کاهش سن شروع اعتیاد) و متناسب سازی سیاست ها، روش ها و خدمات سلامت زنان با برنامه های کنترل و پیشگیری از اعتیاد (سیاست های ۲، ۱۵ و ۱۸)
۲۸ـ کمک به شفاف سازی مسئولیت و تقویت نقش و عملکرد دستگاه ها و سازمان های مختلف درخصوص تقویت بنیه علمی، مهارتی و مالی اقشار آسیب دیده زنان با تأکید برمناطق محروم و حمایت از کارآفرینی به منظور پیشگیری، ایمن سازی و کنترل آسیب های اجتماعی مؤثر بر سلامت زنان، در چارچوب برنامه های پنج ساله پیشرفت کشور (سیاست های ۷، ۱۳، ۱۵ و ۱۸)
۲۹ـ حمایت از بهبود قوانین حمایتی مورد نیاز زنان در مواجهه با آسیب های اجتماعی مؤثر بر سلامت زنان با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه و تقویت ضمانت اجرایی، توسعه پوشش تأمین اجتماعی از طریق تشویق و تسهیل ازدواج و توان افزایی و حمایت حقوقی، اقتصادی و فرهنگی از خانواده های دارای سرپرست زن (سیاست های ۱۳ و ۱۵، ۱۶، ۱۷ و ۱۸)
۳۰ـ کمک به توسعه زمینه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی ازدواج و ترویج به هنگام، آسان، آگاهانه و پایدار بر اساس معیارهای مناسب و رفع موانع فرهنگی مرتبط و مذمت تجردگرایی (سیاست های ۱۴ و ۱۷)
۳۱ـ کمک به تبیین و ترویج الگوی صحیح خانواده، آگاهی از حقوق و مسئولیت های متقابل زوجین، تکریم و حمایت از نقش مادری، افزایش آگاهی و مهارت های فردی، خانوادگی و اجتماعی جهت تشکیل، انسجام و تحکیم و تقویت کارکردهای خانواده و برقراری روابط سالم خانوادگی و زناشویی، تقویت فرهنگ تعهد، وفاداری، همکاری و مسئولیت پذیری، ایثار و گذشت در خانواده ها در چارچوب ارزش های اسلامی ـ ایرانی (سیاست های ۷، ۱۴، ۱۶ و ۱۷)
۳۲ـ همکاری در اصلاح و اجرای سیاست ها و قوانین جهت توازن بخشی به نقش های چندگانه زنان با اولویت نقش ها و مسئولیت های خانوادگی، تسهیل نقش آفرینی و مشارکت زنان در سطوح تصمیم گیری های کلان و مدیریتی در عرصه های اجتماعی و فرهنگی در راستای پیشرفت و تقویت خانواده و جامعه در قالب الگوی سوم زن مسلمان (سیاست های ۵، ۷، ۸ و ۱۱)
۳۳ـ کمک به بازنگری الگوی اشتغال زنان، در جهت حفظ و ارتقاء سلامت زنان شاغل با کاهش مخاطرات شغلی مؤثر بر سلامت آنان و نیز حمایت از متناسب سازی شرایط شغلی و محیط کار با اصل خانواده محوری و حمایت از امنیت شغلی و سلامت جسمی و روانی مادران شاغل به ویژه پس از مرخصی زایمان و در دوران شیردهی (سیاست های ۲، ۷، ۱۱، ۱۳، ۱۴ و ۱۶)
۳۴ـ افزایش سطح حمایت های اجتماعی مؤثر بر سلامت از جامعه زنان با عنایت به اهمیت سرمایه اجتماعی آنان و تأکید تعالیم دینی نسبت به حمایت از زنان و استحکام خانواده از طریق حمایت از فراهم سازی بستر فرهنگی و قانونی، هماهنگی، پیگیری و نظارت بر اجرای قوانین حمایت از زنان و خانواده و دستورالعمل های مرتبط، همکاری در اصلاحات و به روزآوری در موارد مؤثر بر سلامت جسمی و روانی زنان (سیاست های ۷، ۱۱، ۱۳، ۱۶ و ۱۹)
۳۵ـ کمک و مشارکت در ترویج و تقویت باورهای دینی و معنوی جامعه، توسعه امکانات لازم جهت تسهیل امر دینداری و تقویت و زمینه سازی مناسب جهت گسترش گرایش زنان و خانواده ها به انجام فرائض دینی و دستورات اخلاقی و افزایش آگاهی آنان و خانواده از تأثیر عبادت و ارتباط با خدا، دعا، توکل و یاری جستن از او، انس و تدبر در قرآن بر ایجاد آرامش و کاهش استرس، ارتقاء سلامت روحی روانی، توسعه فرهنگ عفاف و تأمین امنیت روانی و اجتماعی (سیاست های ۲ و ۱۴)
۳۶ـ کمک به آموزش و آگاه سازی زنان از سیره اولیای الهی، الگوگیری از آنها و آگاهی از تأثیر انس با قرآن و اهل بیت و ترک گناهان و رذایل اخلاقی بر ارتقاء آرامش روحی، روانی و کیفیت زندگی (سیاست های ۲ و ۱۴)
۳۷ـ حمایت از تبیین ارزش انسانی زنان و نقش آنان در تقویت هویت ملی، دینی و معنوی خانواده و جامعه در راستای ارتقاء خودباوری، اعتماد به نفس و تکریم منزلت زنان و مادران در جامعه در رشد و تعالی و تربیت نسل سالم و متدین و جامعه پویا با تأکید بر نقش و ظرفیت زنان خانه دار (سیاست های ۲، ۷ و ۱۴)
۳۸ـ متناسب سازی نحوه ارائه خدمات سلامت زنان با شأن انسانی و لحاظ اصول اعتقادی و فرهنگی آنان و جامعه در اعتباربخشی مراکز ارائه دهنده خدمات پیشگیری، درمانی، مراقبتی، آموزشی و تشخیصی بخش خصوصی و دولتی در راستای اجرای قانون انطباق امور اداری و فنی مؤسسات پزشکی با موازین شرع مقدس (سیاست های ۲ و ۱۲)
۳۹ـ بهبود کیفیت و پوشش همگانی خدمات سلامت زنان متناسب با نیازهای گروه های سنی مختلف آنان به ویژه در ابعاد رضایت مندی، اثربخشی و محافظت مالی از طریق ارتقاء اولویت گذاری و تناسب بسته های خدمات سلامت جسمی و روانی زنان و افزایش پوشش بیمه با مشارکت بخش خصوصی و مدیریت تأمین مالی (سیاست های ۴، ۵، ۱۱ و ۱۲)
۴۰ـ تقویت دسترسی به خدمات مورد نیاز سلامت زنان، به ویژه در زمینه گسترش بهره مندی از بسته های خدمات بیمه ای سلامت جسمی و روانی زنان (خودمراقبتی، پیشگیری، بیماریابی، توان بخشی)، ساماندهی و هدفمندسازی بیمه ها و فرایندهای تأمین اجتماعی، در راستای توان افزایی و خوداتکایی خانواده ها با تأکید بر دهک های پایین درآمدی (سیاست های ۴ و ۱۲)
۴۱ـ تبیین نقش زنان متخصص در حوزه های مرتبط با سلامت، شناسایی و بهره مندی کشور از استعدادها، ظرفیت های علمی و توانمندی های جامعه زنان در این حوزه ها، ارتقاء نقش آفرینی آنان در بهبود وضعیت سلامت و رفع موانع مشارکت شان در تصمیم گیری های مؤثر بر سلامت زنان و خانواده (سیاست ۸)
۴۲ـ کمک و مشارکت در ایجاد فرصت و امکانات عادلانه در تربیت و توزیع نیروی متخصص زن متناسب با نیازها و آمایش سرزمینی و بهره گیری از تخصص آنان در توسعه سلامت زنان و تأمین نیروهای متخصص همگن با تأکید بر خانواده محوری و بومی گزینی (سیاست های ۱۰ و ۱۲)
۴۳ـ توسعه کمی و کیفی آموزش پزشکی زنان و اتخاذ سیاست ها و انجام اقدامات لازم در راستای کسب تخصص ها و مهارت های اختصاصی سلامت زنان و تقویت و تنوع بخشی به رشته های دانشگاهی و متون تخصصی آموزش دانش پزشکی و متناسب با نیازهای سلامت گروهای مختلف سنی زنان و توجه به طب ایرانی و مکمل (سیاست های ۱۰ و ۱۲)
۴۴ـ مشارکت در برنامه ریزی جهت حداکثر بهره مندی صحیح و هدفمند زنان و خانواده ها از فضای مجازی، تبیین پیامدهای استفاده از شبکه های معارض با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی، پیشگیری و کاهش اعتیاد به فضای مجازی و عوارض جسمی و روانی و اجتماعی آن، آموزش مراقبت و حفظ حریم خصوصی اطلاعات شخصی حساب های کاربری و ارتقاء مهارت های عمومی در مواجهه با این آسیب ها در جهت حفظ و ارتقاء سلامت روانی زنان (سیاست های ۱۸ و ۱۹)
۴۵ـ کمک به تأمین امنیت و حفظ حریم خصوصی زنان در فضای مجازی و حمایت از آنان در مواجهه با آسیب های ناشی از این فضا، برخورد قانونی با اقدامات مجرمانه و آسیب زای فضای مجازی و تقویت ضمانت اجرایی در راستای کاهش مخاطرات سلامت جسمی و روانی ایشان (سیاست های ۱۳، ۱۸ و ۱۹)
۴۶ـ همکاری در ایجاد سازوکار و سامانه مناسب گزارش دهی درصورت تهدید و آزار زنان و کودکان در فضای مجازی، از جمله طراحی سکوهای اجتماعی برای خدمت رسانی در این زمینه (سیاست های ۱۳، ۱۸ و ۱۹)
۴۷ـ همکاری، هماهنگی و هم افزایی دستگاه های حاکمیتی و دولتی و استفاده از ظرفیت گروه های مردمی و جهادی در تولید و ترویج محتوای جذاب و مناسب در حوزه سلامت و کنشگری فعال برای مواجهه با محتوای تهدیدکننده ابعاد مختلف سلامت زنان در فضای مجازی (سیاست های ۹ و۱۳)
۴۸ـ پیگیری و نظارت بر اجرای قوانین و مقررات متناظر و پیگیری و تمهید اقدام قضایی لازم با مداخلات و تبلیغات اغواکننده در حوزه زیبایی و اقدامات و جراحی های زیبایی مخل سلامت زنان (سیاست های ۲ و ۱۸)
۴۹ـ پیگیری آموزش و آگاه سازی خانواده ها و به ویژه مادران در خصوص سازوکارهای مدیریت حضور فرزندان در فضای مجازی و مواجهه با آسیب های محتمل در این زمینه (سیاست های ۱۵ و ۱۸)
۵۰ ـ توسعه زمینه های مساعد جهت اجرا، پیگیری و نظارت بر تحقق مفاد مرتبط با سلامت زنان در منشور حقوق و مسئولیت های زنان در جمهوری اسلامی ایران (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی) (سیاست ۱۶)
۵۱ ـ طراحی و تدوین سازوکارها و اقدامات لازم جهت بازدارندگی و جلوگیری از فعالیت های نوعاً مخاطره آمیز و مضر برای سلامت زنان توسط اشخاص حقیقی و حقوقی و در صورت نیاز تدوین و پیشنهاد لوایح قانونی مورد نیاز به مجلس شورای اسلامی (سیاست ۱۶)
۵۲ ـ حمایت از ارتقاء مهارت های زندگی و افزایش سطح خویشتن داری در تمامی افراد جامعه جهت مواجهه با انواع آسیب ها و ناهنجاری های خانوادگی و اجتماعی به منظور حفظ سلامت جسمی و روانی زنان، استحکام خانواده و پیشگیری از سوء رفتار و آسیب به زنان و خانواده، با توجه به فرهنگ و آموزه های دینی، شرایط بومی و منطقه ای (سیاست های ۱۸ و ۱۹)
۵۳ ـ تمهید زمینه های مختلف ارتقاء امنیت خانوادگی و اجتماعی زنان در جامعه و خانواده در چارچوب اخلاق، حقوق و آموزه های اسلامی (سیاست های ۱۴، ۱۶ و ۱۹)
۵۴ ـ حمایت از پژوهش های تطبیقی، بومی سازی داده ها و شیوه های علمی، تولید محتوا و طراحی الگوهای مشاوره ای و درمانی برای مداخلات و درمان مشکلات خانوادگی و اختلالات روانی به ویژه روش های درمانی اختلالات جنسی با تکیه بر آموزه های اسلامی و داده های علمی پزشکی و روان شناختی (سیاست۲۰)
۵۵ ـ تقویت نظارت بر عملکرد، آموزش ها و روش های درمانی مراکز تخصصی مشاوره ازدواج، خانواده و درمان اختلالات جنسی (سیاست۲۰)
۵۶ ـ اعتباربخشی و یکپارچه سازی نظام صلاحیت سنجی و رتبه بندی مشاوران ازدواج و خانواده متناسب با فرهنگ اسلامی، تدوین منشور اخلاق اسلامی حرفه ای در مشاوره و درمان های جنسی و آموزش و تربیت متخصصان واجد صلاحیت های علمی و مذهبی برای مداخله و درمان گری مشکلات خانوادگی و ارائه مشاوره های فقهی و دینی مرتبط با امر جنسی (سیاست۲۰)
۵۷ ـ گفتمان سازی فرهنگی برای ارتقاء مهارت های مرتبط با تربیت جنسی متعهدانه به رویکرد اسلامی و آموزش و ترغیب والدین و مربیان در تربیت جنسی کودکان و نوجوانان با رویکرد دینی، رشدمدار و خانواده محور(سیاست۲۰)
فصل چهارم : چارچوب نهادی، الزامات اجرایی سازی و نظارت و ارزیابی
۱ـ شورای عالی انقلاب فرهنگی، مسئولیت سیاست گذاری و هماهنگی، هدایت و نظارت کلان بر اجرای این سند را برعهده دارد.
۲ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسئولیت هماهنگی، برنامه ریزی و اجرایی سازی این سند را بر عهده دارد و موظف است به منظور انجام این مسئولیت؛ با استفاده از ظرفیت های موجود؛ ساختار و سازوکار اجرایی لازم را در این وزارتخانه تدبیر و تعبیه نماید. همچنین وزارت موظف است ظرف مدت یک سال با همکاری دستگاه های موضوع بند ۳ این فصل، با احصاء مسایل اصلی و اولویت ها، شاخص های کمی و کیفی و نقشه راه و برنامه های عملیاتی اجرای این سند را مبتنی بر اولویت ها تدوین نموده و بر اساس زمان بندی مشخص به همراه وضعیت موجود شاخص های این حوزه به تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی برساند و سالانه گزارش پیشرفت کار و اجرای سند را نیز به این شورا ارائه نماید.
تبصره ـ جهت تعیین احکام و ضوابط شرعی و نظارت بر آنها در فرایند اجرایی سازی این سند؛ کارگروهی فقهی متشکل از پنج صاحب نظر حوزوی به پیشنهاد شورای تخصصی حوزوی و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تشکیل می گردد.
۳ـ مسئولیت اجرای سیاست ها و اقدامات اجتماعی مؤثر بر سلامت زنان در این سند، بر عهده شورای اجتماعی کشور، وزارت کشور (سازمان امور اجتماعی)، شورای عالی رفاه و تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (سازمان بهزیستی کشور)، شورای عالی نوجوانان و جوانان، وزارت ورزش و جوانان و سایر نهادها و دستگاه های اجرایی ذی ربط است. همچنین مسئولیت اجرای سیاست ها و اقدامات معنوی مؤثر بر سلامت زنان در این سند بر عهده مرکز مدیریت حوزه های علمیه و سازمان تبلیغات اسلامی است. حمایت، پیگیری و مطالبه گری از دستگاه های مذکور در این خصوص بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می باشد.
۴ـ نظارت، رصد و پایش اجرای سند، بر عهده دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی است که ضمن ارائه گزارش سالانه میزان تحقق اهداف سند، حسب ضرورت پیشنهاد بازنگری و به روزرسانی لازم را به شورای عالی ارائه خواهد کرد.
این سند مشتمل بر یک مقدمه، ۴ فصل در جلسـه ۹۲۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۸/۲۷ شوراى عالى انقلاب فرهنگى به تصویب رسید و جایگزین مصوبه «سیاست ها و راهبردهای ارتقاء سلامت زنان» مصوب جلسه ۶۱۳ مورخ ۱۳۸۶/۰۸/۰۸ با اصلاحات بعدی آن می شود و از تاریخ ابلاغ، لازم الاجراست.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ مسعود پزشکیان
