اصلاحیه دستورالعمل حفظ کرامت و ارزشهای انسانی در قوه قضائیه
1) در ادامه بند (ب) ماده (1)، عبارت «مراکز مشاوره خانواده» الحاق می شود.
2) بند (ب) ماده (5) به شرح ذیل اصلاح و یک بند به عنوان بند (ج) و یک تبصره به ماده مذکور الحاق می شود:
ب ـ فراهم آوردن موجبات دسترسی به دادنامه های صادر شده از مراجع قضایی از طریق توسعه «سامانه انتشار آراء قضایی» با رعایت ماده (653) قانون آیین دادرسی کیفری و بارگذاری این آراء در بانک آراء پژوهشگاه قوه قضائیه با همکاری مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه، با رعایت اصل محرمانگی و در جهت حفظ حیثیت اشخاص و با هدف استفاده از ظرفیت مردمی به ویژه جامعه حقوقی و نهادهای تخصصی؛
ج ـ فراهم آوردن موجبات پخش علنی و برخط جلسات هیأت عمومی دیوان عالی کشور حین مذاکرات برای صدور آراء وحدت رویه قضایی و فراهم نمودن امکان حضور افراد به صورت برخط در جلسات علنی با رعایت قیود مقرر در تبصره (3) ماده (3) قانون شفافیت قوای سه گانه مصوب 1403/2/10؛
تبصره ـ مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه ظرف یک سال از تاریخ تصویب این دستورالعمل، سازکارهای لازم برای تحقق این ماده شامل اعلام عمومی اوقات رسیدگی جلسات علنی دادگاه و توسعه سامانه «دادگاه علنی و جلسات هیأت عمومی برخط» را تهیه نماید.
3) دو تبصره به عنوان تبصره های (1) و (2) به شرح زیر به ماده (6) الحاق می شود:
تبصره 1ـ با هدف رعایت حقوق متهم، اصحاب دعوا و مرتبطان در دعوا از قبیل وثیقه گذار و کفیل، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این دستورالعمل، زیرساخت لازم را برای نظارت و بررسی هوشمند فراهم می آورد.
تبصره 2ـ معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضائیه با پایش سامانه موضوع تبصره (1) این ماده، اهتمام قاضی بر اجرای این ماده را به عنوان شاخص های ارزیابی عملکرد وی در «سامانه جامع عملکرد قضات» لحاظ می کند.
4) بند (الف) ماده (7) به شرح زیر اصلاح می شود:
الف ـ راه اندازی دفتر متهمان بازداشتی در دادسراها و دادگاه های بخش در اجرای ماده 49 قانون آیین دادرسی کیفری، به منظور درج و ثبت مشخصات این افراد و وضعیت آنان مشتمل بر شخصیت، سلامتی جسمی و روانی و نیازهای درمانی، به صورت روزانه و پیگیری بعدی وضعیت آنان و اطلاع رسانی به خانواده ایشان، فراهم سازی دسترسی به خدمات پزشکی و در صورت لزوم یا درخواست، معاینه افراد بازداشت شده هم زمان با پذیرش در محل بازداشت و انعکاس در پرونده وی؛
5) یک تبصره به عنوان تبصره (3) به ماده (8) الحاق می شود:
تبصره 3ـ انجام تحقیقات و بازجویی ها باید مبتنی بر اصول و شیوه های علمی و با احتراز از کنجکاوی در اسرار شخصی و خانوادگی و پرسش از گذشته افراد و پرداختن به موضوعات غیرمؤثر در پرونده باشد. دادستان ها ضمن ارائه آموزش های لازم به ضابطان در این راستا مطابق مواد (30) و (32) قانون آیین دادرسی کیفری، بر انجام این مهم از سوی ضابطان نظارت می نمایند.
6) بندهای (الف) و (ب) ماده (9) به شرح زیر اصلاح می شود:
الف ـ اجتناب از هرگونه رفتار تحقیرآمیز و موجب اذیت و آزار جسمی یا روحی و روانی یا بی حرمتی به متهمان یا محکومان و هم چنین برقراری هرگونه ارتباط غیرمتعارف و خلاف شئون شغلی و روابط مالی تحت هر عنوان با فرد در بازداشت یا تبعید و یا خانواده وی؛
ب ـ اجتناب از هرگونه رفتار غیرقانونی یا سلیقهای مانند استفاده از پابند (جز در مورد مجرمان خطرناک)، چشم بند، پوشانیدن صورت و یا انتقال وی به اماکن نامعلوم توسط ضابطان دادگستری در جریان بازجویی؛
7) یک بند به عنوان بند (چ) به شرح زیر به ماده (11) الحاق می شود:
چ ـ اخلاق حسنه و شأن حرفهای.
8) دو بند به عنوان بندهای (ج) و (چ) به ماده 12 الحاق می شود:
ج ـ شفافیت زمان حضور هر یک از قضات، کارکنان و مدیران؛
چ ـ فراهمسازی امکان استعلام و اطلاع از آخرین وضعیت پروندههای قضایی برای طرفین پرونده بدون نیاز به حضور در مرجع قضایی.
9) بند (ب) ماده (16) اصلاح و یک تبصره به شرح زیر به ماده مذکور الحاق می شود:
ب ـ تمرکز فضای واحدهای اداری مرتبط با یکدیگر و درصورت امکان، ارائه دهنده خدمات قضایی از قیبل مراکز مشاوره خانواده و میانجی گران؛
تبصره ـ در اجرای بند (س) این ماده:
مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه ضمن پیگیری تأمین فضای کافی در مبادی ورود و خروج مجتمعهای قضایی و دیگر ساختمانهای قوه قضائیه، نصب تجهیزات لازم از قبیل دوربین مداربسته در این فضاها و تأمین نیروی انسانی مجرب و آموزش دیده از سوی فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران به منظور استقرار در این مبادی، به مأموران حفاظت فیزیکی در استفاده از تجهیزات الکترونیکی، نحوه مداخله در مواردی که سامانه هشدار می دهد و مانند آن، آموزش لازم را ارائه می نماید.
10) ماده 17 به شرح زیر اصلاح و دو بند به عنوان بندهای (الف) و (ب) به آن الحاق می شود:
ماده 17ـ در راستای «آیین نامه اجرایی ایجاد دفاتر و کانون خدمات الکترونیک قضایی مصوب 1401/5/23 رئیس قوه قضائیه»، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه مکلف است:
الف ـ بر حسن اجرای کلیه امور این دفاتر و کانون خدمات الکترونیک قضایی و ارزیابی کمی و کیفی عملکرد آن ها و بازبینی استانداردهای دفاتر از حیث امکانات و تسهیلات رفاهی و پاسخ گویی به ارباب رجوع نظارت مستمر داشته باشد؛
ب ـ زیرساخت لازم برای انجام نظارت موضوع بند «الف» این ماده را به نحو الکترونیکی فراهم آورد؛
11) ماده (22) به شرح زیر اصلاح می شود:
ماده 22ـ به منظور اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و مبارزه با علل و عوامل ارتکاب جرم، اداره کل عفو و بخشودگی و سجل قضایی قوه قضائیه مکلف است نسبت به طبقهبندی جرایم ارتکابی از حیث نوع و علل ارتکاب جرم، سن، جنسیت مجرمان و وضعیت خانوادگی و اقتصادی و تحصیلی آنان و نظایر آن و نیز شاخصههای مجرمان خطرناک و مجرمان حرفهای موضوع بندهای (ت)، (ث) و (ج) ماده (1) آیین نامه سجل قضایی مصوب 1398/07/23 با اصلاحات و الحاقات بعدی اقدام نماید و گزارش و نتایج آن را به حوزه رئیس قوه قضائیه و دستگاه های ذی ربط انعکاس دهد.
12) دو بند به عنوان بندهای (ح) و (خ) به شرح زیر به ماده (30) الحاق می شود:
ح ـ ارتقای برنامه های پیشگیرانه و آموزش کارکنان و تذکر و اخطار در زمان مناسب؛
خ ـ پالایش گزارشها و امحای گزارشهای غیرمستند علیه کارکنان در پروندههای حفاظتی و ارزشیابی آنان.
این اصلاحیه مشتمل بر 12 ردیف در تاریخ 1404/8/27 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است.
رئیس قوه قضائیه ـ غلامحسین محسنی اژیه
